De separeerruimte bij Woodbrookers in Kortehemmen is veranderd in een chillroom, met daarin een aparte muziekstudio.

Psychische problemen, seksuele uitbuiting en jeugdbendes: 'Zware jeugdzorg wordt te zwaar voor jeugdzorgwerkers'

De separeerruimte bij Woodbrookers in Kortehemmen is veranderd in een chillroom, met daarin een aparte muziekstudio. FOTO MARCEL VAN KAMMEN

De zware jeugdzorg heeft dringend behoefte aan kleinere groepen. Dat is nodig vanwege de zwaarder wordende problematiek.

Dat zegt manager behandelzaken Rob Wielink van Jeugdhulp Friesland. Behandelcentrum Woodbrookers in Kortehemmen heeft onlangs een eerste separeerruimte omgebouwd tot een chillroom.

De ambitie is het aantal gedwongen afzonderingen binnen anderhalf jaar terug te dringen tot nul, evenals bijvoorbeeld het aantal plaatsingen in gesloten jeugdzorg en het aantal uithuisplaatsingen.

Woodbrookers is de enige plek in Friesland waar nog sprake is van gesloten jeugdzorg. Er zijn drie groepen met elk acht jongeren tussen de twaalf en achttien jaar die in een gesloten setting worden behandeld.

Chillroom vervangt separeer

Het vervangen van de drie separeerruimtes door chillrooms is een stap richting nul gedwongen afzonderingen. Daarnaast wordt personeel onder meer getraind in geweldloos verzet.

De medewerkers leren te de-escaleren en spanningen te zien aankomen, zodat ze emoties tijdig kunnen afbuigen als een jongere boos of verdrietig wordt. Maar volgens Wielink zijn de groepen te groot. ,,Idealiter zou je groepen van vier jongeren met twee jeugdzorgwerkers moeten hebben, dat wordt veel te duur, dat weet ik ook. Maar groepen van zes jeugdigen zou toch eigenlijk het maximum moeten zijn.”

Volgens Wielink wordt het steeds moeilijker om de – vaak jonge – jeugdzorgwerkers te behouden. ,,De doelgroep wordt steeds zwaarder. Voor personeel wordt het echt topsport om de escalaties die er zijn te verdragen”, zegt hij. Zo kampen deze jongeren vaker met psychische problemen, omdat de psychiatrie ze niet meer langdurig behandelt.

Jeugdbendes en seksuele uitbuiting

Ook is er sprake van circuits in de samenleving waarbij kwetsbare tieners worden geronseld om seksuele handelingen te verrichten in ruil voor feestjes en drugs. ,,Die netwerken komen ook naar de instellingen.”

Daarnaast zijn er jeugdbendes die zich tegen elkaar bewapenen. ,,Die groepen heb je ook in huis, die jongeren kunnen veel angst hebben.” Bovendien is het door sociale media onmogelijk geworden de jongeren enigszins af te sluiten van de buitenwereld. Zo kunnen ze ook in de instelling te maken krijgen met zaken als sexting en grooming, waarbij je wordt gechanteerd of misleid via contact of afbeeldingen op internet.

Vrijwillige time-out

De chillroom is in samenspraak met de jongeren ingericht. Bedoeling is dat ze er vrijwillig een time-out kunnen nemen. Er zijn een zitzak, een tv, een spelcomputer en zelfs een opnamestudio om muziek te maken. ,,Nee, het is niet hufterproof. Dergelijke, kale omgevingen nodigen juist uit om tekeer te gaan. Wij hebben een prettige omgeving gecreëerd om tot rust te komen, prikkelarm en veilig ingericht. En ja, dan zal er wel een keer iets stuk gaan. Dan is het zaak om dat zo spoedig mogelijk te vervangen.”

In hoeverre de nieuwe aanpak werkt, moet het komende jaar blijken. ,,In Amsterdam is een instelling waar ze alle separeerruimtes in een keer hebben gesloten. Dat kan, maar dan moet je de jongeren overplaatsen die soms wel gedwongen afzondering nodig hebben.” De ideale oplossing is volgens Wielink kleinere groepen. ,,Persoonlijke aandacht werkt vaak het beste. Dan kan bijvoorbeeld iemand met een jongere samen het bos in gaan om rustig te worden. Zo kun je beter een relatie met de jongere opbouwen, dat mis je als jeugdzorgwerker op een groep van acht.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct