Een wekelijkse kijk op politiek Den Haag. In deze aflevering: eindelijk krijgt het CDA een zware burgemeesterspost. Het werd tijd.

De christendemocraten hebben ruim honderd burgemeesters in Nederland. In aantallen de meeste, maar veel zware posten zitten daar niet tussen. Van de twaalf burgemeestersplekken in provinciale hoofdsteden worden er zes bezet door de VVD, drie door de PvdA, twee door een partijloos burgemeester en slechts één (Haarlem, Jos Wienen) door een CDA’er.

Ook in Rotterdam en Amsterdam staat geen CDA’er aan het roer. De enige echt grote stad die er een beetje bij in de buurt komt is Nijmegen, waar Hubert Bruls namens het CDA de scepter zwaait. En Amersfoort.

'Peetoom ging eerst, Buma volgt'

De gang die Sybrand Buma in augustus maakt naar Leeuwarden is voor de partij in meerdere opzichten een hoofdprijs. Niemand beter dan Ruth Peetoom kan daar iets verstandigs over zeggen. Peetoom was tot 1 maart partijvoorzitter van het CDA. Ze was nauw betrokken bij het CDA-scoutingklasje voor burgemeesters én ging Buma voor naar Leeuwarden; Peetoom werd uitgever van het Friesch Dagblad.

Donderdagavond zag zij hoe na de CDA-partijvoorzitter ook de CDA-partijleider naar Leeuwarden vertrekt. ,,Dat is echt toeval hoor’’, lacht ze. ,,Je zou natuurlijk kunnen zeggen dat we niet zonder elkaar kunnen. En ik snap Sybrand wel. Ik ben in korte tijd van deze stad gaan houden.’’

Eerste confessionele burgemeester

Voor iedere partij is het goed om zware burgemeestersposten te kunnen bezetten, vanwege de noodzakelijke lijntjes met Den Haag. Waar deze functies vroeger veelal in Den Haag werden verdeeld ligt het primaat tegenwoordig echt bij de gemeenteraad. Zij mag de beste kiezen.

,,Sybrand komt hier niet als CDA’er’’, benadrukt Peetoom. ,,Dat weet hij zelf maar al te best. Sybrand schrijft het woord Verantwoordelijkheid met de hoofdletter V. Maar als CDA’er maakt deze stap je ontzettend trots.’’

loading

Ook in historisch opzicht is de voorgenomen benoeming van Buma bijzonder. Nooit kende Leeuwarden een confessionele burgemeester. Of het moet Jacob Algera zijn, de latere minister van Verkeer en Waterstaat van ARP-huize, die aan de vooravond stond van de Deltawet uit 1958. Algera was waarnemer. Hij bestuurde Leeuwarden tijdelijk, in de naoorlogse periode, 1945 en 1946.

Na Algera kreeg Leeuwarden nog negen burgemeesters. Zeven van PvdA-huize (Adriaan van der Meulen, Willem Harmsma, Johannes Brandsma, John te Loo, Loekie van Maaren, Margreeth de Boer en Ferd Crone), één van D66 (Hayo Apotheker) en één van de VVD (Geert Dales).

'Grijp hem bij zijn kladden'

Peetoom doet sinds maart hard haar best om haar CDA-imago wat af te schudden; dat mag haar in haar nieuwe baan niet dwars gaan zitten. Twitteren over CDA-onderwerpen staat op een zacht pitje. Al kon ze het donderdagavond niet laten met een ‘Lokwinske @sybrandbuma! En wolkom! Heel leuk om je straks in Leeuwarden terug te zien!’

Haar partijgenoot zal iets soortgelijks moeten doen. En de CDA’ers in de Leeuwarder gemeenteraad kunnen hun borst natmaken, waarschuwt ze vrolijk. ,,Ik zat als kind bij mijn moeder in de klas. Snap je wat ik bedoel? Dan word je echt niet bevoordeeld hoor. Integendeel.’’

Voor het Friese journaille heeft uitgever Peetoom tot slot nog een welgemeend advies. ,,Grijp hem bij zijn kladden als hij er eenmaal zit, hè. Niet te zachtzinnig!’’

saskia.van.westhreenen@lc.nl

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
O o Den Haag
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct