Provincie Fryslân wil belasting innen van alle inwoners en de autotaks vervangen

Ook niet-autobezitters moeten bijdragen aan de provinciale begroting, vindt de provincie Fryslân. Een eigen belastingmodel moet de ‘onzichtbare’ autotaks vervangen.

Op dit moment spekken alleen autobezitters samen met het rijk de provinciekas. Iedereen met een auto, bus, vrachtwagen of motor betaalt wegenbelasting. Daarbovenop komen provinciale opcenten. De hoogte ervan wordt bepaald door de provincie waar de autobezitter woont. Het is nu de enige manier waarop inwoners bijdragen aan de provinciale begroting.

En dat moet anders, vindt gedeputeerde Sander de Rouwe (CDA, financiën). Samen met zijn collega’s van de andere provincies dringt hij bij het rijk aan op het ontwikkelen van een zogenoemd provinciaal belastinggebied, waar provincies zelf belasting kunnen heffen. Gemeenten hebben wel allemaal een eigen belastinggebied voor het innen van bijvoorbeeld de onroerendezaakbelasting.

'Het maakt ons minder afhankelijk van Den Haag'

De Rouwe noemt de provinciale opcenten ,,de meest onzichtbare belasting van Nederland’’, die te afhankelijk is van ‘Den Haag’. Hij spreekt van een ,,open huishouding van de provincie die steeds weer wordt aangetast door de politieke grillen in Den Haag’’. De gedeputeerde pleit voor meer autonomie voor de provincie als ,,krachtig middenbestuur’’. ,,En daar hoort een onafhankelijke positie bij, evenals een passende verhouding tussen het rijk en de provincies’’.

,,Het is niet bedoeld om automatisch meer belasting te heffen, maar we willen als provincie zelf belasting gaan innen’’, zegt De Rouwe. ,,Het maakt ons minder afhankelijk van Den Haag en we staan dichter bij onze eigen inwoners. Zij kunnen zien waar wij hun bijdrage aan uitgeven. Nu mogen we het geld wel uitgeven, maar niet innen.’’

Over 2019 inde de provincie ruim 55 miljoen euro via provinciale opcenten. Dit jaar zal dat ruim 70 miljoen euro zijn. De afgelopen jaren hielden Gedeputeerde Staten het bedrag laag. Friesland hoorde in 2015 bij de duurste provincies van het land en tastte in haar reserves om de opcenten te verlagen.

Ondoorzichtig

Vanaf dit jaar stijgt het bedrag weer. Eigenaren van voertuigen betalen tientjes meer aan wegenbelasting. Het is een belangrijke inkomstenbron van de provincie: 20 procent van de begroting wordt binnengehaald via de opcenten.

De Rouwe vindt het stelsel te ondoorzichtig. Het bedrag schommelt te veel, omdat het gekoppeld is aan het aantal auto’s, een variabel getal. Daar komt bij dat elektrische auto’s zijn uitgezonderd van wegenbelasting en steeds meer mensen hun diesel inruilen voor een elektrisch exemplaar. Bovendien: wie een leaseauto rijdt, betaalt wegenbelasting in de provincie waar de leasemaatschappij – de officiële eigenaar van de auto – is gevestigd. Zo bezorgt autoleasemaatschappij Athlon de provinciekas van Noord-Holland miljoenen. Het bedrijf verhuisde vorig jaar van Almere naar Schiphol en nam ruim 70.000 auto’s mee. Flevoland haalde daardoor plotseling miljoenen minder aan opcenten op.

Hoe genereren?

Maar: hoe wil de provincie dan inkomsten genereren? ,,Dat is nog onderwerp van discussie’’, zegt De Rouwe. Hij denkt nu vooral aan een ingezetenebelasting, opgelegd naar draagkracht en gezinssamenstelling per huis. Zo betaalt iedere Fries naar draagkracht mee aan de begroting.

De provincies komen nu met hun verhaal, in de hoop dat het nieuwe kabinet werk zal maken van het verzoek tot het ontwikkelen van provinciale belastinggebieden. De Rouwe: ,,Wij zetten in op minder Den Haag, meer regie voor de regio.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland