De provincie Fryslân moet meer en hogere dorpsmolens toestaan, vindt de Statenfractie van D66. Over een initiatiefvoorstel van de partij laten experts en belanghebbenden woensdag hun licht schijnen. Fractievoorzitter Romke de Jong geeft alvast een toelichting.

D66 vindt dat het aandeel van windenergie op land moet toenemen met het oog op de toekomst en de stijgende vraag naar duurzame stroom. De regels van de provincie Fryslân bieden daarvoor niet de ruimte, stelt de partij. 

Dorpsmolens – er zijn er nu 16 - spelen een belangrijke rol, vinden de sociaal-liberalen. Bestaande exemplaren mogen nu door een hogere worden vervangen, waarbij een maximum tiphoogte van 100 meter geldt. Er is volgens de provinciale verordening ruimte voor een nieuwe windmolen als er twee of drie oudere van minimaal 45 meter per stuk verdwijnen. Ook hier geldt de max van 100 meter. 

Wat is exact het probleem volgens D66? 

,,De regels smite megabarriêres op”, zegt fractievoorzitter Romke de Jong. ,,Mûnen binne sa hiel dreech rendabel te krijen.” Dat komt mede, zegt hij, doordat de subsidies voor duurzame energie (SDE) de komende jaren worden afgebouwd. Om die afbouw te compenseren, moeten hogere molens met meer vermogen wat De Jong en zijn partij betreft mogelijk zijn. Zeker als daar draagvlak voor is. ,,Mei in maksimum fan 100 meter rinst aanst hieltyd fierder efter de feiten oan. Turbines mei sa’n tiphichte binne ek nochris krap.”

,,En stel dat der yn in doarp draachflak is foar in nije mûne”, vervolgt hij. ,,Fyn dan mar ris trije partikulieren dy’t sanearje wolle. Wy sizze: lit dy tiphichte los, want der binne hegere mûnen nedich. En skras dêrby de sanearingsregel. Soargje boppedat foar in finansieringsregeling om in mûne rendabel te krijen as dat allinnich mei partisipaasje en subsydzjes net slagget. Jo krije der sosjale kohesy en ferbining foar werom.” 

Per 2021 verdwijnt de zogeheten postcoderoosregeling, waarbij leden van een lokale energiecoöperatie belastingkorting krijgen op hun nota voor lokale en duurzaam opgewekte energie. Er komt een nieuwe regeling, maar hoe die precies uitpakt, is nu nog ongewis. ,,Soargje der hoe dan ek foar dat elk dy’t dat wol, meidwaan kin. De earste sinjalen binnen wat dit oanbelanget wol posityf.” 

De provincie wil het landschap zo min mogelijk schade toebrengen. Wordt het geen rommeltje als er overal windmolens mogen worden geplaatst? 

,,Nee”, zegt De Jong. Hij vindt dat gemeenten en dorpen heel goed zelf kunnen bepalen wat wel en niet een geschikte plek is voor een molen. Dat geldt wat hem betreft trouwens ook voor zonneparken. D66 stemde vorige week nog tegen de nieuwe ruimtelijke verordening op het gebied van zonne-energie omdat het initiatieven vanuit ‘de mienskip’ te veel aan banden zou leggen. 

,,Gean út fan fertrouwen yn stee fan wantrouwen”, zegt De Jong. ,,Enerzjybelied is by útstek geskikt om fan ûnderop foarm te jaan. Ik nim it kolleezje kwea ôf dat it dêr te min each foar hat. Ik mis fisy en lef. In soad doarpen en gemeenten witte no net hoe’t se fierder moatte mei de ferduorsuming. It is in kwesty fan arrogânsje om dit sa fanút it Provinsjehûs regelje te wollen.” 

Over de ideeën van D66 is eerder dit jaar uitvoerig gesproken. Voor de plannen was te weinig steun in de Staten. In hoeverre is dit voorstel een herhaling van zetten? 

,,Wy ha de feiten no, mei help fan bygelyks it Planbureau voor de Leefomgeving en in lânskipsarsjitekt, better op in rige”, zegt De Jong. ,,Ik ferwachtsje stipe fan GrienLinks, ChristenUnie, SP en Partij foar de Bisten.” Voor een meerderheid is dat echter niet genoeg. Op 16 december vergaderen de Staten over het voorstel. De hoop van De Jong is gevestigd op coalitiepartijen CDA en PvdA. ,,Ik hoopje dat dizze partijen ynsjogge dat we troch it provinsje-belied kânsen lizze litte, dat it net goed genôch is om op termyn oan de gruttere enerzjybehoefte te foldwaan. Neam it mar ‘voortschrijdend inzicht’.” 

Wat als, zoals de verwachting is, het voorstel het niet haalt? 

,,Dan hoopje wy yn alle gefallen dat de diskusje fierd wurdt tusken doarpen, gemeenten en de provinsje. Dat is yn it belang fan de generaasjes dy’t nei ús komme. Wy ha in hiel soad tiid en enerzjy yn dit foarstel stutsen omdat it ûnderwerp hiel wichtich is. It sil de kommende desennia de politike aginda foar in grut part bepale.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Windmolens
windmolens
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct