Joop van den Berg blijft optimistisch over de toekomst van links.

PvdA-nestor: Heerlijk geslapen na nederlaag

Joop van den Berg blijft optimistisch over de toekomst van links.

Voor PvdA-nestor Joop van den Berg verandert er na de voor zijn partij dramatische verkiezingsuitslag niet zoveel. ,,Ik bin optimistysk.’’

Lekker bezig zijn, dat is het devies van de 75-jarige. Hij is op diverse fronten actief voor de aloude linkse idealen, waarmee hij van jongsaf vertrouwd is. Eerst als PSP’er, later als linkse sociaaldemocraat.

Praktisch aan de slag

Zelf is hij naar eigen zeggen lekker bezig, onder andere als voorzitter van verbanden van PvdA- en FNV-senioren in zijn woonplaats. Hij helpt ook mee aan een kadercursus. Je moet in de politiek niet theoretiseren, maar praktisch aan de slag gaan, is zijn devies. De wereld verbeteren begint gewoon om de hoek.

Na het megaverlies van deze week staat de PvdA ook ‘gewoon’ weer voor die oude opdracht, is zijn heilige overtuiging. En net als altijd moet links daarbij opboksen tegen sterkere krachten.

,,Dat ha wy de ôfrûne jierren ek wer sjoen. It kapitaal feroarsaket de krisis, en links moat der oan te pas komme op dy mei op te lossen. Dat slagget, mar de rekken komt hieltyd wer tefolle by de gewoane minsken te lizzen.’’

Kijk maar naar de ontslagen in de zorg of de flexibilisering op de arbeidsmarkt, waardoor velen het uitzicht op vastigheid verliezen, zegt hij.

Joop van den Berg: 'Jongeren gean fan it iene fleksbaantsje nei it oare. In soad jongeren snappe hielendal neat fan rjochten of plichten.'

,,Jongeren gean fan it iene fleksbaantsje nei it oare. In soad jongeren snappe hielendal neat fan rjochten of plichten. Se wurde mar oan it wurk setten. In protte kinne net in gesin opbouwe of in hûs keapje. Dat giet hartstikke fout. It rint de kommende jierren stevich fout.’’

Dat het ‘oude’ kabinet mee op voorspraak van de PvdA de bonuscultuur aanpakte, verandert niet zoveel. Het was en is een goed actiepunt, vindt Van den Berg, ,,mar it is mar in detail, in rimpeling. De machtsferhâldingen feroarje net.’’

Machtsstructuur

Eurocrisis, banken, het kapitaal, de Griekse schulden, het Internationaal Monetair Fonds: voor Van den Berg vertellen ze allemaal het verhaal van die machtsstructuur. Geen enkele linkse partij kan daar alleen tegenop. Daarom is Van den Berg al tientallen jaren van mening dat alles wat links is moet samenwerken, met de vakbonden erbij. Zonder vakbond kan het niet. ,,Tink net dat de wurkdei fan acht oeren der sûnder bûnen kommen wie. Dat krije jo net foar mekoar mei in moasje yn de Keamer.’’

Zonder polderen kan het in onze politiek versnipperde samenleving ook niet. Maar zijn partij mag daar van Van den Berg pittiger in zijn. Hij vindt polariseren geen vies woord.

Toen de PSP in de jaren zeventig - ten tijde van PvdA’er Joop den Uyl - niet in die linkse blokvorming wilde meegaan, stapte Van den Berg uit die splinter. Anderhalf jaar later sloot hij zich aan bij de PvdA.

Van den Berg: 'Sûnder gearwurking is links net in bedriging.'

,,Dy gearwurking moat der komme. It hat nea oars west. Sûnder gearwurking is links net in bedriging. Rutte laket him dea.’’

Ook als die samenwerking er zou komen, blijft het behelpen. Veel meer dan ongeveer 55 van de 150 zetels zitten er voor zo’n machtsblok eigenlijk nooit in. De PvdA werd in 2012 groot, maar aangevuld met de SP en GroenLinks Links kwam links niet boven de 60 zetels. Gezamenlijk zitten SP, GroenLinks en PvdA over enkele dagen zelfs met minder dan 40 man in de Tweede Kamer.

Partijen als ChristenUnie, Denk en PvdD kunnen zo’n blok wel verder versterken, maar genoeg voor de macht is het niet. Daarom moet links volgens Van den Berg veel duidelijker communiceren hoe, vanuit zijn optiek, de machtsstructuren in de samenleving werken. En bovendien moeten linkse partijen vertellen welke resultaten zij in die context boeken. ,,Dat hat de PvdA absolút te min dien.’’

Kanttekening

Tegelijk plaatst hij daar een kanttekening bij. ‘Rechts gunt links niets’, heeft hij zijn vroegere partijleider Wim Kok eens horen zeggen. De moraal van dat verhaal is: als links successen communiceert, zal rechts proberen die af te pakken.

,,Je moatte deroan wenne’’, zegt hij over het kolossale verlies van deze week. Het kwam niet onverwacht. In de beeldvorming stond zijn partij al heel lang in de buurt van de 12 zetels. Dat was ook al zo voordat Diederik Samsom als partijleider in 2012 piekte en de sociaaldemocraten aan 38 zetels hielp.

Toch heeft Van den Berg heerlijk geslapen. De tijden van 25 tot 30 zetels kunnen volgens hem wel weer terugkomen. ,,In diel is thúsbleaun. Dy groep snap ik. In diel is nei Jesse Klaver gien. Snap ik ek. En in diel is nei de VVD gien mei it each op de machtsferhâlding (jegens de PVV, red.). Dat snap ik mei ienige aarzeling. It is de kiezer syn goed rjocht. Wy moatte no wer opbouwe en prate. Dat is Asscher wol tabetroud.’

,,Wy gean wer oan de slach’’, zegt hij monter. ,,Gewoan ek omdat ik dat leuk fyn.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Verkiezingen
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct