Ynse Vellenga met hond Scooby. Hij maakt met zijn melkveebedrijf de overstap naar biologisch.  FOTO NIELS WESTRA

Melkveebedrijf maakt overstap naar biologisch boeren: 'Behoefte aan actie, geen praatjes'

Ynse Vellenga met hond Scooby. Hij maakt met zijn melkveebedrijf de overstap naar biologisch. FOTO NIELS WESTRA

Het melkveebedrijf van Ynse en Sandra Vellenga in Bartlehiem maakt de overstap naar biologisch, maar niet omdat de politiek dat nu zo graag wil.

Omschakelen van gangbaar naar biologisch doe je niet van de een op de andere dag, het is een proces van bijna twee jaar, weten Ynse (45) en Sandra (47) Vellenga uit Bartlehiem. Een jaar geleden stopten zij met het gebruik van kunstmest en vanaf deze week schakelen ze over op biologisch krachtvoer. Dat is een van de meest ingrijpende aanpassingen, omdat dit voer een derde tot de helft duurder is.

Als ze waarschijnlijk eind dit jaar het bio-certificaat binnen hebben, is ook het gebruik van bestrijdingsmiddelen tegen onkruid uit den boze en moet niet alleen het melkvee, maar ook het jongvee en zelfs de stier geweid worden. Daarnaast mag er circa een derde minder drijfmest uitgereden worden over hun graslandareaal en is het preventief gebruik van antibiotica verboden.

De prijs voor biologische melk ligt hoger, maar dat is ook nodig omdat de melkproductie een stuk lager zal uitvallen. Allereerst omdat de Vellenga’s hun veestapel met zo’n 10 koeien moeten inkrimpen tot 85. Ten tweede omdat de resterende koeien minder melk zullen geven, doordat het gras door het weren van kunstmest minder voedingswaarde heeft en doordat de koeien minder krachtvoer krijgen, omdat het veel duurder is. Vellenga hoopt de daling te kunnen beperken tot 7500 kg. Zijn koeien geven nu gemiddeld 8300 kilo per jaar.

Wonderlijke beelden bij biologisch boeren

Ze willen graag hun verhaal doen, vanwege de opstelling van de politiek en omdat ze merken dat de buitenwacht vaak wonderlijke beelden heeft bij biologisch. ,,Ze zien biologische landbouw vaak als een natuurgebied met vogels, dieren, insecten en ja zelfs bomen. Wij proberen uiteraard zoveel mogelijk rekening te houden met natuur, maar we blijven wel een melkveebedrijf. Het grasland is er bovenal voor de koeien.”

Vanwaar deze omschakeling? De belangrijkste reden voor de Vellenga’s is dat ze trend van schaalvergroting willen doorbreken. ,,Altyd mar mear kij melke, it hâldt yn kear op”, verklaart Ynse Vellenga. ,,Yn stee fan kwantiteit geane wy no foar in hegere molkpriis. Mei biologysk is dat mooglik. Boppedat sit ús bedriuw al aardich tsjin biologysk oan. Us feebesetting per hektare is leech, keunstdong en antibiotika brûke wy amper en bestridingsmiddels al hielendal net.”

,,En het geeft ook wel weer nieuwe uitdagingen”, vult Sandra Vellenga aan. ,,We hopen via de fokkerij uiteindelijk biologische A2A2-melk te kunnen leveren. Dat is melk die ook te gebruiken is voor mensen met een koemelkallergie.”

'In brêge te fier'

Ze schakelen niet om omdat de politiek dat zo graag wil, benadrukken ze. Met verbazing lazen ze vorige week zaterdag in deze krant het pleidooi van Johannes Kramer, landbouwgedupeerde en lijsttrekker voor de FNP, om uiteindelijk te komen tot een 100 procent biologische landbouw in Fryslân. ,,Echt in brêge te fier”, zegt Ynse Vellenga. Hij spreekt uit ervaring want bij FrieslandCampina, hun vorige zuivelcoöperatie, was een omschakeling op korte termijn niet mogelijk omdat er te weinig afzet was. ,,Wy soene op in wachtlist pleatst wurde, omdat der gjin romte wêze soe foar mear bio-molke. Dêr hiene wy gjin nocht oan. Dêrom ha wy de oerstap makke nei A-ware (Heerenveen en Coevorden, red.).”

Lees ook: FNP gaat voor 100 procent biologische landbouw: 'We sille mear foar ús iten betelje moatte'

Verbaasd zijn ze over de voorstellen om de biologische landbouw te stimuleren: door de boeren in omschakeling vrij te stellen van de waterschapsheffing en de onroerendzaakbelasting. ,,Ferjit it mar. Dêr giet it wetterskip en in gemeente nea mei akkoart”, weet Vellega heel zeker. ,,Dy ynkomsten wolle dizze partijen echt net misse.”

Ook de bewering dat biologisch met minder bureaucratie gepaard zou gaan is, is onjuist. ,,Deputearre Kramer seit: allinnich hektares en sturten telle. No, wie it mar sa simpel. At der ien sektor kontrolearre wurdt, dan is it wol de biologyske sektor”, stelt Ynse Vellenga.

'Losse flodders'

En zo gaat het zo vaak met de politiek, zeggen ze. Sandra Vellenga: ,,Ze schieten wat losse flodders af, zetten de burger daarmee op het verkeerde been en vervolgens hoor je er niks meer van. Onderwijl bedenkt die overheid allerlei nieuwe regels – nieuwe omgevingsvergunning, brandveilig maken van de stal – die alleen maar leiden tot extra rekeningen. Op een gegeven moment houdt het een keer op hè, dan kunnen de boeren de rekeningen niet meer betalen. Wij hebben behoefte aan duidelijkheid, Kramer. En aan actie en geen praatjes. Neem nu het agrarisch natuurbeheer. We willen graag meedoen aan plasdras voor de weidevogels, maar wij en onze agrarische natuurcoöperatie De Waadrâne weten nog steeds niet waar we aan toe zijn. Dan denk je: waar zijn jullie nu mee bezig? Vanwege het vogelbroedseizoen moet het land voor 15 februari onder water staan. Weer een gemiste kans voor meer biodiversiteit in Fryslân.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct