Monumentenstatus voor ‘gaafste droogmakerij van Nederland’

De Hempensermeerpolder bij Wergea vormt uniek landschappelijk erfgoed en moet beslist een monument worden, vindt Hûs en Hiem.

Het in 1785 leeggepompte meer is de gaafste droogmakerij die er in Nederland te vinden is, zo luidde eerder al het oordeel van eigenaar Staatsbosbeheer (SBB). Aantastingen zijn er immers nauwelijks. Vanuit de lucht ziet de polder eruit als ruitjespapier, dankzij de oude blokverkaveling. Er staat nog een poldermolen en de weilanden zelf hebben vrijwel dezelfde functie als tweehonderd jaar geleden.

,,Als je mensen vraagt, weet bijna niemand wat de geschiedenis is. Wij willen hier straks laten zien hoe het waterbeheer functioneert’’, zei Kees de Boer onlangs bij een zitting van adviescommissie Hûs en Hiem. Samen met Piet Dijkstra ijvert hij vanuit de monumentenstichting Boarnsterhim al langere tijd voor een monumentenstatus, met steun van de SBB. Een extra reden voor bescherming is de oprukkende stad, die de polder op termijn zou kunnen bedreigen.

Begrenzing

De gemeente Leeuwarden voelt wel voor bescherming als gemeentelijk monument en vroeg Hûs en Hiem om advies, bijvoorbeeld over de begrenzing. De noordelijke kruin van de polder is bij de aanleg van de Wâldwei voorgoed vernield. Niets meer aan te doen, constateerde Hûs en Hiem. De ringsloot ligt er echter nog mooi bij en moet wel geheel worden mee beschermd. De molen is zelf al rijksmonument.

Het moeilijkste onderwerp bleek Gasterij De Wâldwei, de horecaboerderij op de noordwestpunt van het gebied. ,,Wij willen aan de ondernemer liever geen beperkingen opleggen. Van ons hoeft de boerderij dus niet beschermd te worden’’, lieten De Boer en Dijkstra weten.

Pleats

De leden van Hûs en Hiem en ook de gemeente zijn het hier niet mee eens: ,,De boerderij staat in de polder. Die kun je er dus niet buiten laten.’’ Daar komt nog bij dat de ‘pleats’ een van de drie boerderijen is die het weidegebied van oorsprong hebben geëxploiteerd.

Bij de monumentenstatus gaat het hier echter niet om het gebouw, maar om het terrein, adviseert de commissie. Met andere woorden: toekomstige verbouwingen van de boerderij worden door een monumentenstatus van de ondergrond niet beperkt. Veranderingen aan de ringvaart liggen wel gevoelig. Toch is bijvoorbeeld een haventje wel denkbaar, vindt de commissie.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct