November was droog en zeer zacht

De achmeatoren in Leeuwarden bij zonsondergang, gezien vanaf natuurgebied It Set bij Gytsjerk. De vliegbasis Leeuwarden noteerde in november 87 uren zon. FOTO MARCEL VAN KAMMEN

November was een droge en zeer zachte maand met meer zon dan oktober. Na een temperatuurrecord op de 2de kwam de eerste vorst pas aan het einde van de maand.

De slachtmaand opende met een nieuw Fries temperatuurrecord: in Bakkeveen steeg het kwik op de 2de tot 18,9 graden, waarmee het oude record uit 1943 en 2014 (18,0 graden) uit de boeken verdween. Opmerkelijk was dat het in oktober de hele maand niet zo warm was. Het zette de toon voor een zachte novembermaand, waarin winden uit zuidoost tot zuidwest overheersten.

De eerste vier dagen werd het weer bepaald door uitlopers van oceaandepressies die regen veroorzaakten, waarna een hogedrukgebied van 5 tot 9 november voor een paar droge dagen zorgde. Van 10 tot 22 november was het wisselvallig en zacht weer, maar hoewel het regelmatig regende, viel er zelden veel. Een uitzondering was de 15de met op veel plaatsen meer dan 10 millimeter.

De laatste week gaf merendeels droog weer en bij een aflandige wind werd het eindelijk ook wat kouder. De eerste vorst werd op de 27ste genoteerd op Terschelling en in de laatste novembernacht vroor het overal met minima rond -3 graden in het binnenland.

Temperatuurgemiddelde

Het Friese temperatuurgemiddelde kwam uit op 8,5 graden tegen 6,6 normaal en daarmee was het de zachtste november sinds de recordhouder uit 2015 (9,6). Sinds het jaar 1900 zijn er in Leeuwarden maar vijf novembers zachter geweest. De laatste keer dat de slachtmaand behoorlijk winters verliep was in 1993 met een gemiddelde van 1,9 graden. November telde dit jaar hooguit twee vorstdagen tegen normaal drie aan de kust en zeven in het binnenland.

Na de natte oktober was een droge november welkom. Gemiddeld over de provincie viel er ruim de helft van normaal: 45 tegen 85 millimeter. Vorig jaar was het natter (91), het jaar daarvoor nog droger (30 mm). De neerslag was gelijkmatig verdeeld: nergens viel minder dan 30 of meer dan 55 millimeter.

Stralende dagen

Hoewel de maand grijs eindigde, telde november ook stralende dagen. Na het jaar 1900 was het maar drie keer voorgekomen dat november zonniger verliep dan de voorafgaande oktober: in 1989, 1998 en 2014. Nu was dat opnieuw het geval. De vliegbasis registreerde 87 uren zon tegen 82 in oktober en 61 in een normale novembermaand.

De herfst was met een gemiddelde temperatuur van 11,5 graden tegen 10,5 normaal de warmste sinds 2014. Inmiddels is de herfst gemiddeld ruim een graad warmer dan een eeuw geleden.

Het provinciale neerslaggemiddelde over de herfst werd berekend op 239 millimeter en dat is iets droger dan normaal (258). Vorig jaar was de herfst aanzienlijk natter (348), het jaar daarvoor veel droger (119). Oost-Vlieland was met 295 mm de natste plaats en het droogst was het in Wytgaard met 198 mm.