'Schulderkenning kerk is laat, maar beter laat dan nooit'

FOTO PIXABAY

De erkenning van schuld door de Protestantse Kerk had eerder mogen komen, vindt Ben Troostwijk, voorzitter van de Joodse Gemeente in Leeuwarden.

,,Het is laat”, zegt de 93-jarige Troostwijk. ,,Je hebt er als Joodse gemeenschap eigenlijk niks aan. Het is achteraf praten. Maar als ze zich schuldig voelen, dan is het goed dat ze dat laten merken. Beter laat dan nooit.”

René de Reuver, landelijk voorman van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN, waarin Gereformeerde, Hervormde en Lutherse Kerken in 2004 opgingen) zal op 8 november tijdens de herdenking van de Kristallnacht schuld belijden voor het meewerken van de ‘kerk als instituut’ aan een klimaat van antisemitisme voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kleinere protestantse kerkgemeenschappen doen dat een week later. De Reuver is zich ervan bewust dat de PKN laat is met de schulderkenning.

Dominee Wim Beekman, PKN-gezicht in Friesland, benadrukte vrijdag dat veel kerkleden en predikanten zich bekommerden om de Joden, terwijl kerkleiders ,,onvoldoende opstonden tegen het kwaad”. Troostwijk vertelt dat hij ,,veel kerkelijke mensen in de illegaliteit” kende.

Tijdens de oorlog werden veel familieleden van Troostwijk vermoord, onder wie zijn zus en vader. Troostwijk zelf overleefde door onder te duiken. Van de 665 Joden in Leeuwarden waren na de oorlog nog 115 in leven. De Leeuwarder Joodse Gemeente telt nu zo’n dertig leden. ,,We zijn allemaal oud.”

Troostwijk zegt dat hij nooit specifiek bij de rol van de protestantse kerken heeft stilgestaan. ,,In zijn algemeenheid kun je zeggen dat Nederland in de oorlog veel te weinig gedaan heeft, ook de kerken. Maar in de huidige tijd speelt de kerk een belangrijke rol in de strijd tegen antisemitisme door te blijven vertellen wat er is gebeurd.”