Het is altijd passen en meten in het Grytmansrak en dat komt het zeilen niet ten goede, zoals vorig jaar.  FOTO TOM COEHOORN

Opinie: waarom zeilen bij De Veenhoop oneerlijk is

Het is altijd passen en meten in het Grytmansrak en dat komt het zeilen niet ten goede, zoals vorig jaar. FOTO TOM COEHOORN

De silerij bij De Veenhoop levert ieder jaar prachtige plaatjes op, maar de strijd is altijd oneerlijk, vindt skûtsjeverslaggever Ton van der Laan . Het is nu tijd voor duidelijkheid.

Ieder jaar is het na de finish van de silerij bij De Veenhoop weer een chaos in restaurant Ie-Sicht, de uitvalsbasis van de wedstrijdcommissie van Drachten-De Veenhoop. Commissieleden zoeken elkaar, schippers zoeken commissieleden en schippers uiten bij elkaar hun ongenoegen over de zojuist gezeilde wedstrijd.

Zoals vorig jaar, met succes: toen ging er een streep door de uitslag. Reden: de strijd op het water was oneerlijk. Door drukte in het Grytmansrak en door wegvallende wind. Het publiek zag een mooie wedstrijd, maar het was om des keizers baard .

De regels zijn eenvoudig: veertien skûtsjes starten in volgorde aan de wal in het Grytmansrak. Bij het startschot hijsen ze de zeilen om zo snel mogelijk het ruimere water van de Ie op te zoeken. Na een paar boeirondingen duiken ze het Grytmansrak weer in, draaien ter hoogte van de haven nog om het oranje en zoeken daarna hun startnummer bij de wal weer op. Wie dan over zijn virtuele finishlijn komt, wordt afgeschoten.

Het is het recept dat sinds 2016 geldt en het zorgde direct voor spektakel. De Sneker Pan met schipper Douwe Visser zeilde vanaf de laatste stek alle andere skûtsjes voorbij en werd als eerste afgevlagd.

Schril contrast

Een historische wedstrijd die in schril contrast staat met de editie van vorig jaar. Want wat was het een gribus in de smalle sloot. Terwijl de skûtsjes na het ronden van de ton naar hun finish laveerden, moesten ze tegemoetkomende skûtsjes die voor de wind aan kwamen stoten, vrijvaren. Met stootkussens probeerden ze hun skûtsjes heel te houden. Omdat ook de wind wegviel kon geen skûtsje meer draaien bij de ton in de sloot en dreven ze of op de ton, of tegen andere skûtsjes aan. Het leek niet meer op zeilen.

Schipper Auke de Groot was er duidelijk over: ,,Skûtsjes koene allinne mar skea oprinne. Dat fynt de kommisje miskien leuk foar it publyk, mar dêr sit ik net op te wacht-sjen. Dan moatst ek noch bliid wêze dat de wyn derút gie. Mei krêft 4 of 5 wie it libbensgefaarlik.’’

En eigenlijk hadden SKS-voorzitter René Nagelhout en Veenhoop-wedstrijdleider Albert de Vries er in 2016 al voor gewaarschuwd. ,,It is net ûntinkber dat in wedstriid ûnjildich ferklearre wurdt’’, zei Nagelhout. Het is finishen in het Grytsmanrak, of niet finishen, zei De Vries.

In 2016 ging een oude analoge tijdklok in de ban. Het was de extra optie van De Veenhoop die een nog oneerlijkere strijd uitlokte. Was de wind ongunstig voor een walstart, dan greep de wedstrijdcommissie terug naar de tijdklok. Skûtsjes schoven dan één voor één over een onzichtbare startlijn bij de Wide Ie en zeilden dan hun rondjes. Daardoor verviel echter het voordeel van een goede loting. Je kon namelijk zelf bepalen wanneer je over de startlijn zeilde en dus je tijd ging lopen. Vooral skûtsjes die achteraan startten, wachtten geduldig af. Of op meer wind, of op meer ruimte, en begonnen dan aan de wedstrijd.

Druiven zuur

Maar ook de huidige regels zijn oneerlijk. Er wordt namelijk altijd gestart en dan wordt er na afloop gekeken of de wedstrijd telt. Het is het grijze gebied waar vooral de achterhoede graag gebruik van maakt. Er hoeft maar een zuchtje wind weg te vallen, of ze staan vooraan te protesteren. Voor de koplopers zijn de druiven zuur. Een goede klassering vervalt, en met een beetje pech starten ze een dag later – door de loting – in Earnewâld in de achterhoede.

Schippers en publiek hebben recht om te weten wat er nu echt met de wedstrijd van De Veenhoop gebeurt: of zeilen en finishen en in de klassering mee laten tellen, want wil je kampioen worden dan moet je niet alleen goed kunnen zeilen, maar ook goed kunnen sturen op nauwe wateren. Of op voorhand zeggen: dit is een schouwspel met veertien skûtsjes, maar we noemen het geen wedstrijd. Dan hoeft er ook niet meer geloot te worden en wordt het een optocht van historisch erfgoed. Prima. Maar dan is het tenminste duidelijk.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct