Plan: elk dorp in Friesland een eigen canon

Johan Wagenaar (l) en Bauke Folkertsma, initiatiefnemers van het dorpscanon-project, in de Prinsentuin in Leeuwarden FOTO HOGE NOORDEN/JACOB VAN ESSEN

De geschiedenis van Nederland ligt vast in een canon. Ook Amsterdam en Friesland hebben er één. Een nieuw project zorgt voor een canon in alle 422 Friese dorpen.

De verdwenen rotonde van Joure, het standbeeld van Sir Lawrence Alma-Tadema in Dronryp, de vissersramp in Paesens-Moddergat, de Freule in Wommels. Ze verdienen allemaal een plekje op de nieuwe website www.dorpscanon.nl . die in januari officieel de lucht ingaat. Bauke Folkertsma uit Joure en Johan Wagenaar uit Wommels schudden de voorbeelden zo uit hun mouw.

Duizenden vensters

De twee zijn, met hun eigen bedrijven Deeenaa (online city- en regiomarketing) en It âlders erf (projectwerk cultureel erfgoed), initiatiefnemers van het plan om alle Friese steden en dorpen hun eigen historische canon te laten maken. Medewerking krijgen ze van Tresoar, Doarpswurk, Bureau Erfgasten en de Afûk en financiële steun van de provincie Fryslân.

Met die steun voeren ze het project ‘Canons van de Friese dorpen en steden’ uit. De website moet vanaf 2018 volstromen met aanmeldingen van dorpen die mee doen. ,,Gean ris út fan tweintich saneamde finsters per doarp. Oer ûnderwerpen as bygelyks arsjitektuer, ferneamde persoanen, feest en fermaak, polityk, hannel en tsjerke. Dan hast achttûzend finsters wêryn in blomlêzing fan histoaryske ynformaasje fan Fryslân sammele is.’’

Historische connecties

Het duo beseft dat niet alle dorpen zich gelijk spontaan zullen melden. ,,In protte doarpen hawwe it drok mei de kulturele haadstêd.’’ Met een mooie basis van honderd aanmeldingen zijn ze dan ook eerst tevreden. ,,Wy wurkje der yn elts gefal ien jier hiel hurd oan. Dêrnei kin it noch jierren útgroeie.’’ In een aantal dorpen deden ze vooronderzoek bij historische verenigingen. De reacties zijn enthousiast. Bij Stichting Oud-Achtkarspelen leefde al de wens om zoiets op te zetten.

'In blomlêzing fan histoaryske ynformaasje fan Fryslân'

Folkertsma en Wagenaar doen nu een pilot in enkele Friese dorpen. Als groot voordeel van het project zien ze dat straks heel historisch Friesland met elkaar verbonden is. ,,En wy kinne 'doorkijkjes' meitsje. Bygelyks alles oer polityk yn in bepaalde perioade.’’ Hun drijfveer is de ervaring van velen: dat je al jaren in een dorp woont, maar er te weinig van weet. Niet eens hoe de naam van je dorp is ontstaan. Wagenaar ziet op termijn ook educatieve mogelijkheden. Scholen die hun leerlingen via het project de geschiedenis van hun omgeving bij kunnen brengen.

Informatie verzamelen

Speciaal voor dit project is de stichting FrieslandWonderland opgericht. Dit is geen geheel nieuwe organisatie, vertelt Folkertsma. Hij lanceerde in 2006 de website FrieslandWonderland om een online platform te bieden voor informatie over Friese dorpen en steden. Dit heeft te maken met zijn achtergrond in de ICT en zijn baan als docent toerisme op Stenden.

Dorpen kunnen zich nu al aanmelden via een formulier op de site. Sommige dorpen of historische verenigingen zullen een groot deel van de informatie paraat hebben doordat er al geschiedenisboeken zijn verschenen. Voor andere zal het meer werk zijn. Een panel van deskundigen denkt met de dorpen mee.