O, o Den Haag: in de Kamer wordt heel wat afgepaird

Desinfectiepompjes in het gebouw van de Tweede Kamer.

Een wekelijkse kijk op politiek Den Haag. In deze aflevering: een uitzonderlijke stemming in het gebouw van de Tweede Kamer.

Afstand houden. Harry van der Molen, het Leeuwarder CDA-Tweede Kamerlid, heeft het zich snel aangeleerd. Hij heeft in Den Haag niet de grootste werkkamer. Eén externe gast wil hij er best ontvangen, maar bij meer verhuist hij fluks naar een grotere ruimte. Met een grotere tafel. ,,Zodat je wat verder van elkaar af kunt zitten.’’

Het coronavirus zorgt voor een wonderlijke stemming. Desinfectiepompjes staan overal in het Kamergebouw. De controlerende en wetgevende macht is een essentieel onderdeel van de democratie dat in tijden van crisis zo lang mogelijk zijn werk moet kunnen doen.

Eerste problemen

Aan het begin van de week doken de eerste problemen op; Brabantse Tweede Kamerleden bleven thuis. Het CDA moest het stellen zonder de snotterende Madeleine van Toorenburg. De VVD miste Klaas Dijkhoff, Thierry Aartsen en Bas van ’t Wout, D66 miste Jessica van Eijs en bij de SP namen Lilian Marijnissen, Henk van Gerven en Michiel van Nispen het zekere voor het onzekere.

Terwijl bij medewerkster Mirjam de nieuwste bezoekrestricties binnenrollen, vertelt Van der Molen over het fenomeen pairen. Dat is een fraai staaltje collegialiteit tussen coalitie en oppositie dat ervoor zorgt dat bij afwezigheid van een enkel Kamerlid de stemverhoudingen gelijk blijven.

Het pairen speelt zich altijd onder de radar af. Het gebeurde bijvoorbeeld in maart en april 2019, toen Van der Molen informateur was voor het nieuwe Friese college van Gedeputeerde Staten. Hij kon in Den Haag even niet meedoen aan de stemmingen. De fractiesecretaris van het CDA zocht een Kamerlid op van de oppositie, dat zich eveneens van stemming zou onthouden. Zo kon Van der Molens afwezigheid niet tot brokken leiden.

Komende week zou hij spreken tijdens een bijeenkomst over de regionale media. ,,Dan vraag ik een pair aan. Dan kun je tenminste ook eens uit het gebouw zijn.’’ Kamerleden horen soms wie hun redder is, maar lang niet altijd. ,,Ik ben wel eens met Asscher gepaird.’’

In normale tijden doen niet alle fracties mee aan dit onderhuidse stemsysteem. De PVV was er bijvoorbeeld wars van. Tot dinsdag; gezien de uitzonderlijke toestand in Nederland is in het presidium afgesproken dat alle fracties meedoen aan het pairen . Zo kunnen alle snotteraars veilig thuisblijven.

Kaartenhuis

Van der Molens agenda stort intussen als een kaartenhuis in elkaar. Mediabijeenkomst? Geschrapt. Delegatieleider in Brussel? Streep erdoor. Zondag bij Fox Sports achter de schermen tijdens Ajax-FC Twente? Helaas.

Ruttes crisisteam vergadert in het ministerie van Justitie en Veiligheid over ingrijpende maatregelen. Het coronadebat wordt uitgesteld van donderdagmiddag naar donderdagavond. Als woordvoerder Media en Onderwijs probeert Van der Molen op zijn eigen terrein goed bij de les te blijven. Komt het goed met extra kinderopvang voor mensen in de zorg? Schuift er wel een gebarentolk aan bij belangrijke persconferenties?

Laat in de middag besluit het presidium van de Tweede Kamer dat debatten en stemmingen de komende dagen gewoon doorgaan, zij het met afgeslankte fracties. Zo kan het aantal aanwezigen in de plenaire zaal onder de afgesproken honderd blijven. Stemmen tellen gebeurt niet meer hoofdelijk, maar per fractie. De tijd van pairen is even voorbij.

Kamervoorzitter Khadija Arib neemt het woord ‘collegialiteit’ in de mond. Want nood breekt wetten, maar niet allemaal. Formeel gezien kan een Tweede Kamerlid nog altijd een hoofdelijke stemming aanvragen. En zo het broze evenwicht in Den Haag in stukken gooien.

saskia.van.westhreenen@lc.nl