Het icoontje van de groep r/The-Donald, dat inmiddels is verwijderd van Reddit vanwege onder andere haatzaaien.

Stemmen op Trump: feiten of emoties?

Het icoontje van de groep r/The-Donald, dat inmiddels is verwijderd van Reddit vanwege onder andere haatzaaien.

Tweespalt, haat en nijd. Dat is wat je krijgt als je ‘blijft ronddwalen in je eigen mening’. Sara de Hoog onderzocht berichten van Trump-aanhangers op platform Reddit.

De definitieve uitslag van de Amerikaanse presidentsverkiezingen is op dit moment waarschijnlijk nog niet bekend. Maar dat de keiharde stembusstrijd het gevolg is van een ernstig verdeeld geraakt politiek landschap in de Verenigde Staten – dat zal niemand betwisten. 

De gedachte dat aanhangers van Donald Trump zich bij een stembusnederlaag gewapend kunnen keren tegen de Democratische kandidaat zou vier jaar geleden zijn afgedaan als absurd. Nu is het een scenario waarmee ernstig rekening wordt gehouden. De diepe kloof en vaak zelfs regelrechte haat tussen Amerikaanse burgers is een beangstigend gegeven, vindt Sara de Hoog.

Feiten of meningen

,,Ik wilde weten of mensen die zich op sociale media achter de Republikeinen scharen hun mening uiteindelijk baseren op feiten of meningen’’, zegt De Hoog. De 28-jarige onderzoekster uit Groningen richtte zich daarvoor op ‘sociale nieuwswebsite’ Reddit, die maandelijks door 26 miljoen Amerikanen wordt gebruikt.

Voor haar studie Creative Business en als afstudeerder bij het lectoraat Organisaties en Sociale Media bij hogeschool NHL Stenden analyseerde en onderzocht zij 900 berichten die werden geplaatst in de subgroep r/The_Donald op Reddit. De groep is in juni van dit jaar door Reddit verwijderd vanwege intimidatie, het verspreiden van haatzaaiende uitspraken en manipulatie van berichten. Zo’n 800.000 Amerikanen bezochten r/The_Donald.

Tegelijkertijd onderzocht Eline Nijeboer een Reddit-groep waar aanhangers van de Democraten zich roerden. Hier werden 800 berichten onderzocht. De conclusie is dat in beide gevallen emoties veel hoger scoorden dan feiten. ,,In mijn groep waren 750 van de 900 comments te scharen onder de noemer emotioneel. In de andere groep waren het er 609 van de 800.’’ Ruim driekwart van de commentaren was dus bepaald door emotie.

Wij-tegen-zij

Misschien is de uitkomst niet eens zo verwonderlijk, maar De Hoog noemt de conclusie wel zorgwekkend. ,,Als je maar blijft ronddwalen in je eigen mening en daarin ook nog eens vooral op emoties wordt gestuurd, ontstaat er heel erg een gevoel van wij-tegen-zij. Dan kijk je niet meer of de ander misschien ook een redelijk argument heeft, maar veroordeel je iemand alleen al omdat hij of zij behoort tot een andere groep. Jouw groep is geweldig en de groep ertegenover kan het bij voorbaat niet goed doen.’’

Dit verschijnsel heet groepspolarisatie en in dat proces krijgt haat makkelijker een voet aan de grond. ,,Dat is heel bedreigend voor een democratische samenleving. Niet alleen in de Verenigde Staten, we zien in Nederland ook dat complottheorieën meer aanhang krijgen.’’

Een opvallend aspect aan het doorlezen van de honderden berichten vindt de onderzoekster de adoratie van Trump. ,,Hij wordt door velen als een soort god gezien, of als iemand die door god is gekozen.’’

Lesstof voor studenten

Bij het lectoraat werkt De Hoog haar onderzoek nu om tot lesstof voor studenten, docenten en bedrijven. ,,Ik wil heel graag het bewustzijn bij mensen vergroten. Vraag je af: zit ik zelf ook in zo’n bubbel? Raak ik zelf gepolariseerd? Of ben ik misschien zelfs aan het polariseren?’’

Het is belangrijk dat mensen doordrongen raken van de sturende werking van een algoritme op sites als Facebook en Twitter. Een film als  The Social Dilemma  (op Netflix) of de uitzending van Zondag met Lubach over de ‘fabeltjesfuik’ laten de risico’s goed zien, aldus de onderzoekster.

,,Wees je ervan bewust dat jouw haat of woede misschien wel gestoeld is op een vorm van manipulatie. Het is van groot belang dat we juist wél met elkaar blijven praten. Niet iedereen heeft dezelfde mening – en dat is prima. Maar toon dan ook wel wat compassie met die ander, met een andere mening.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct