Relatietherapie voor jongeren en hun telefoon: 'Voor sommigen is zonder mobiel naar de Jumbo gaan al een overwinning'

Docent Jeroen de Jong van Friese Poort en basisschooljuf Marjolein de Zee ontwikkelden het lespakket Stil wanneer ik wil. Foto: Jacob van Essen

Met de module ‘Stil wanneer ik wil’ leren jongeren bewuster omgaan met hun smartphone door stiltemomenten te kiezen waarop ze de telefoon thuis laten. ,,Voor sommigen is zonder mobiel naar de Jumbo gaan al een overwinning.’’

Moet je altijd bereikbaar zijn? Docent Jeroen de Jong (rekenen, ict en mediawijsheid) van ROC Friese Poort in Leeuwarden vindt van niet. Áls hij z’n mobiel al op zak heeft, dan staat ie op stil.

Dus toen zijn vriendin een flinke smakkerd had gemaakt met de fiets en niet meer op kon staan, was ze dan ook bang dat ze hem niet kon bereiken. ,,Het ongeluk is goed afgelopen, maar mijn vriendin wil nu graag dat ik altijd bereikbaar ben. Maar wil ik dit wel? Ben ik nu verantwoordelijk als er iets met haar gebeurt en ik niet opneem?’’

Met deze prikkelende inleiding begint de eerste les van de module ‘Stil wanneer ik wil’ die De Jong ontwikkelde samen met Marjolein de Zee, juf op De Professor Wassenberghskoalle in Lekkum. Aan de hand van vier thema’s laten de twee onderwijzers studenten onderzoeken wat hun relatie is met hun smartphone. En zijn ze hier tevreden over of willen ze verandering?

,,Ik heb bijvoorbeeld een haat-liefdeverhouding met mijn telefoon’’, bekent De Zee. ,,Ik wil er heel graag minder mee bezig zijn en tegelijkertijd moet ik toegeven dat mijn schermgebruik door de lockdown alleen maar toegenomen is.’’

100 deelnemers

De themalessen vloeien voort uit het evenement #Aprilopstil dat Friese Poort in 2019 voor het eerst organiseerde. Tien studenten van de opleiding sociaal werk en zeven docenten legden toen hun smartphones twee weken in een kluis. De tweede editie ging vorig jaar niet door vanwege corona. Dit jaar registreerden bijna honderd mensen zich als deelnemer. De online aftrap is vanavond.

Tijdens #Aprilopstil is het de bedoeling dat de telefoon - en dan vooral de sociale media-apps die erop staan - een dikke twee weken bij voorkeur helemaal niet wordt gebruikt. De smartphone gaat aan de kant, de simkaart tijdelijk in een ouderwets mobieltje waarmee je alleen kunt bellen en sms’en. Cold turkey , noemt De Jong deze variant, #AprilopstilXXL.

Wie dit te ver vindt gaan, kan meedoen door simpelweg te minderen. ,,Je vraagt veel van mensen als je wilt dat ze twee weken hun mobiel aan de kant leggen’’, weet De Zee, die met haar drie tienerzoons wel eens een schermloos weekend uitzat. ,,Voor sommigen is zonder mobiel naar de Jumbo gaan al een overwinning.’’

Minderen

Wie bewuster met z’n mobiel omgaat, mindert automatisch en ervaart meer rust. Dat is ook de boodschap van ‘Stil wanneer ik wil’. De Jong: ,,Met de module willen wij studenten laten inzien dat ze een keuze hebben. We gaan met ze in gesprek; waar gebruiken ze hun mobiel voor, hoe impulsief zijn ze op social media, hoe gebruiken ze WhatsApp, hoe beoordelen ze berichten en reacties?’’

De antwoorden op onze vragen zijn ontluisterend, stelt De Jong. ,,Jongeren zitten elke dag úrenlang op hun scherm. Ze maken voor Snapchat honderden selfies op een dag. Niemand durft uit een groepsapp te stappen. En in een klas hebben vaak alle meiden wel eens ongevraagd een dickpic (een foto van een mannelijk geslachtsdeel, red.) toegestuurd gekregen.’’

Inmiddels hebben negentig studenten op Friese Poort de lessen gevolgd. Als afsluiter kozen ze allemaal drie stiltemomenten waarop ze hun telefoon aan de kant leggen, bijvoorbeeld tijdens het uitlaten van de hond, het netflixen of het boodschappen doen. Of het een gewoonte geworden is? De Jong en De Zee durven het alleen maar te hopen.

Daarnaast zien ze graag dat ook andere scholen het lespakket gaan gebruiken. Vooral leerkrachten én ouders op basisscholen mogen wel wat bewuster worden van de impact die de mobiele telefoon heeft op kinderen. ,,Kinderen krijgen op steeds jongere leeftijd een mobiel’’, weet De Zee. De Jong: ,,En het beslag dat dat ding op hun leven legt, is enorm.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland