FOTO JARING RISPENS

Provincie zwicht voor spontaan en massaal boerenprotest

FOTO JARING RISPENS

De provincie Fryslân is gezwicht voor een spontaan en massaal boerenprotest. Gedeputeerde van landbouw Johannes Kramer trok vrijdag zijn handtekening in die hij eerder had geplaatst onder een pakket stikstofregels.

Maandag heeft Kramer overleg met vertegenwoordigers van de boerenorganisaties hoe uit deze stikstofimpasse te komen. Woensdag heeft er een spoeddebat plaats in Provinciale Staten. Kramer waarschuwde echter dat de boeren zich niet rijk moeten rekenen. ,,Dit stikstofpakket sil hoe dan ek sear dwaan.”

Woede

De gedeputeerde deed zijn toezegging omdat de boeren weigerden het provinciehuis te verlaten. Hun woede had twee oorzaken: de inhoud en de procedure. De boeren hadden de indruk gekregen dat de provincies reeds vergunde stikstof-ontwikkelingsruimte willen intrekken en daarbij nog een stap verder gaan dan landbouwminister Carola Schouten voor ogen staat.

Een concreet voorbeeld: een boer met 150 koeien en een NB-vergunning voor 200 koeien, zou de groeiruimte voor 50 dieren verliezen. Pure diefstal en inpikkerij, aldus de boeren. Ze vonden het onbegrijpelijk dat juist Kramer hiermee had ingestemd, terwijl hij veelvuldig pocht dat Fryslân de landbouwprovincie van Nederland is.

De boeren hekelden ook de procedure. De colleges van Gedeputeerde Staten van alle provincies hadden dinsdag in in allerijl een eigen, gezamenlijk stikstofbeleid opgesteld, zonder inspraak van de landbouw en Statenleden. Dat is een rechtsstaat onwaardig, zo is het verwijt.

Kramer praatte donderdagavond de Statenleden bij over deze afspraken. Boerenvertegenwoordigers kregen daar lucht van en woonden de bijeenkomst bij. Die gang van zaken voedde de gedachte dat de provincies eigenlijk op een slinkse wijze stikstof-ontwikkelingsruimte wilden innemen ten faveure van andere sectoren zoals bouw en industrie.

Boerenapps

Dat nieuws gaat als een lopend vuurtje door de diverse boerenapps. Vooral in de app van de Agrarische Jongeren Friesland (,,Hebben wij hier nog bestaansrecht?'') klinkt veel woede en al snel komt de oproep om het voorbeeld van de Brabantse boeren te volgen. Die hadden donderdag al bekendgemaakt dat ze de dag erop naar het provinciehuis in Den Bosch zouden optrekken.

Vrijdagochtend elf uur rollen de eerste tractoren Leeuwarden binnen, uit alle delen van de provincie. Een uur later staat de Tweebaksmarkt vol met circa driehonderd zware trekkers. De ingang van het Provinsjehûs is gebarricadeerd.

Even later mengen Kramer en collega-gedeputeerde Douwe Hoogland (PvdA) zich tussen de actievoerders. Kramer probeert uit te leggen dat het innemen van stikstof-ontwikkelingsruimte toch iets genuanceerder ligt, maar het lukt hem niet om de boodschap over te brengen.

Zelden zo kwaad

Voorzitter Harm Wiegersma van de Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV) verwijt hem dat hij niet voor zijn taak berekend is. AJF-voorzitster Eke Folkerts verklaart dat ze zelden zo kwaad is geweest als de afgelopen dagen.

Vervolgens vindt er in het Provinsjehûs overleg plaats tussen Kramer en een vertegenwoordiging van de demonstranten. Alle andere boeren worden uitgenodigd voor koffie. De eerste geruchten zijn dat Kramer voet bij stuk houdt. Daarop spreekt Romke de Jong uit Kûbaard de boeren toe. ,,Ik woe foarstelle om hjir pas fuort te gean at Kramer syn hantekening ynlutsen hat.’’ Gejuich vult het Provinsjehûs.

In een bomvolle, snikhete zaal wachten de demonstranten in spanning af. Boeren nemen ineens spontaan het woord. Zoals akkerbouwer Tjibbe Hanenburg. Hij toont zich solidair met de veeboeren en meldt dat de overheid ook de akkerbouw zwaar dupeert met haar strenge beleid voor gewasbeschermingsmiddelen. ,,Dêrom is it goed dat wy tegearre oplûke.” Boer Jan Eggenkamp van het Mesdagfonds meldt dat de Nederlandse stikstofregels veel en veel strenger zijn dan in het buitenland. ,,Als we dat gelijktrekken, is er echt niks aan de hand.”

‘Bliuw rêstich, bliuw fatsoenlik’

Als Kramer in aantocht is, doet boerin Nynke Koopmans een dringende oproep aan de aanwezigen. ,,Ik smeek jim: bliuw rêstich, bliuw fatsoenlik.” Dan eindelijk spreekt de FNP-gedeputeerde de woorden die de boeren willen horen. Hij heeft het IPO gemeld dat Fryslân zijn handtekening intrekt.

Maar, voegt hij daaraan toe, de stikstofcrisis is daarmee niet van de baan. Er zullen hoe dan ook pijnlijke maatregelen genomen moeten worden. De boeren joelen, een enkeling buldert: ,,Hoecht net. Dy maatregels hoege net, swier oerdreaun!”

Tekenend voor het wantrouwen is dat ondanks de toezegging een groep boeren het Provinsjehûs blijft blokkeren. Kramer mag dan gezegd hebben dat hij zijn handtekening heeft ingetrokken, mede-actieleider Jitty van der Werf eist een handtekening bij die belofte. Uiteindelijk krijgt ze een brief met de toezegging en daaronder de handtekening van commissaris der koning Arno Brok.

Maandag heeft Kramer overleg met vertegenwoordigers van de boerenorganisaties hoe wel uit deze stikstofimpasse te komen. Vervolgens vindt woensdag een spoeddebat plaats in Provinciale Staten. Kramer waarschuwde echter wel dat de boeren zich niet rijk moeten rekenen. ,,Dit stikstofpakket sil hoe dan ek sear dwaan.''

home
net-binnen
menu