Eric van Zijl - Studie 1

Museum zet het Friese paard centraal

Eric van Zijl - Studie 1

Na Koeien op het doek in 2014 zet Museum Opsterlân in Gorredijk vanaf zaterdag het Friese paard in de schijnwerpers. Een thema dat aansluit bij LF2018 en De Stormruiter .

Eigenlijk was Jacqueline Verhoef van Museum Opsterlân verrast dat niemand anders het Friese paard in het zonnetje zette het afgelopen jaar. ,,Ik had al in 2014 het idee om dat eens te doen.’’ Met de Culturele Hoofdstad en de megaproductie De Stormruiter als aanleidingen was dit hét jaar om het onderwerp te omarmen.

Vorig jaar nodigde Verhoef namens het museum veertien kunstenaars uit om werk te maken met het Friese paard als onderwerp. Enkele van de genodigden maakten eerder ook werk met Friese paarden in de hoofdrol, zoals schilders Rein Halbersma en Sietse Wiersma. Ook Anja Arends liet zich al eerder inspireren door de Fries. ,,Bij een bezoek aan stoeterij Het Swarte Paert zijn mijn tekeningen van de anatomie van het paard blijven liggen. Door dit voorval is het balletje gaan rollen en ben ik nu een van de deelnemers van de expositie’’, vertelt ze in het programmaboekje.

loading  

Anderen werden door het onderwerp gegrepen, zoals de jonge fotografe Jessica van Dijk. Zij verdiepte zich in het onderwerp en stak veel tijd in haar voorbereiding. Ze deed bijvoorbeeld een sessie paarden-coaching, liep mee met een dressuurrijdster en sprak met een dierenethicus. ,,Jessica was een leek op het gebied van paarden en haar samenwerking met model Wiske ging dan ook niet zonder slag op stoot. Eigenlijk wilde ze niet de leiding over het paard nemen vanwege haar overtuiging dat dieren vrij horen te zijn. Dit resulteerde in frustratie, pijnlijke situaties, maar ook in bewustzijnsvergroting’’, aldus de toelichting. ,,Wiske heeft uiteindelijk bepaald welke foto’s er gemaakt mochten worden’’, aldus Van Dijk.

Eerste keer

Verhoef en mede-curator Henk Danes hebben Jorieke Savelkouls ervan overtuigd haar schilderijen te tonen. De historica schreef een boek over het Friese paard en schildert en boetseert in haar vrije tijd. Ze maakt gebruik van diverse materialen en exposeert in Gorredijk voor het eerst.

‘Ouwe rot’ Hendrik Elings heeft speciaal voor Museum Opsterlân werk gemaakt met Friese paarden, een onderwerp dat hij anders nauwelijks aanroert. ,,Ik heb één keer paard gereden... nooit weer! Het paard sloeg op hol en de schilder werd bijna gelanceerd... Vandaar.’’ Een van zijn schilderijen is niet op doek, maar op een tafelblad gemaakt. ,,Dit mooie tafeltje stond in mijn atelier... en voordat ik er erg in had, sprong hij er op... en wou er niet meer af!’’, aldus de schilder.

Marja Smits heeft zich beperkt tot één Fries paard en wel Jasper. Ze schilderde zijn portret, maakte schalen met zijn reliëf en bronzen beelden van hem. Ook Marc de Jong maakte een Jasper, namelijk een schilderij getiteld Het plezier van Jasper . Meteen zijn de weelderige manen en het trotse hoofd van de hengst te herkennen. De Jong maakte ook een heel ander Fries paard: een stoer keramisch werk dat aan de ene kant zilverkleurig en aan de andere kant in grijze klei is uitgevoerd.

loading  

Aan Koeien op het doek deed Eric van Zijl mee. Verhoef vroeg hem vanwege zijn bijzondere tekentechniek. Hij trok eropuit met zijn tent en maakte foto’s van jonge paarden in het land. Hun speelse bewegingen legde hij vast in een dynamische serie.

Vanwege het thema is het meeste werk realistisch. Dat geldt behalve voor de genoemde kunstenaars ook voor Nanouk Weijnen (schilderijen en beelden), Nicole Adriaanse en Els Posthumus (schilderijen) en Els van der Glas (beelden). De enige die wat dat betreft buiten de boot valt, is Wietske Lycklama à Nijeholt. Haar werk misstond tussen dat van de andere deelnemers, maar ze ontbreekt niet. Verhoef: ,,Ze had zich laten inspireren door het ‘koninklijke’ in het Friese paard en door onze adelzaal. En daar heeft ze dan ook een plek gekregen.''

Serie paardjes

Lycklama à Nijeholt maakte een installatie die een adellijke dame voorstelt die schrijlings op een paard zit. Ze stapt als het ware de vitrine annex stijlkamer uit. De kunstenares gebruikte allerlei materialen (hout, paardenhaar en textiel) en maakte daar ook een serie kleine paardjes van die her en der in deze ruimte te vinden zijn. Verhoef: ,,Deze zaal is al jaren hetzelfde, het is leuk op deze manier het publiek te verrassen.’’

Vandaag komt bij de opening nog een zestiende kunstenaar in het spier. Van Rudolf de Jong is dan namelijk een metershoog zwart paard te zien, gebouwd uit afvalmateriaal. Verhoef: ,,Hij heeft er vier gemaakt, twee houten exemplaren zullen bij De Stormruiter te zien zijn.’’ Vanwege de enorme hoogte kon het kunstwerk niet in de expositie, maar zo is het toch een dag lang te bewonderen.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Culturele Hoofdstad
Stormruiter
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct