De ruïnes van het Theatru Rjal vormen een openluchttheater. FOTO JAMIE IAN GENOVESE

Opera Spanga week lang de baas in Valletta

De ruïnes van het Theatru Rjal vormen een openluchttheater. FOTO JAMIE IAN GENOVESE

Het is Weststellingwerf dat deze week op cultureel gebied de dienst uitmaakt in de Maltese hoofdstad Valletta, met twee opera’s onder leiding van ‘Spanga’.

Corina van Eijk, artistiek leider en regisseur van Opera Spanga, loopt al 2,5 jaar rond op Malta ter voorbereiding op deze week. Ze weet inmiddels redelijk hoe de hazen lopen in deze andere Culturele Hoofdstad van Europa, maar toch valt ze nog geregeld bijna van haar stoel van verbazing.

Zoals begin deze week op een persconferentie, waar ze mocht vertellen over haar versies van de opera Aida en de stripheld Corto Maltese . ,,Er was geen enkele journalist komen opdagen”, zegt Van Eijk. ,,Dat weet ik zeker, omdat ik iedereen in het zaaltje kende. Het waren allemaal mensen uit het culturele wereldje hier. Iedereen stak gewoon in vol ornaat zijn verhaal af achter de tafel, alsof er allemaal camera’s stonden te draaien.”

Dat deed Van Eijk toen zelf ook maar. ,,Ik heb gezegd dat ik van Hugo Pratt (de schrijver van Corto Maltese , red.) de politieke incorrectheid heb geleerd”, zegt Van Eijk. Dat was haar manier om iets van kritiek leveren op de samenwerking met de lokale cultuurmanagers, van wie volgens haar sommigen niet gehinderd worden door enige kennis van zaken. Van Eijk: ,,Eigenlijk is hier helemaal geen management.”

'Ze eten hem gewoon op'

En toch ging donderdagavond in een volgepakt koninklijk theater in Valletta de opera Aida van Van Eijks Opera Spanga in première. Zaterdag hebben de Maltezers nogmaals kans het stuk, dat eerder deze zomer in Spanga werd opgevoerd, te zien. Alleen het orkest is anders. In Valletta is dat het Malta Philharmonic Orchestra. Dat staat hier onder leiding van dirigent Tjalling Wijnstra.

,,De musici zijn echt gek op Tjalling”, merkt Van Eijk. ,,Ze eten hem gewoon op.” De operacast is van Spanga zelf. ,,Dat zijn onze eigen kinderen”, in de woorden van de artistiek leider. Het is een internationaal gezelschap, onder wie een Amerikaan en ook twee operazangers uit Malta.

'Eigenlijk is hier helemaal geen management'

Opera Spanga heeft geprobeerd zoveel mogelijk de verbinding te zoeken met lokaal talent. Aan Aida en Corto Maltese werkten in totaal zo’n honderd studenten mee, vooral van MCAST (Malta College of Arts Science and Technology). Ook studenten van D’Drive van het Friesland College reisden af naar Malta om mee te helpen aan de producties.

Carmelo Agius (25) is een van de vier Maltese studenten die in juni naar Spanga zijn geweest om daar mee te werken aan de opera. Hij ziet hier nu in Valletta voor het eerst wat er van zijn bijdrage is gebruikt. ,,Van mij zijn de tanks en de oorlogsschepen. Die heb ik ontworpen. Fantastisch om ze zo groot terug te zien”, zegt Agius.

Eerste keer na de oorlog

Aida speelt zich af in het oude Egypte, maar de bewerking van Spanga speelt zich af in het heden. Op de tientallen meters lange wand zijn naast computeranimaties beelden te zien van de oorlog tussen Egypte en Ethiopië, terwijl ondertussen het drama met de opera-artiesten zich op het podium voltrekt.

Van Eijk zegt dat ze zich geen beter theater had kunnen wensen. ,,Alles is hier kapot. Dat is super.” Het Theatru Rjal was een klassiek operagebouw, tot het in 1942 werd platgebombardeerd. De Maltezers besloten het niet opnieuw op te bouwen, maar van de ruïnes een openluchttheater te maken.

Zo kan het dat tientallen voorbijgangers die afkomen op de bombastische klassieke muziek en het operagezang gratis kunnen meegenieten. Van Eijk: ,,Het is de eerste keer sinds de oorlog dat hier weer een opera wordt opgevoerd. Dat is toch wel een grote eer.”

Gewoon het kunstje doen

Toen LF2018 in april de banden doorsneed met zusterorganisatie V18, vanwege onfrisse uitlatingen van topman Jason Micallef na de moord op journaliste Daphne Caruana Galizia, zijn de projecten van Spanga in het land nooit onderwerp van discussie geweest. ,,LF maakte ons duidelijk dat we gewoon ons kunstje moesten opvoeren”, zegt Van Eijk.

Officieel is het geen V18-project. ,,We zijn extern ingehuurd en daarom is hier nul reclame voor ons gemaakt. Dat hebben we zelf moeten regelen.” Het gezelschap wordt door beide organisaties betaald.

Volgende week verplaatsen de makers zich een kleine kilometer, naar het Manoel Theater in het centrum van de stad, waar donderdag en zaterdag Van Eijks bewerking van het stripverhaal van Corto Maltese , The Ballad of the Salty Sea , wordt opgevoerd.

Ook hier, in het op drie na oudste nog gebruikte theater van Europa (1732), komen de Nederlanders geregeld voor verrassingen te staan. Zo vroegen ze maandag of het podium wellicht zwart geverfd kon worden.

Dat de Maltezers direct, een paar uur voor een repetitie, begonnen te sauzen, was dan weer niet de bedoeling. ,,Het is allemaal anders, maar toch ook weer niet”, zegt Van Eijk. ,,We bouwen hier gewoon ons eigen wereldje, waarin ik het doe zoals ik het altijd doe. Directief en met een laagje humor er overheen.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct