De dagelijkse vluchten van vliegbasis Leeuwarden horen Marsumers niet meer. Twee keer daags 44 straaljagers bij Frisian Flag, dat is een ander verhaal.

Koffietijd aan de Tramstrjitte in Marsum, donderdagochtend. Buurman Gosse Mulder schuift aan bij Yvonne Kamminga en Patrick van der Ploeg. In een mum van tijd hebben ze het over full throttle vliegen, kerosinelucht, de JSF en vooral Frisian Flag. Want hun huizen staan pal bij de Leeuwarder vliegbasis.

Er klinkt de hele tijd een laag, maar niet luid gebrom uit de verte. Dat zijn de toestellen die deelnemen aan de grote luchtmachtoefening, die vandaag wordt afgesloten. ,,Dit is niks’’, zegt Kamminga. ,,Ze vliegen vandaag de andere kant op, naar Jelsum. Wij merken het pas bij de landing.’’

Gewend

Dat tekent deze Marsumers. Ze zijn er al zo aan gewend, dat ze alles relativeren en tegelijk maken ze zich toch zorgen. De gewone vluchten van de basis, die horen ze niet eens meer, zegt Mulder. ,,It is hjir gjin Schiphol’’, zegt hij lakoniek. ,,Hoefolle minsken wenje net neist in stopljocht? Dat giet de hiele dei troch.’’

Maar Frisian Flag merken ze wel. Alleen al in de straat. Dankzij het parkeerveld van de spotters is het dit jaar beter dan voorheen, maar toch staat ook de Tramstrjitte vol. Mulder: ,,Dy komme út it súden fan it lân hjirhinne met fototastellen fan tûzen euro, mar dy trije euro foar parkeren wolle se net betelje.’’

Eentje parkeerde precies in de bocht, zodat er niks meer langskon, met het fototoestel op de hemel gericht kwam hij de auto uit. ,,Heeft u uw rijbewijs wel?’’, had Kamminga gevraagd. ,,U hebt gelijk, maar ik ben hier maar even’’, antwoordde de man.

Rammelende pannen

Dat is klein bier naast het geluid van de vliegtuigen. ,,Se fleane dit jier better as foarhinne’’, vindt Mulder. Kamminga: ,,Vorig jaar rammelden de pannen soms op het dak.’’ Maar voor wie thuis moet werken is het vervelend, zeggen ze. En het lijkt jaarlijks groter te worden.

Ze heeft opnamen van twee vluchten, zelfde dag, zelfde toestel, verschillende piloten. Een is veel luider dan de ander. ,,Het hangt heel erg van de piloot af’’, weet ze. ,,Je hoort het verschil. Je ruikt het trouwens ook.’’ Als ze met de hond loopt over de oude weg naar Leeuwarden hangt daar een zware kerosinelucht. ,,Dan loop je wel met je sjaal voor je gezicht, want het is gewoon vies. Ga maar eens achter een brommer hangen.’’

Hoe kijken ze tegen de JSF aan, die in mei een ‘belevingsvlucht’ komt maken, zodat het geluid vergeleken kan worden met dat van de F-16? ,,Dat is promotie voor dat vliegtuig’’, zegt Van der Ploeg. ,,Mag je achter je iPad Ja of Nee invullen’’, zegt Kamminga. En Mulder analyseert dat de toekomst aan onbemande toestellen is. ,,Dizze wurdt sa âld net as de F-16, foar dy tiid is er al achterhelle.’’

Maar die vlucht is ook om te kijken of er meer isolatie nodig is. ,,Deze huizen zijn al maximaal geïsoleerd’’, weet Van der Ploeg, die een klusbedrijf heeft. ,,Meer kan niet, dat houden de fundamenten niet. En je kunt ook niet alleen maar binnen leven.’’

Pionnetje

Ze zijn kritisch, maar ook berustend. ,,,Je bent een pionnetje in een hele grote wereld’’, zegt Kamminga. ,,Je hebt geen grip op de grote dingen die een ander beslist.’’

Bovendien zijn er pluspunten. De basis is steeds opener geworden, vroeger was alles geheim. En, zegt Mulder ,,As de basis hjir net wie, dan siet Marsum al lang oan Ljouwert fest. Wy wenje it leafst yn in lyts doarp.’’ Daarom nemen ze het voor lief. Want verhuizen? Daar denken ze absoluut niet aan.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
JSF
Frisian Flag
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct