Ligplaatsen van De Marrekrite aan de Noarder Alde Wei bij Joure.

Nieuw inzamelnet moet lozingen van poep en plas door pleziervaarders tegengaan

Ligplaatsen van De Marrekrite aan de Noarder Alde Wei bij Joure. FOTO LC/ARODI BUITENWERF

Met een nieuw netwerk van inzamelpunten langs belangrijke waterwegen, wil recreatieschap De Marrekrite pleziervaarders overhalen hun toiletwater niet langer te lozen.

Het is watersporters sinds 2009 verboden hun toiletwater te lozen, maar in de praktijk houdt lang niet iedereen zich hieraan, zegt directeur Lourens Touwen van De Marrekrite, een samenwerkingsverband van Friese vastelandsgemeenten (met uitzondering van Ooststellingwerf) en de provincie. In het zomerse hoogseizoen zorgen poepbacteriën als E. coli en enterokokken in het oppervlaktewater geregeld voor problemen. Zwemmers kunnen er serieuze maag- en darmklachten van krijgen.

Nog niet in de haven

Hoewel ruim de helft van alle plezierboten over een vuilwatertank beschikt, wordt de inhoud hiervan slechts sporadisch aangeboden bij de inzamelpunten die voorhanden zijn in meer dan honderd Friese jachthavens. Gemiddeld wordt hier ,,in normale jaren’’ 3,5 keer per week een tank leeggepompt, stelt Touwen. Dat getal staat in geen enkele verhouding tot de drukte op het water.

En de rest? Touwen: ,,De meeste mensen hebben nog wel het fatsoen het niet in de haven te doen, maar als ze uitvaren en eenmaal in de vaargeul zitten, blazen ze via een onderwaterklep de tank even leeg zonder dat iemand iets ziet of hoort.’’

Lees ook | Deze Leeuwarder loost het toiletwater al jaren netjes zoals het hoort - in tegenstelling tot veel andere pleziervaarders

Het betrappen van pleziervaarders die alles onbekommerd laten lopen is onbegonnen werk, zegt woordvoerder Hanneke Nieuwenhuis van Wetterskip Fryslân. Een illegale lozing kan een bekeuring van 160 euro opleveren, maar die wordt in de praktijk nooit uitgeschreven omdat er ook niet op wordt gecontroleerd. Handhavers mogen ook niet aan boord van plezierboten komen. Daarom is de afgelopen jaren vooral ingezet op bewustwordingscampagnes, zegt Nieuwenhuis.

Extra netwerk van verzamelpunten

Vorig jaar gaf minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat) groen licht voor de introductie van zuiveringsinstallaties, waarmee toiletwater binnenboord te zuiveren is en pas daarna wordt geloosd. Hierin hebben Marrekrite en Wetterskip weinig fiducie. Touwen: ,,Je kunt er vast een of twee stoffen mee verwijderen, maar ik zie meer in een systeem waarmee we alles - ook medicijnresten - afvangen en naar een rioolwaterzuivering brengen.’’

Om de inleverbereidheid te vergroten, heeft De Marrekrite een voorstel gelanceerd voor de aanleg van een extra netwerk van inzamelpunten. Die moeten niet worden weggestopt in jachthavens, maar juist op opvallender plekken aan prominente pleziervaarroutes liggen. Touwen: ,,Dit probleem is eerder vooral neergelegd bij particuliere havens, terwijl het eigenlijk een publiek probleem is dat we met z’n allen moeten aanpakken.’’

De beoogde locaties, bij voorkeur in de buurt van riolering, zijn ondertussen voorgelegd aan de deelnemende gemeenten, die na de zomer knopen moeten doorhakken. De bijbehorende investering beloopt ruim 800.000 euro. Touwen mikt op bijdragen van de provincie en het rijk.

Lozingspiramide

Aan de top van de ‘lozingspiramide’ zouden volgens Touwen uiteindelijk de drijvende vuilwaterstations moeten staan waarmee De Marrekrite sinds 2018 experimenteert bij Joure, Gaastmeer en op de Marchjepôlle in de Tsjûkemar. In deze zelfvoorzienende ‘húskes’ wordt het toiletwater met biologische middelen gezuiverd en vervolgens teruggepompt naar het oppervlaktewater. Op de pontons staan ook reguliere toiletten, die door watersporters massaal worden gebruikt, aldus Touwen.

De ‘húskes’ worden na dit seizoen aan een evaluatie onderworpen, met als streven er uiteindelijk meer in de vaart te brengen. Mogelijk zal er voordien nog aan de installaties worden gesleuteld. De biozuivering blijkt een kwetsbaar onderdeel te zijn. Als watersporters ook bilgewater (afvalwater met olie en vet uit het onderste deel van een schip) in de tanks pompen, raakt dit bacterieproces verstoord. Een oplossing kan zijn om het afvalwater alleen op te slaan en geregeld op te halen met een tankschip. Het húske op de Marchjepôlle is sinds half juli uit de lucht als inleverpunt voor afvalwater door een scheur in een van de tanks. De gewone wc is hier nog wel open.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct