Onderzoeksraad voor Veiligheid: vaarroutes boven Wadden risicovol, kans op herhaling MSC Zoe-ramp groot

Een luchtfoto van het containerschip MSC Zoe in de Bremerhaven. Foto: Wolfhard Scheer

De Wadden moeten beter beschermd worden tegen containerverlies op de risicovolle vaarroutes op de Noordzee, ten noorden van de eilanden. Want een ramp zoals vorig jaar met de MSC Zoe kan makkelijk een tweede keer gebeuren, constateert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV).

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) deed onderzoek naar de risico's op de vaarroutes boven de Waddeneilanden naar aanleiding van de containerramp met MSC Zoe, begin 2019. Het containerschip verloor 342 containers boven de Waddeneilanden.

Op de Noordzee bevinden zich twee vaarroutes voor schepen: een noordelijke en een zuidelijke. Op beide internationale vaarroutes zorgt ,,een samenspel van een aantal fenomenen'' voor grote risico's. ,,Bij stormachtige noordwestenwind krijgen schepen te maken met hoge dwarsscheepse golven'', aldus de OVV. ,,Hierdoor maken grote, brede containerschepen extreme slingerbewegingen.''

Volgens de OVV moet de zuidelijke route worden ontzien bij zo'n noordwesterstorm. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat moet hier internationaal afspraken over maken, vindt de Onderzoeksraad. De risico's op herhaling van de Zoe-ramp is simpelweg te groot, zeggen onderzoekers.

loading

'Exterme krachten op het schip onstaan door storm'

Volgens de OVV verloor de MSC Zoe, die op de zuidelijke route voer, op zes plekken containers. ,,De belangrijkste oorzaak hiervan zijn de extreme krachten die op het schip en de sjorsystemen ontstonden door de combinatie van de noordwesterstorm en specifieke omstandigheden op deze vaarroute.'' Bovendien is de zuidelijke route een ondiepe route. De kans bestaat dat schepen de bodem raken.

,,Daarnaast kunnen golven tegen het schip slaan en kan zeewater met hoge snelheid langs de zijkant van het schip omhoog tegen containers spuiten'', schrijft OVV. ,,Deze fenomenen, al dan niet in combinatie met elkaar, verzoorzaken extreme krachten op het schip, de containers en de sjorsystemen waarmee de containers zijn bevestigd. Hierdoor kunnen containers losraken en overboord slaan.''

De tekst gaat verder onder de foto

loading

342 containers overboord

MSC Zoe verloor in de nacht van 1 op 2 januari 2019 342 containers op de Noordzee, boven de Waddeneilanden. Zoe was op weg naar Bremerhaven in Duitsland. Een uur voor middernacht ontdekte de bemanning dat er containers missen. Een paar uur later, ze voeren in Duitse wateren, verloren ze opnieuw containers. Op dat moment waarschuwden de bemanning de Duitse autoriteiten. Een dag later wordt de schade pas duidelijk. Op de Waddeneilanden spoelden de eerste containers aan. Op dat moment dacht de Nederlandse Kustwacht dat het schip zo'n 30 containers verloren was, later bleken het 342. Er spoelden in de eerste uren vooral tuinmeubelen, knuffels, schoenen en auto-onderdelen aan.

De tekst gaat verder onder de foto

loading

'Kan zo weer gebeuren, sluit zuidelijke route bij storm'

Volgens voorzitter Jeroen Dijsselbloem van de OVV kan een ongeluk als met de MSC Zoe makkelijk een tweede keer gebeuren. Hij adviseert het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat om internationaal afspraken te maken over het afsluiten van de zuidelijke route bij exterme weersomstandigheden. Zijn advies: bij een noordwesterstorm moet de zuidelijke route afgesloten worden.

Dijsselbloem: ,,De vaarroutes bij het Waddengebied zijn risicovol bij noordwesterstorm, met name voor grote, brede containerschepen. Het verlies van containers zorgt voor vervuiling van het Waddengebied en moet worden voorkomen. Het Waddengebied is daarbij een internationaal erkend natuurgebied, om dit werelderfgoed te beschermen zou het voorzorgprincipe leidend moeten zijn.''

Mediterranean Shipping Company

MSC Zoe is één van de grootste schepen in de vloot van Mediterranean Shipping Company, gevestigd in Zwitserland. MSC is na APM/Maersk het grootste containertransportbedrijf ter wereld. Zoe is 395 meter lang en 59 meter breed. Tijdens het ongeluk op de Noordzee vervoerde de Zoe 8062 containers. 1047 raakten beschadigd. 342 verdwenen in zee. Volgens berekeningen drijft nog steeds 800.000 kilo aan goederen in het water dat afkomstig is uit één van de containers.

loading