Verpleegkundige Tineke Hoekstra (links) drinkt koffie met bewoners van verpleeghuis De Batting. Geheel rechts mevrouw Immertje Zwaga-Visser (93).

Mondkapje moet 'harteloos hek' voorkomen bij verpleeghuizen

Verpleegkundige Tineke Hoekstra (links) drinkt koffie met bewoners van verpleeghuis De Batting. Geheel rechts mevrouw Immertje Zwaga-Visser (93). FOTO HOGE NOORDEN/JAAP SCHAAF

De kogel is door de kerk: het kabinet ‘adviseert dringend’ het dragen van mondkapjes in publieke binnenruimten. Verpleeghuizen hakten de knoop zelf al eerder door. ,,Deze tweede golf is veel explosiever.’’

In de koffiekamers van verpleeghuis De Batting drinken bewoners deze ochtend een gezellig bakje met de verpleegkundigen. Net als anders. Foar de kofje net eamelje, staat op een tegeltje aan de wand.

Het verschil met vorige week: in het Harlinger verpleeghuis dragen de medewerkers nu allemaal een mondkapje. Omdat hun werkgever, zorggroep Noorderbreedte, de maatregel al op eigen houtje had genomen en niet langer wilde wachten op een besluit uit Den Haag.

‘Trage reactie’

Regiomanager André Oosterhof formuleert het in nette bewoordingen: ,,Het is heel jammer dat ons land zo traag reageert op het snel oplopende aantal besmettingen. Er lopen nu veel meer besmette mensen rond dan tijdens de eerste golf.’’ De verspreiding van het virus gaat daardoor veel sneller - en deze keer ook in vrijwel het hele land.

,,In bijna alle Europese landen was al het advies gegeven om in de openbare ruimte mondmaskers te dragen om verspreiding tegen te gaan. Het is heel bijzonder dat alle geleerden in al die landen er dan naast zouden zitten’’, aldus Oosterhof.

'Gaan we wachten tot de hele provincie oranje is? Wij vinden van niet'

Premier Mark Rutte en minister van volksgezondheid Hugo de Jonge gingen woensdag dan toch door de bocht. Maar eerder legden ze de oproep van de vereniging van specialisten in de ouderengeneeskunde én het Outbreak Management Team nog naast zich neer. Hun advies luidde: draag preventief mondmaskers in verpleeghuizen, ter bescherming van de kwetsbaarste groep mensen in de samenleving.

Het was onbegrijpelijk, verzucht Oosterhof, om dat advies niet over te nemen. In de zestien verpleeghuizen die Noorderbreedte in Friesland heeft zijn nu al meer besmettingen geconstateerd dan tijdens de eerste golf, zegt hij. ,,Gaan we wachten tot de hele provincie oranje is? Wij vinden van niet.’’

In De Batting is het mondkapje na een paar dagen al gewoon geworden. Nou ja, zegt bewoonster Immertje Zwaga-Visser (93), soms herkent ze de medewerkers niet: ,,Dan tink ik: wa komt dêr no oan.’’ Zelf maakt ze zich geen zorgen over het coronavirus. ,,Ik wol net by de pakken del sitte.’’

Schrijnende situaties

Haar dochter komt geregeld op bezoek, vertelt ze. En dat is óók een reden waarom Noorderbreedte deze week de mondkapjesplicht invoerde. Want het schrikbeeld is dat de zorginstellingen de deuren weer moeten sluiten voor bezoekers. ,,Dat nooit weer’’, roepen verpleegkundige Tineke Hoekstra en Jellie Breek, coördinator welzijn, in koor.

De door de overheid in het voorjaar opgelegde sluiting van verpleeghuizen in het hele land leverde schrijnende situaties op. Bewoners bleven verstoken van contact met hun naasten en stervende bewoners moesten één persoon aanwijzen die bij hun laatste momenten mocht zijn. De Batting bedacht ‘de babbelbox’, waarbij bewoners voor het raam, gescheiden door een stuk plexiglas, toch konden praten met een familielid of vriend.

In Harlingen slaagden ze erin het virus buiten de deur te houden. Maar nog geen tien kilometer verderop, in verpleeghuis Saxenoord (onderdeel van zorggroep Patyna) in Franeker, ging het vreselijk mis. Van de 87 bewoners werden er vijftien ziek en overleden er vijf.

‘Harteloze hek’

Met het dragen van het mondkapje, ook voor bezoekers, en regels over waar bezoek wel en niet mag komen, hopen Hoekstra en Breek ook deze keer de dans te ontspringen. ,,Je wilt de boel openhouden’’, zegt Oosterhof. De hekken die Noorderbreedte in maart rondom diverse verpleeghuizen liet zetten om bezoekers te weren zijn een afschrikwekkend voorbeeld geworden.

Het ‘harteloze hek’ zoals het hier en daar werd genoemd, was een noodgreep, in een noodsituatie. Nu kan een mondkapje helpen om te voorkomen dat zoiets weer nodig is.

De urgentie wordt niet alleen door Noorderbreedte gevoeld. In Friesland voerde ook zorgkoepel ZuidOostZorg al een mondkapjesplicht in en elders in Nederland nemen de verpleeghuizen eveneens het heft in eigen handen, uit bezorgdheid dat het virus vat krijgt op de bewoners.

Prima, vindt mevrouw Zwaga-Visser. ,,Ik ha it hjir goed. Se soargje goed foar my.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct