De lijst met werkgevers in de tweede NOW-regeling is een blauwdruk van de zomer vol versoepelingen. De horeca had nauwelijks overheidssteun nodig, in andere sectoren zette de omzetval door. In Friesland kregen bedrijven, stichtingen en instellingen 80 miljoen euro loonsubsidie.

Geen strandtenten meer in de lijst, geen bootverhuurders, geen campings, vrijwel geen hotels en nauwelijks cafés. Het tweede coronasteunpakket, verpakt in de Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid (NOW), ging aan veel Friese werkgevers in de vrijetijdseconomie voorbij, blijkt uit een analyse van de 1760 bedrijven die in de tweede ronde steun hebben aangevraagd bij de overheid, als tegemoetkoming van loonkosten. Bedrijven, stichtingen, verenigingen en instellingen met ten minste 20 procent omzetdaling konden tot 90 procent van de loonkosten vergoed krijgen.

In de eerste NOW-ronde kregen ruim 4000 Friese bedrijven 145 miljoen euro. De tweede ronde, van juni tot en met september, kenmerkte zich door een zomer vol vrijheid. Nederland ging op vakantie, terrassen werden uitgestald, bootjes verhuurd en tenten opgezet. 1700 Friese bedrijven vroegen voor 80 miljoen euro aan steun aan. 

Op de eilanden was het verschil tussen de lente en de zomer het meest zichtbaar. In de eerste ronde vroegen bedrijven op de vier Friese Waddeneilanden voor 7,5 miljoen euro aan steun aan, afgelopen zomer was dat nog 750.000 euro. Ter illustratie: Op Vlieland kregen 10 ondernemers geld, in het voorjaar waren dat er ruim 50. Op Schiermonnikoog vroegen ondernemers voor in totaal 35.000 euro aan steun aan. Twee restaurants, het bezoekerscentrum van het Nationaal Park en het dorpshuis ontvingen loonsubsidie.

Niet alleen horeca-bedrijven ontbreken op de lijst, ook onder andere tandartsen vroegen nauwelijks steun aan. Zij moesten in het voorjaar de deuren tijdelijk sluiten, wat een val in de omzet veroorzaakte. In de zomer draaiden ze weer op volle toeren.

Groter beroep op overheid

Schildersbedrijven, architecten, kleine bouwondernemingen, autodealers en autoschadebedrijven moesten in veel gevallen zelfs hun steunaanvraag verhogen. Zij konden hun omzetdaling in de lente niet keren, of vroegen voor de zekerheid loonsubsidie aan. Ook taxibedrijven en andere vervoerders staan hoger op de lijst. Ze doen een groter beroep op de overheid. Ook uitzendbureau’s als Alertec in Drachten en AB Vakwerk in Sneek vroegen in de tweede ronde meer hulp. 

Niet geheel verrassend voert Arriva ook de tweede lijst aan. Verschillende onderdelen van het bedrijf, met de hoofdvestiging in Heerenveen, vroegen steun aan, goed voor 10,5 miljoen euro. N.V. Personeel de Noord-Westhoek, dat personeel detacheert aan Heerenveen, ontving ook bijna 2 miljoen euro. Arriva krijgt grote klappen te verwerken. Het bedrijf vervoert veel minder reizigers, terwijl de dienstregeling zo goed als in stand wordt gehouden.

De  Leeuwarder Courant  analyseerde 1400 Friese bedrijven die zowel in de eerste als in de tweede ronde loonsubsidie kregen. In de eerste ronde ontvingen ze gemiddeld 51.000 euro, in de tweede ronde iets meer: 51.500 euro.

De mediaan, het middelste getal in de reeks, ligt bij deze bedrijven op 15.848 euro. Dat betekent dat 50 procent van de aanvragen lager is en 50 procent van de aanvragen hoger. In de eerste ronde lag de mediaan bij deze bedrijven hoger, op 17.753. 

Grote stijgers op de tweede lijst zijn VDL in Heerenveen (van 34.000 naar 465.000 euro), gieterij Bennink en Ten Cate in Heerenveen (35.000 euro naar 109.000 euro), loonbedrijf Nagtegaal op Ameland (van 28.000 naar 92.000 euro) en Van Kammen Tentenverhuur in Oosternijkerk (van 14.000 naar 80.000 euro). Ook WTC Expo, Meesterschilders Friesland uit Leeuwarden, Hubert Stavoren, en Boomsma Crewing uit Sneek moesten fors meer subsidie aanvragen dan in de eerste ronde. Daarbij kan het zijn dat ze in de eerste ronde te weinig aanvroegen, of juist te veel in de tweede ronde. 

Op de tweede lijst ontbreken onder meer Rederij Doeksen, Hamilton Bright, bouwbedrijf Van Wijnen en SC Heerenveen. Ook Royal Steensma uit Leeuwarden en Smilde Foods uit Heerenveen deden geen aanvraag. 

SC Cambuur vroeg 470.000 euro aan, de Dokkumer Vlaggen Centrale 280.000 Op de lijst staan ook universitair instituut voor watertechnologie Wetsus (280.000 euro), Thialf (230.000) en theaters als De Koornbeurs in Franeker, De Lawei in Drachten en De Harmonie in Leeuwarden.

Niet alleen cultuurhuizen staan in de lijst, ook dorpshuizen wisten de regeling te vinden. Verschillende dorpshuizen, zoals in Hallum, Sumar, Ternaard, Oosthem, kregen duizenden euro’s afgelopen zomer.

NOW3-regeling geopend

De NOW2-regeling is half november opgevolgd door NOW3. De derde regeling heeft een looptijd van negen maanden, met een start in oktober. Bedrijven kunnen in drie rondes van drie maanden loonsubsidie aanvragen. Het uitgekeerde bedrag wordt wel afgebouwd, naar 60 procent. 

In Friesland vroegen in de eerste tien dagen van NOW3 al 577 bedrijven steun aan. De meeste aanvragen kwamen uit Leeuwarden (136), gevolgd door Súdwest-Fryslân (81) en Smallingerland (65). Uit Dantumadiel, Vlieland, Schiermonnikoog en Achtkarspelen kwam in november nog geen verzoek tot toekenning binnen, volgens cijfers van het UWV en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Het is nog maar de vraag hoeveel van de uitgekeerde bedragen, 145 miljoen in het voorjaar en 80 miljoen in de zomer, ook daadwerkelijk nodig was. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid verwacht dat 60 procent van de bedrijven die tijdens de eerste coronagolf NOW-subsidie kreeg, het bedrag deels of helemaal moet terugbetalen, schreef minister Wouter Koolmees vorige week aan de Tweede Kamer. Het ministerie maakte een ,,ruwe schatting’’ op basis van een beoordeling van 20.000 NOW-aanvragers uit de eerste ronde. 

Grote ondernemingen in Friesland lieten in de zomer al weten toegekende subsidie terug te betalen. De meeste bedrijven vroegen, soms gemotiveerd door hun accountant of financieel adviseur, voor de zekerheid coronasteun aan.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct