Spuitcabine op Vliegbasis Leeuwarden is een hoofdpijndossier voor Defensie

De F-35 op Vliegbasis Leeuwarden. FOTO ANP

Een nieuw hoofdpijndossier van het ministerie van Defensie: het lukt niet om dit jaar een veilige spuitcabine in te richten op Vliegbasis Leeuwarden.

Vier potentiële leveranciers hebben de opdracht teruggegeven. Werknemers kunnen er nu voor onderhoudsklussen op zijn vroegst medio 2022 aan de slag.

De spuitcabine op de vliegbasis in Leeuwarden moest in 2015 worden gesloten. De ventilatie was niet op orde. Spuiters en lassers konden er niet veilig werken met chroom-6, de roestwerende verfsoort die gezondheidsschade kan opleveren. Volgens het Commando Dienstencentra (CDC) was de concentratie van de verf in de lucht 8 tot 27 keer hoger dan toegestaan.

Chroom-6 is in de luchtvaart veel gebruikt. Defensie studeerde op een systeem met gerobotiseerde spuitarmen, zodat het personeel buiten de spuitcabine kan werken, maar geen van de vier aangezochte leveranciers kan aan de vereisten in de aanbesteding voldoen, meldt staatssecretaris Barbara Visser in een brief aan de Tweede Kamer. ,,De oorspronkelijke aanbesteding moet als mislukt worden beschouwd.’’

Het Rijksvastgoedbedrijf zoekt nu een nieuwe oplossing. Sinds de sluiting van de Leeuwarder spuitcabine wijkt de Koninklijke Luchtvaart voor haar eigen verfklussen uit naar veilige ruimtes in Gilze-Rijen en Woensdrecht.

Bij langdurige blootstelling kan chroom-6 long-, neus-, neusbijholte- en maagkanker veroorzaken. Spuiters en lassers liepen het grootste risico. Bij het Dienstencentrum Juridische Dienstverlening van Defensie zijn 500 letselschadeclaims ingediend in verband met blootstelling aan chroom-6 en andere gevaarlijke stoffen.

Het gebruik van de kankerverwekkende verf in de luchtvaart is lastig uit te bannen. Visser belooft dat alle F-16-vliegtuigen in 2021 voorzien zijn van chroomvrije primer en coating.

Bij de nieuwe F-35’s is alleen de coating chroomvrij. De gebruikte (hecht-)primer op de straaljagers is van chroomhoudende verf. De fabrikanten Lockheed Martin en Pratt & Whitney doen onderzoek naar chroomvrije alternatieven. Dat is geen sinecure, meldde het ministerie eerder, omdat het alternatief eerst goedkeuring moet krijgen van allerlei keuringsinstituten.