Pieter Kuiper tuurt richting de biljarttafels in de verder verlaten recreatiezaal in Heerenhage in Heerenveen. Een jaar geleden dronk hij hier met flatgenoten nog gezellig koffie aan de ronde tafel. Nu zijn alle meer dan honderd andere stoelen onbezet. ,,Er wonen hier steeds minder mensen. Begrijpelijk, de service wordt steeds minder. Nu is het winkeltje ook al dicht.”

Bezoek

Bettie Rinsma (31) komt met haar tweejarige dochter Noa op bezoek bij Kuiper. Zij kent de oudste mannelijke inwoner van Heerenveen sinds ze met haar jonge gezin in mei in een appartement van Heerenhage kwam wonen, als overbrugging tussen verkoop van een huis en nieuwbouw in de wijk Skoatterwâld.

,,Ik kwam hier met Noa bij de vissen in het aquarium kijken en zag meneer Kuiper doelloos zitten. Hij zei wel zin in koffie te hebben, maar die niet te kunnen inschenken. Zijn zicht was niet meer zo goed. Schrijnend.”

Sindsdien komt de docente in het voortgezet onderwijs meerdere keren per week met Noa op de koffie. Af en toe doen ze samen boodschappen of halen ze een harinkje in het centrum.

loading

Pieter Kuiper op de galerij op de zesde verdieping van serviceflat Heerenhage in Heerenveen, met buurtmeisje Noa.

Geen service

Wat Rinsma het meest onrechtvaardig vindt, is dat Kuiper niet meer de service krijgt waar hij dik voor betaalt. Het serviceniveau is achteruit gehold sinds de Rendant Groep in januari van dit jaar bekendmaakte dat Heerenhage zal worden gesloopt.

Het gebouw voldoet niet meer aan de wensen van de nieuwe generatie ouderen en maakt plaats voor een kleinere ouderenvoorziening. De 24-uurs-alarmservice in de flat is uitbesteed aan de thuiszorgers van het wijkcentrum. De boodschappen moeten ’s ochtends via internet worden besteld.

,,Hij zei wel zin in koffie te hebben, maar die niet te kunnen inschenken.''

Rinsma wijst op een briefje in de lift. Op de tweede etage zouden een kapper, schoonheidsspecialiste, dagopvang en een bibliotheek te vinden moeten zijn, en een pedicure en een wasserette op andere etages. ,,Allemaal weg. Hier zit niks meer”, showt ze op de tweede etage.

Alleen nog biljarten

,,En de was wordt nog maar eens in de twee weken gedaan”, zegt Kuiper. Op een andere notitie staat het programma van de week: biljarten op dinsdag- en donderdagmiddag en dammen op woensdagmiddag.

,,Eerder was er elke dag wat te doen”, vertelt Rinsma. ,,Het enige dat we hier nog hebben, is twee keer in de week biljarten. Mooie sport om te doen”, mijmert Kuiper. Tegenwoordig kijkt hij alleen nog bij het biljarten. ,,Er zijn nog maar drie spelers over, dat waren er vroeger wel vijfendertig.”

Verhuizing

Alle oorspronkelijke bewoners kunnen half december mee naar Aldlânstate in Leeuwarden, dat ook van de Rendant Groep is. Het gaat om een tijdelijke verhuizing, want ook die locatie zal worden gesloopt, zodra ergens half 2019 de nieuwbouw van Aldlânstate klaar is.

Ouderen zijn massaal op zoek gegaan naar wat anders, bijvoorbeeld omdat ze er geen trek in hebben straks nog een keer te moeten verhuizen. Van de ongeveer negentig bewoners die begin januari volgens de Rendant Groep in de serviceflat in Heerenveen woonden, zijn er nu nog minder dan dertig over.

'Verrast'

,,Dat heeft ons overvallen en verrast”, erkent directeur Désirée van Dijk-Attema. ,,Meestal zitten bewoners eerst een aantal maanden in de schrikfase als je herontwikkeling aankondigt, maar nu hebben ze heel snel actie ondernomen.”

Van Dijk-Attema vermoedt dat dit komt doordat meer zorg- en wooncomplexen dicht gingen voor renovatie of nieuwbouw, zoals ook serviceflat Oranjewoud in Heerenveen. ,,Of we dat beter hadden moeten afstemmen? We zijn allemaal zelfstandige bedrijven.”

