Statenleden blijven fysiek vergaderen, maar gaan thuis stemmen

Het provinciehuis aan de Tweebaksmarkt in Leeuwarden. FOTO LC

Om alle volksvertegenwoordigers tegemoet te komen, zoekt commissaris van de Koning Arno Brok de grenzen van de vergadermogelijkheden op. Het leidt tot twee Provinciale Statenvergaderingen op één dag, zowel op het Provinsjehûs als bij Statenleden thuis.

Hoe vergader je in coronatijd? Het is een vraag die op veel gemeente- en provinciehuizen speelt. Volksvertegenwoordigers durven niet fysiek bij een vergadering te zijn, waarmee ze zichzelf ook buitenspel zetten in een vergadering. Dat komt de democratie niet ten goede.

Vorige week woensdag was dat het geval tijdens Provinciale Staten. 50Plus-statenlid Theun Wiersma van de eenmansfractie en lid Harrie Graansma van PVV bleven thuis. Zij konden de vergadering thuis digitaal volgen, maar geen inbreng leveren. Tijdens de stemming brachten ze hun voorkeuren telefonisch uit. Leden van de griffie bedienden hun persoonlijke stemkasjes.

Vanaf de volgende PS-vergadering gaat dat anders, besloten commissaris van de Koning Arno Brok en de twaalf fractievoorzitters woensdag tijdens het presidium. Al is de vorm ingewikkeld en zoekt het de randen van wat wettelijk mag.

Eerst PS, dan commissievergadering, dan weer PS

Statenleden krijgen de mogelijkheid om thuis inbreng te leveren aan het debat. Via Teams mogen ze digitaal deelnemen aan Provinciale Staten. De vergadering mag echter niet zo heten, want de regels staat een mengvorm van fysiek en digitaal vergaderen niet toe. De PS van 11 november heet ‘s middags een commissievergadering. De begroting van 2021 wordt die dag behandeld. Eigenlijk mogen er tijdens een commissievergadering geen moties en amendementen ingediend worden, maar Brok en de fractievoorzitters staan dat nu wel toe.

De vergaderdag wordt wel geopend met een officiële Provinciale Statenvergadering. Dat moet omdat Statenlid Rinie van der Zanden (Partij voor de Dieren) afscheid neemt en haar opvolger wordt geïnstalleerd. Dat kan dan weer niet in een commissievergadering.

Digitaal stemmen een ‘sjarmante oplossing’

Na de begrotingsbehandeling in de kelderzaal van het Provinsjehûs worden de Statenleden naar huis gestuurd. Daar, of waar ze ook maar een werkende internetverbinding hebben, gaan ze digitaal stemmen via een stemsysteem. Dat gebeurt ‘s avonds. Daarvoor wordt een digitale Provinciale Statenvergadering uitgeschreven. Brok spreekt van een ,,sjarmante oplossing’’.

,,Alles is in deikoers’’, weet Brok. ,,It kin moarn sa wer oars wêze.’’ Brok en de fractievoorzitters geven twee dagen voor de volgende vergadering een definitieve klap op de opzet. Nieuwe coronamaatregelen kunnen nog voor een ander scenario zorgen.