Scherper toezicht op zoutwinningsbedrijven (waaronder Frisia in Harlingen) vanwege omgang met diesel

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) verscherpt het toezicht op de drie zoutwinningsbedrijven in Nederland. Frisia in Harlingen is daar één van.

De drie gaan onvoorzichtig om met het gebruik van diesel in zoutwinningsputten. Bij zoutwinning wordt dieselolie als een dunne deken over de zoutput gelegd. Het gebruik ervan moet in kaart worden gebracht volgens strenge Europese regels, maar dat gebeurt niet. De bedrijven hangt een dwangsom boven het hoofd. Een rapport rept van ,,een potentieel ernstige bedreiging voor mens en milieu’’.

De zoutwinningsbedrijven kunnen een zienswijze indienen, maar Frisia doet dat in elk geval niet, vertelt technisch directeur Bart Hendriks. ,,Ze hebben gewoon gelijk. We wisten dit niet.’’ Het gaat om een administratieve omissie, stelt Hendriks, die Frisia binnen anderhalve maand opgelost wil hebben. Het Staatstoezicht geeft de bedrijven tot 1 september de tijd.

Eerste boringen Waddenzee

Als een zoutput gaat lekken, bestaat het gevaar dat giftige dieselolie de bodem vervuilt. Het SodM waarschuwde hier vorig jaar al voor in de Staat van de sector Zout. Bij Veendam stroomde pekel en diesel uit een scheur de bodem in. In Twente staat AkzoNobel onder verscherpt toezicht vanwege grote lekkages door onvoldoende controle en achterstallig onderhoud.

Hoe wordt zout gewonnen en welke risico's zijn er mee verbonden? Dat wordt in deze video uitgelegd.

Vervuiling door diesel kan funest zijn voor de landbouw en voor de waterwinning in het betreffende gebied. De politiek wil het gebruik van diesel liefst verbieden, maar volgens de zoutwinningsbedrijven is er nog geen goed alternatief. In Friesland is de kwestie actueel nu Frisia de zoutwinning verplaatst van het vasteland naar de kwetsbare Waddenzee.

Het bedrijf heeft onder land drie putten, waarvan er nog twee in gebruik zijn. In de loop van dit jaar begint Frisia met de eerste boringen onder de Waddenzee. Hier moet volgend jaar de eerste put in gebruik zijn.

Enige optie

In alle gevallen wordt diesel gebruikt als afdeklaag. Er is simpelweg geen andere keus, zegt Hendriks. Het Staatstoezicht noemt stikstof als optie, maar Frisia moet heel diep boren in de Friese grond en dan levert stikstof juist gevaren op. ,,We zijn continu op zoek. Nu kijken we naar biodiesel. Maar dat is weer minder stabiel, dan zou je gasvorming kunnen krijgen in de diepe ondergrond. Dan is het middel erger dan de kwaal.’’

Bij zoutwinning wordt water in de diepe ondergrond gebracht. Het zout lost op en het water wordt als pekel omhooggepompt. Een dunne laag diesel over de achtergebleven pekel in de put voorkomt instorting van de caverne. Per zoutput gaat het om honderden kubieke meters diesel.

Na afloop van de winning moet de diesel formeel worden weggehaald, maar ook dit gebeurt niet of nauwelijks, aldus een rapport van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

Onderzoekers: onvoldoende aandacht voor gevaren

De onderzoekers uiten ferme taal. Voor een groot aantal oude mijnbouwputten is geen sluitingsplan opgesteld. Installaties zijn nog niet ontmanteld en boorputten zijn onvoldoende gezekerd ,,wat gevolgen kan hebben voor het milieu’’.

Volgens het Staatstoezicht hebben de bedrijven over het algemeen onvoldoende aandacht voor de gevaren op de langere termijn. ,,Transparantie en communicatie over risico’s en incidenten met de omgeving laat te wensen over. (...) Tot slot ontbreekt een visie op en aanpak van de risico’s die na de winning kunnen optreden.’’

Frisia, AkzoNobel en Nedmag hebben zestien winningsvergunningen. Samen winnen zij jaarlijks ruim 6 miljoen ton steenzout en 0,25 miljoen ton magnesiumzout uit de Nederlandse bodem.

Appgebruikers klikken hier om de video te bekijken

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement