Speurtocht naar effect van voeding op astma

Onderzoek doen; het klinkt voor veel mensen als een ‘ver-van-je-bed-show’. Maar niets is minder waar. In deze rubriek geven onderzoekers van kennisinstellingen in Friesland een kijkje achter de schermen en nemen je mee in hun wereld.

Wat is de rol van voedingsinname en eetpatronen bij verschillende types van astma? Die onderzoeksvraag lijkt Edith Visser op het lijf geschreven. Na haar afstuderen als diëtist volgde zij de master Nutrition & Health, om vervolgens te starten met wetenschappelijk onderzoek via de Campus Fryslân en het Medisch Centrum Leeuwarden.

,,Astma is een chronische longaandoening die wordt gekenmerkt door ontsteking en vernauwing van de luchtwegen, waarbij deze extra gevoelig zijn voor prikkelbare stoffen”, vertelt Visser. Mensen met astma ervaren hierdoor benauwdheid, kortademigheid, en hoesten en het aantal nieuwe patiënten met astma groeit.

,,Maar’’, zo vervolgt ze, ,,eigenlijk weten we nog niet goed hoe het komt dat patiënten astma ontwikkelen en waarom sommige patiënten meer klachten hebben dan anderen. Mogelijk speelt voeding hier in een rol.” Zij sloeg samen met longarts Anneke ten Brinke en epidemioloog Kim de Jong de handen ineen en ontwikkelde een onderzoek dat zich richt op de verschillen in eetpatroon en voedingstoestand van patiënten met astma. ,,Hier is nog erg weinig over bekend”, vertelt Visser.

Opvallende uitkomsten

Deelnemers aan het onderzoek houden onder andere een voedingsdagboek bij. Daarnaast worden de longfunctie, de hoeveelheid spiermassa en ontstekingswaardes in het lichaam gemeten.

Hoewel het onderzoek nog loopt, ziet Visser al wel enkele opvallende uitkomsten. ,,Uit een eerste analyse is al gebleken dat mannen met minder spiermassa ook een slechtere longfunctie hebben, slechtere astmacontrole en meer opvlammingen van hun astma hadden dan mannen met meer spiermassa. Bij vrouwen zagen we dit minder duidelijk.”

Visser verwacht dat de uitkomsten van het onderzoek het grootste effect zullen gaan hebben bij patiënten met ernstig astma. ,,Bij hen zijn de klachten heviger en houden ze langer aan. Als een specifiek dieet of een goede voedingstoestand voor hen een verschil kan maken in bijvoorbeeld de mate van klachten of het aantal astmaaanvallen, dan heeft dat een groot effect op de kwaliteit van leven. Een dieet zou dan een laagdrempelige, goedkope oplossing kunnen zijn.’’

,,Maar”, zo benadrukt Visser, ,,dit is nog allemaal toekomstmuziek. We zullen eerst met gedegen onderzoek moeten leren of en op welke manier voeding een rol speelt bij astma, voordat we harde conclusies kunnen trekken.”