Arno Brok laat de statenleden zien dat de stembus leeg is. Op de voorgrond Hetty Janssen (PvdA) en Maarten Goudzwaard (FvD). Rechts griffier Arnold Rosier. Foto Niels Westra

Met Atsma, Gerbrandy, Huizinga, Crone en Aardema gaan er vijf Friezen naar de Eerste Kamer

Arno Brok laat de statenleden zien dat de stembus leeg is. Op de voorgrond Hetty Janssen (PvdA) en Maarten Goudzwaard (FvD). Rechts griffier Arnold Rosier. Foto Niels Westra

Veel voorkeurstemmen in Friesland. Maar minder dan had gekund. Vooral dat viel op bij de verkiezingen voor de Eerste Kamer in het Provinsjehûs.

Gerben Gerbrandy uit Gau (,,sûnder w’’) zat gistermiddag al op een terras in Den Haag. ,,Bierke, sigaar yn ‘e hân en blauwe loft’’, zegt hij. ,,En it is in sit. Ik lit it even besinke.’’

Inderdaad, een zetel. De oud-burgemeester van Achtkarspelen wacht een nieuwe toekomst als volksvertegenwoordiger van de Onafhankelijke SenaatsFractie. Mee dankzij de vier stemmen van de FNP in provinciale staten van Fryslân.

De 43 leden van het Friese parlement hadden gisteren een van hun allerbelangrijkste vergaderingen: de verkiezing van de Eerste Kamer. En net als vier jaar geleden kleurden ze keurig binnen de lijntjes: alle statenleden stemden op hun eigen landelijke partij – voor de FNP is dat de OSF.

Veel voorkeursstemmen, maar niet allemaal

Er gingen veel voorkeurstemmen naar Friese kandidaten, maar niet allemaal. Vijf van de zes PvdA’ers stemden op Ferd Crone (Leeuwarden), de zesde op Ruud Koole. De twee D66’ers kozen voor provinciegenoot Peter van der Voort uit Boksum, maar die staat normaliter te laag om een zetel krijgen.

Drie van de PVV'ers, onder wie Max Aardema (Drachten), kozen voor Max Aardema, de nummer vijf van de lijst. Dat moet genoeg zijn, want de PVV krijgt vijf zetels. ,,Mar ik bin ien fan sekerheid. Priizgje de dei net foar it jûn is’’, reageerde hij. In theorie kan hij gepasseerd worden als PVV’ers uit andere provincies gecoördineerd op een andere kandidaat hebben gestemd, maar die signalen waren er niet.

Van de acht CDA’ers kleurden er zeven het hokje bij de naam van lijsttrekker Ben Knapen. Slechts één prefereerde de nummer twee op de lijst: Joop Atsma uit Surhuisterveen. Die is net als Crone en Gerbrandy en waarschijnlijk ook Aardema wel zeker van zijn zetel.

'In Rânestêdkabinet moat it nea wurde'

Dat geldt ook voor de nummer drie van de ChristenUnie, Tineke Huizinga-Heringa (Heerenveen), oud-Kamerlid, oud-staatssecretaris en oud-waarnemend minister. ,,Ik haw der in hoop sin oan om my tsjinstber te meitsjen foar minsken en foar wat goed is foar ús lân.’’ Heeft ze prioriteiten? ,,As der ien ding is: in Rânestêdkabinet moat it nea wurde. Dat ís it ek net, mar dêr sil ik my altyd foar ynsette.’’

Voorkeurstemmen kreeg ze in Friesland niet: de drie statenleden van ChristenUnie stemden op de lijsttrekker, Mirjam Bikker.

Ook de vier VVD’ers gingen voor hun nummer één: Annemarie Jorritsma, die lang in Bolsward heeft gewoond. SP, PvdD en 50PLUS volgden hun eigen partijlijn.

Otten conform verwachting genegeerd

Van de zes FvD’ers en de drie GrienLinks’ers koos niemand voor de eigen lijstaanvoerder. De stemmen van Forum voor Democratie gingen naar de nummer twee, Paul Cliteur. Henk Otten, de lijsttrekker, werd conform verwachting gepasseerd. Twee GrienLinks-stemmen waren voor de hoogste vrouw op de lijst, Farah Karimi, de derde voor de nummer vier: Kees Vendrik.

Commissaris van de koning Arno Brok liet de leden op alfabetische volgorde stemmen; zo gingen de stemformulieren één voor één in de bus. Hij haalde die er globaal in volgorde ook weer uit. En toen hij vervolgens van elk formulier de gekozen naam vermeldde, wilde het toeval dat de eerste tien en de laatste negen namen precies matchten met de volgorde van stemming: een CDA’er die een CDA’er stemde, een PVV’er die PVV... Enzovoort. Rendert Algra (CDA) was als derde aan de beurt. De derde gekozen naam die Brok voorlas, was die van Joop Atsma.

,,It is my net opfallen’’, reageerde Algra. ,,Puur toeval’’, commentarieerde griffier Arnold Rosier. ,,Se binne sa no en dan troch elkoar hussele en ik ha der trije stapels fan makke’’, zei Brok. ,,Dan kin it net ien op ien itselde wêze.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Europese verkiezingen
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct