Bij de provincie Fryslân ploffen vandaag vijftig handhavingsverzoeken op de mat. De actie van de milieuorganisaties Mobilisation for the Environment (MOB) en de Vereniging Leefmilieu is gericht tegen de provincie, maar raakt ook veehouders. Zij vinden dat de provincie een potje maakt van de bescherming van stikstofgevoelige natuur.

Eerder al vochten de milieuorganisaties succesvol het Programma Aanpak Stikstof (PAS) aan. De PAS-regeling maakte het mogelijk dat bedrijven vlakbij stikstofgevoelige natuurgebieden op basis van ‘toekomstige stikstofbesparingen’ toch konden uitbreiden.

In mei 2019 werd de PAS door de Raad van State buitenspel gezet, waarna de Nederlandse overheid driftig op zoek ging naar nieuwe manieren om het neerdalen van stikstof in natuurgebieden tegen te gaan.

‘Bedrijven zijn vergunningplichtig’

Volgens raadsman Valentijn Wösten is het nieuwe offensief van de milieuorganisaties gericht op de zogenaamde PAS-melders. Dat zijn merendeels veehouderijen die onder de oude PAS-regeling zonder natuurvergunning beperkt hebben uitgebreid, terwijl door de Raad van State is vastgesteld dat die bedrijven dit nooit zonder vergunning hadden mogen doen. ,,Ze waren dus altijd al vergunningplichtig, en niet pas sinds de PAS-uitspraak.’’

Jurist Wösten van de MOB en de Vereniging Leefmilieu constateert dat provincies zich nu in allerlei bochten wringen om de bedrijven toch stikstofruimte te geven. Om dat voor elkaar te krijgen, worden de toenames van de stikstofemissie volgens hem ,,op een schimmige manier weggerekend’‘, in ambtelijk jargon ook wel ‘salderen’ genoemd.

Gratis stikstofruimte

Daar wringt de schoen, zegt hij, ,,want vooral in de veehouderij, de grootste bron van stikstofemissies, zijn betrouwbare stikstof-rekensommen nauwelijks mogelijk’’. Daarnaast maakt hij zich zorgen over wel vergunde, maar nog niet gebruikte stikstofruimte. Er zijn bijvoorbeeld boeren die een vergunning voor 120 koeien hebben, maar er slechts 90 op stal hebben staan. Als die ‘latente ruimte’ verhandeld wordt, zal de stikstofemissie in Nederland eerder stijgen dan dalen, redeneert hij.

Doorn in het oog van de milieuorganisaties is ook dat bedrijven gratis vergunde stikstofruimte nu ineens tegen geld mogen verhandelen. Wösten: ,,Als stikstofemissies geldwaarde krijgen, weet je zeker dat daar fraudeurs op afkomen.’‘

‘Stikstof-infarct’

Vorige week al stuurden de milieuorganisaties vijftig handhavingsverzoeken naar de provincie Gelderland. De verzoeken aan het Friese provinciebestuur vormen de tweede ronde van een offensief dat verder wordt uitgebreid. Waarschijnlijk volgt hierna Limburg.

Volgens voorman Johan Vollenbroek van de MOB is de actie nodig, omdat de Nederlandse regering ,,een puinhoop’‘ veroorzaakt. Hij betoogt dat ,,Nederland alleen van het stikstofinfarct af kan komen door vooral de stikstofuitstoot van de agrarische sector, en dan met name de veehouderij, met 75 procent terug te dringen’‘.

‘Provinciehuis heeft zaak niet op orde’

Waarom de keuze nu op het Friese provinciebestuur is gevallen? Wösten: ,,Friesland en Limburg zijn de twee provincies die bij de MOB de slechtste staat van dienst hebben. Limburg voert een rabiate anti-natuurpolitiek en Friesland valt op, omdat de afdeling vergunningverlening in het provinciehuis totaal niet op orde is.’‘

Dat bleek volgens hem onder meer tijdens de rechtszaken tegen een beoogde uitbreiding van een melkveehouderij in Ee, waarbij de provincie tot drie keer toe door de rechter werd teruggefloten. ,,Dan krijg je toch twijfels over het werkniveau van de betrokken ambtelijke afdeling.’‘

loading

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Stikstof
Het stikstofmoeras
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct