Nestsucces weidevogels in glijvlucht naar beneden

Er zijn steeds minder grutto's. FOTO ARCHIEF LC

Het nestsucces van weidevogels als grutto en kievit is de laatste jaren sterk afgenomen. Dit blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in samenwerking met Sovon Vogelonderzoek.

Bij nestsucces wordt gemeten bij hoeveel nesten het de jongen lukt om te overleven tot het moment dat ze het nest verlaten. Bij een nestsucces van 100 procent geldt dat alle nesten ten minste één jong voortbrengen. In de natuur gaat echter altijd een deel van de nesten verloren.

Beschermde nesten

Bij de nesten van vogels zoals de boerenzwaluw en ringmus die op boerenerven of in het struweel broeden, is het nestsucces al jarenlang stabiel met ongeveer 80 procent. Het nestsucces van weidevogels zoals grutto en kievit gaat echter in een glijvlucht naar beneden. In 2012 was rond de 60 procent van de nesten succesvol. In 2019, het laatst bekende jaar bij het CBS, gold dat voor net iets meer dan 40 procent van de broedsels.

Bij de weidevogels gaat het bovendien om beschermde nesten. Door middel van agrarisch natuurbeheer worden de vogels beschermd tegen de effecten van maaien, mesten en beweiden. CBS en Sovon schatten dat van de nesten van scholekster, grutto en kievit tegen de 30 procent beschermd is. Naar het succes van onbeschermde nesten is geen onderzoek gedaan, omdat daarover onvoldoende informatie beschikbaar is.

Oorzaken achteruitgang

Dat de broedsels van weidevogels vaker op niets uitlopen, komt mogelijk doordat er relatief veel eieren en kuikens opgegeten worden door roofdieren zoals kraai en vos. Vooral in Friesland en Groningen gaan door predatie de afgelopen jaren meer weidevogels verloren. Ook spelen de weersomstandigheden mee en gebeurt het ook met nestbescherming nog wel dat vee de nesten vertrapt of dat ze verloren gaan bij het maaien.

Bovendien sterft ook nog een deel van de jongen voordat ze volwassen zijn. Zij worden wel groot genoeg om uit het nest te kruipen, maar sterven in de periode daarna. CBS en Sovon zien in de cijfers dat ook hier de trend naar beneden gaat. De overlevingskansen van de jongen van weidevogels dalen jaar op jaar.

Overigens is die dalende lijn ook te zien bij de erf- en struweelvogels zoals zwaluw en mus. CBS en Sovon vermoeden dat de achteruitgang van de insectenbiodiversiteit daarin een grote rol speelt. De twaalf vogelsoorten die onderzocht zijn, eten allemaal insecten om op te groeien.

Voedselgebrek bij de volwassen vogels door een gebrek aan insecten, draagt er bovendien aan bij dat zij zich minder vaak voortplanten. Al deze factoren samen zorgen ervoor dat ook de populatie weidevogels dalende is.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Weidevogels