Bewoners zijn overal naar toe uitgevlogen. Naar Texel, de Achterhoek, noemt directeur Van Dijk-Attema als voorbeelden, maar er zijn ook bewoners overleden of naar een verpleeghuis vertrokken.

<div class='leesook' data-track-contentview='{'viewType':'leesOok', 'leesOokTekst': 'Tekst'}' data-track-click='{'clickType':'leesOok', 'leesOokTekst': 'Tekst'}'>Lees ook: <a href='http://www.lc.nl/Multimedia/article22406768.ece/BINARY/Reactie%20Rendant%20Groep.pdf'>De volledige reactie van de Rendant Groep</a></div>

Uittocht

Bij de entree in Heerenhage wacht Sjollie Napstra (92) op een taxi. Zij vertelt volgende week alvast naar Aldlânstate te verhuizen. ,,Ik hâld it net út tot desimber”, zegt ze. In een stoel wacht Hans van Piggelen (84).

,,Vroeger was het hier geweldig, maar op het ogenblik is het een rotzooitje.''

Hij keert 25 augustus terug naar Utrecht, waar hij vandaan komt. ,,Vroeger was het hier geweldig, maar op het ogenblik is het een rotzooitje. Alle prettige personeel is weg. Niemand wil hier blijven.”

Verhuisvergoeding voorschieten

De senioren klagen dat ze de verhuisvergoeding waar ze wettelijk recht op hebben, ruim 4800 euro, moeten voorschieten. Voor Kuiper is het een reden om niet alvast te verhuizen, hoewel zijn zoon Pieter Kuiper junior (64) al een tijd in de provincie Groningen iets voor hem zoekt.

,,Maar de vraag is groter dan het aanbod. En het is een principekwestie. Ik blijf het liefst hier. Als ik moet verhuizen, dan moeten zij ook voor de kosten opdraaien.”

loading

Koffie drinken in de recreatiezaal. Pieter Kuiper komt er ook twee middagen per week bij het biljarten kijken.

Geen warm eten

De keuken is begin 2015 al gesloten. Het eten wordt sindsdien bezorgd. Kuiper vindt het eten van de cateraars ,,niet smakelijk”. Al maanden eet hij geen warm meer. ,,’s Ochtends vroeg neem ik wat pap met havermout”, vertelt hij.

Soms neemt Rinsma een croissantje voor hem mee. De thuiszorg vindt het zorgelijk, zegt een medewerkster die hem rond half twaalf zoekt. ,,Drie, vier keer per dag komen we vanuit de wijk even een kijkje nemen”, legt ze uit.

,,De zorg is gewoon minimaal, de medewerkers kunnen er ook niks aan doen”

De dag ervoor heeft ze weer eens warm eten geregeld voor meneer Kuiper, maar dat was Indisch, dat hoefde hij niet. Deze keer krijgt hij tussen de middag wel aardappelen met groente. ,,We hebben het niet altijd in de hand wat we de mensen brengen”, verontschuldigt de maaltijdbezorger zich.

Contacten

De oorspronkelijk uit Amsterdam afkomstige Kuiper heeft geluk dat een jong gezin zich over hem ontfermt. Veel contacten houdt hij niet over. Bijna twintig jaar is hij weduwnaar. Bijna net zo lang als hij in Heerenhage woont, een woongebouw voor bemiddelde zelfstandig wonende senioren.

Een Friese vriendin in Heerenhage is een aantal jaar geleden overleden. Met zijn dochter van 77 in Limburg heeft hij geen contact meer. Zijn 64-jarige zoon uit Haren belt hem dagelijks.

Vorige week kwam loco-burgemeester Coby van der Laan bij hem op bezoek om hem te feliciteren met zijn 104de verjaardag. De lokale pers was erbij. De jarige deelde zijn zorgen, maar de gemeente kon weinig voor hem doen, zei de bestuurder. Wel is er meteen een meitinker van de gemeente op bezoek geweest.

Vieze onderbroek

Van de twaalf appartementen in de vleugel op de zesde etage waar Kuiper woont, zijn er negen leeg en kaal. Met het oog op het bezoek is het tweekamerflatje van Kuiper nog even opgefrist. Desalniettemin zitten er nog steeds remsporen aan de buitenkant van het toilet, slingert er een vieze onderbroek rond en zit het overhemd van meneer Kuiper onder de vlekken.

,,De zorg is gewoon minimaal, de medewerkers kunnen er ook niks aan doen”, vindt Rinsma. Ze begrijpt niet dat Kuiper nog heel lang 1050 euro per maand huur moest betalen en sinds kort 950 euro, waarvan 400 euro voor service.

Zij betaalde aanvankelijk 750 euro, en de laatste maanden zelfs nog maar 450 euro, omdat ze antikraak wonen. ,,Wij betaalden eerst ook servicekosten. Dat was voor de schoonmaak van de gang en de entree, het lappen van de ramen en het tuinonderhoud, al hebben we van ramen lappen niks gemerkt.”

Smartphonegebruikers klikken hier voor de videoreportage over Pieter Kuiper.

Reageren op dit artikel kan hier per mail.

'Kuiper krijgt waarvoor hij betaalt'

,,Pieter Kuiper krijgt de service waarvoor hij betaalt”, verzekert directeur Désirée van Dijk-Attema van de Rendant Groep. ,,Voorheen was er 24 uur per dag een verzorgende in huis, die op alarm kon reageren. Bewoners waren verplicht calamiteitenzorg af te nemen. Die dienst is 1 juli gewijzigd en kan nu naar eigen behoefte worden afgenomen bij het thuiszorgwijkteam van De Friese Wouden. Dat scheelt 58 euro in de servicekosten. De keuken openhouden zou er voor zorgen dat de kosten voor bewoners fors zouden moeten stijgen.''

,,Kuiper kiest zelf voor een cateraar, hij is niet verplicht om bij een bepaalde cateraar af te nemen. Als een bewoner geen bestellijst inlevert, dan levert de leverancier wat beschikbaar is. De was kan elke doordeweekse dag worden aangeboden, en wordt dan uiterlijk de volgende dag verwerkt. De huishoudelijke hulp is sinds enkele jaren niet meer een verplicht afgenomen dienst. Bewoners kiezen zelf wat ze afnemen.''

,,Is de service minder dan die was? We zitten in een vervelende situatie. Behoud van het winkeltje konden we niet garanderen, maar als meneer Kuiper boodschappen wil, zorgen we dat die komen. De was kan nog steeds gedaan worden. Als hij koffie wil, krijgt hij die. Bij de entree staat altijd koffie, vaak met iets lekkers. Vaak zijn er medewerkers die kunnen helpen, voor een praatje zijn er medewerkers. Misschien nu even niet, het is vakantieperiode, dat maakt het even anders.''

,,Zouden wij dan minder servicekosten in rekening moeten brengen? Nee, meneer Kuiper krijgt de service waarvoor hij betaalt. Dat er minder mensen werken is naar onze mening niet een kwestie van de verminderde service, maar van andere omstandigheden, zoals de oplopende leegstand. We hebben de personele bezetting moeten aanpassen aan het aantal bewoners. We kunnen ons goed voorstellen dat dit voor bewoners niet prettig is.''

,,Het is een situatie die we moeten overbruggen. We hebben er alle begrip voor dat meneer Kuiper de omstandigheden waar hij nu in verkeert niet fijn vindt. Zo oud worden valt niet mee. Misschien is deze situatie waarbij ouderen zo lang mogelijk zelfstandig moeten blijven wonen niet altijd de ideale situatie.”

Lees hier de volledige reactie van de Rendant Groep op het artikel over Pieter Kuiper.

Verhuisvergoeding in december

De tientallen verhuisde bewoners van Heerenhage krijgen in december de voorgeschoten verhuisvergoeding (van bijna 5000 euro), waar ze wettelijk recht op hebben. Dat is in elk geval de intentie van de Rendant Groep, laat directeur Van Dijk-Attema weten.

Ze zegt wel afhankelijk te zijn van andere partijen. De Rendant Groep maakte in januari bekend dat de gebouwen van Heerenhage in februari 2018 worden gesloopt en vervangen door nieuwbouw.

Het aantal appartementen gaat in verband met een veranderende behoefte terug van 230 naar 130. Daarnaast komen er woningen voor particulieren.

Een soortgelijk plan ligt er voor Aldlânstate in Leeuwarden, ook van de Rendant Groep. ,,Nieuw Heerenhage en Nieuw Aldlânstate worden eigendom van een belegger, een deel van de kavels is voor woningbouw. Pas als de grond verkocht is aan een ontwikkelende bouwer en de vergunningen verstrekt zijn, kunnen we de kosten betalen. We hebben zelf geen vermogen.”