Minister trekt alles uit de kast voor geheimhouding stikstofboeren

Uit onderzoeken van het Centraal Bureau voor de Statistiek CBS blijkt dat de fosfaatproductie die wordt veroorzaakt door de Nederlandse veestapel grotendeels wordt veroorzaakt door de melkveehouderij. FOTO ANP

Landbouwminister Carola Schouten en LTO Noord moesten vrijdag in hoger beroep voor de Raad van State alles uit de kast trekken om de locatiegegevens van 3300 zogenaamde PAS-melders geheim te houden.

De landsadvocaat kwam met het argument dat boeren het slachtoffer kunnen gaan worden van dierenrechtenactivisten. Dat werd door de staatsraden Nico Verheij en Bart Jan van Ettekoven niet voor zoete koek geslikt.

Richten die activisten zich niet eerder op dierenwelzijn dan op stikstof? vroeg Verheij. Of ligt het misschien politiek lastig om de locaties bekend te maken van 3300 agrariërs die hun bedrijf mogelijk in werking hebben zonder de vereiste Natuurbeschermingsvergunning? Want hoe moet dat verder nu het PAS, het Programma Aanpak Stikstof, door de Raad van State vorig jaar mei werd afgeschoten?

Valentijn Wösten van milieuclub MOB wist het antwoord: ,,Pas nu blijkt dat de minister veel banger is voor nieuwe boerenprotesten dan voor dierenactivisme’’.

Stikstofcrisis

PAS-meldingen waren onder het programma mogelijk als bedrijven hele kleine hoeveelheden stikstof lieten neerslaan in natuurgebieden. Agrarische en niet-agrarische bedrijven, bij elkaar zo’n 3600, maakten daar gebruik van waardoor ze geen Natuurbeschermingsvergunning hoefden aan te vragen.

Het systeem van PAS-meldingen was volstrekt legaal. Bedrijven konden ermee uitbreiden en deden dat ook. Daar kunnen ook grote jongens bijzitten. Een kleine stikstofneerslag op bijvoorbeeld Natura 2000-gebied Waddenzee kan toch een grote uitbreiding zijn geweest, maar dan op heel grote afstand van het natuurgebied. Het gaat dus niet alleen om kleintjes. Op 29 mei vorig jaar maakte de Raad van State een einde aan de PAS. Daardoor ontstond een stikstofcrisis.

Milieuclub MOB wil weten waar de duizenden bedrijven zitten. Als die hun uitbreidingsplannen hebben verwezenlijkt wil de milieuclub handhavingsacties starten.

De rechtbank Noord-Nederland bepaalde in juli dat LNV de adressen van tien bedrijven bekend moest maken uit Friesland, Groningen, Drenthe en Overijssel. De duizenden andere zouden dan moeten volgen. Dat ziet de minister niet zitten. Het ministerie wil niet meer openbaar maken dan het natuurgebied waar de stikstofdepositie neerkomt, om hoeveel mol per hectare per jaar het gaat en of het uit een stal komt.

Om het daarbij te houden gingen LNV en LTO als belangenbehartiger van boeren vrijdag in hoger beroep. De landsadvocaat gaf nog een tweede argument om de locatiegegevens af te schermen: ,,De boeren onderling komen dan ook te weten wat de buurman of de overbuurman heeft gedaan’’.

,,Wat heb je aan gegevens over depositie als je niet kunt controleren of het klopt?’’ vroeg staatsraad Verheij. ,,Als je de locatie niet hebt kun je niets’’, reageerde Wösten. Hij vindt dat de minister meer moet laten zien uit het AERIUS-register waarin de meldingen zijn gedaan. Hij wil de adressen, topografische kaartjes met pijlen en puntbronnen. Dan is precies te zien uit welke luchtwasser of ventilatieopening de stallucht komt.

Naar schatting heeft zo’n 10 procent van de agrarische bedrijven sinds 2015 een PAS-melding gedaan. De uitspraak van de Raad van State over de geheimhouding van de adressen volgt in november.