Forum voor Democratie start een actie voor het houden van het eerste provinciale referendum ooit. Het thema? Het referendum.

De timing en thema voor het verzoek zijn even interessant als opvallend. Vorige week debatteerde Provinciale Staten over de provinciale referendumverordening. De Friese fractie van Forum voor Democratie wil de verordening versoepelen en het makkelijker maken een referendum over een provinciaal politiek thema te organiseren. De stemming over het Forum-plan staakte vorige week. Evenveel Statenleden stemden voor als tegen. Op 21 april wordt de stemming in Provinciale Staten overgedaan.

Forum voor Democratie wil de tijd tot de stemming gebruiken om het referendum op de politieke agenda te houden. Niet de Friese Staten, maar de inwoners van Friesland moeten beslissen over de organisatie van een volksraadpleging, redeneert de partij.

Woensdagavond is Kevin Oudhuis, lid van Forum voor Democratie, een burgerinitiatief begonnen. De Statenfractie van Forum steunt de actie en gaat de komende weken campagnevoeren om genoeg ondersteuningsverklaringen te verzamelen. Oudhuis heeft een website opgetuigd waarop inwoners van Friesland het verzoek kunnen steunen. Voor een geldige ondersteuning zijn naam, adresgegevens, een foto van een identiteitsbewijs en een digitale handtekening nodig.

1700 handtekeningen nodig

Om het referendum over de referendumverordening op de politieke agenda te krijgen, zijn in eerste instantie 1700 handtekeningen nodig, een drempel van 0,3 procent van de Friese kiesgerechtigden van de laatst gehouden Statenverkiezingen. Zijn die ondersteuningen binnen, dan zijn voor een definitief verzoek 25.000 handtekeningen nodig, 5 procent van de Friese 18-plussers. In de tussentijd moet Provinciale Staten zich uitspreken over het burgerinitiatief.

De Friese Forum-fractie wil het makkelijker maken om een referendum op te tuigen. Als het aan fractievoorzitter Albert van Dijk, architect van het initiatiefvoorstel dat vorige week werd besproken, ligt, zijn er vierhonderd handtekeningen nodig voor een inleidend verzoek en 12.000 voor een definitieve aanvraag voor een volksraadpleging. Ook moet de opkomstdrempel om het referendum geldig te verklaren, verlaagd worden van 40 naar 30 procent.

Exact die aanpassingen staan centraal in het burgerinitiatief. In de Statenvergadering sneuvelde Van Dijk’s voorstel om Provinciale Staten altijd de uitslag van een referendum te respecteren en over te laten nemen. Een provinciaal referendum kan nooit bindend zijn, schrijft de wet namelijk voor. De politiek mag de uitslag van een volksraadpleging naast zich neer leggen. Van Dijk wilde dat ondervangen met het opnemen van een moreel appel. Dat werd lauw ontvangen door collega-Statenleden, waarna Van Dijk de aanpassing schrapte. Het moreel appel komt ook niet terug in het burgerinitiatief.

Referendum over windmolens kwam er niet

Mocht het tot een referendum komen, dan heeft initiatiefnemer Oudhuis een primeur. Nog niet eerder werd de Friese bevolking geraadpleegd over een provinciaal thema. In 2014 poogden oud-gedeputeerde Jan Ploeg en stichting Gjin Romte foar Wynhannel de Friese politiek te overtuigen tot het houden van een referendum over de komst van windmolens in de provincie.

Ploeg en de stichting verzamelden 2800 handtekeningen, maar een meerderheid in Provinciale Staten wees het inleidende verzoek af.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
provinciale staten
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct