Raadsleden willen meer invloed op coronamaatregelen: ‘Democratie komt nu even niet uit’

FOTO ANP

Gemeenteraadsleden vinden dat zijn in de nieuwe coronawet een grotere rol moeten krijgen. De Nederlandse Vereniging voor Raadsleden schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat er in de nieuwe wet alleen achteraf democratisch toezicht is.

,,Hoewel de pandemie nog steeds een ernstige bedreiging vorm voor de volksgezondheid valt niet meer vol te houden dat democratische controle door het spoedeisend karakter van maatregelen volstrekt onmogelijk is’’, schrijft voorzitter Bahreddine Belhaj van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden aan de Tweede Kamer, die zegt dat het erop lijkt dat de ,,democratie nu even niet goed uitkomt’’.

In de coronawet komt veel macht te liggen bij burgemeesters, als hoeder van de openbare orde en veiligheid en vanuit hun rol in de Veiligheidsregio’s. De coronawet ligt nu bij de Tweede Kamer. Dit najaar volgt de behandeling ervan.

Het gaat om een tweede versie van de spoedwet. Op de eerste versie kwam kritiek, uit zowel de landelijke politiek als van de Raad van State. Die stelde al vraagtekens op het democratische toezicht op de coronamaatregelen. De veel macht zou bij het kabinet komen te liggen, oordeelde de Raad van State.

Democratische legitimatie


De raadsleden misten ,,lokale borging van de democratische legitimatie, democratische betrokkenheid en medeverantwoordelijkheid van de gemeenteraad voor draagvlak in de lokale samenleving.’’ De vereniging vindt het ,,te vrijblijvend’’ dat in de nieuwe versie van de wet burgemeesters achteraf verantwoording afleggen aan hun gemeenteraden. ,,Gezien de beperkte maar formeel exclusieve bevoegdheden van de burgemeester is het volstrekt inadequaat.’’

De vereniging vraagt om ,,lokaal maatwerk en het realiseren van democratisch draagvlak’’, waarbij vooraf overleg plaatsvindt met de burgemeester, en niet achteraf. Voorzitter Belhaj pleit in de brief zelfs voor het instellen van lokale noodverordeningen, naast landelijke en regionale verordeningen.

Functioneren van de democratie

De vereniging roept de Tweede Kamer op om raadsleden meer ruimte te geven, om ,,als democratisch en hoogste bestuursorgaan op gemeentelijk niveau om voluit zijn rol en verantwoordelijkheid te kunnen invullen. Dat is in het belang van het functioneren van onze democratie.’’