Meer dan alleen grutto's in RUG-onderzoek nieuwe stijl

RUG-onderzoeksleider Jos Hooijmeijer. FOTO LC

Wormen, insecten, veldmuizen, roofdieren, landschap, vegetatie en gifstoffen. Het langlopende RUG-onderzoek in Zuidwest-Friesland gaat de komende vier jaar over veel meer dan alleen grutto’s.

Hoogleraar Theunis Piersma en onderzoeksleider Jos Hooijmeijer van de Rijksuniversiteit Groningen presenteerden gisteren het interdisciplinaire team dat de komende jaren op allerlei manieren de Zuidwest-Friese weidenatuur onder de loep neemt. Hun werk moet een einde maken aan alle giswerk naar de oorzaken van het teruglopen van de weidevogelstand.

Dat de gruttostand in de Zuidwesthoek de laatste jaren met gemiddeld 11 procent wegzakt is een gegeven. Maar komt dat door het landgebruik, voedselgebrek, droogte, een overdaad aan predatoren of keuzes die de vogels zelf maken? Al deze opties en de mogelijke verbanden daartussen, komen aan bod.

120 wildcamera’s

Vooral de predatoren – massaal aanwezig na de veldmuizenweelde van 2019 - trokken in het slechte broedseizoen van vorig jaar de aandacht. Hun gedragingen worden voortaan het hele jaar in kaart gebracht. Vliegende rovers worden overdag gemonitord, terwijl de grondpredatoren – vossen en marterachtigen - dag en nacht met 120 wildcamera’s worden gevolgd.

Groningse en Wageningse onderzoekers willen ook ,,het taboe van gewasbeschermingsmiddelen meetbaar en bespreekbaar’’, zoals Theunis Piersma het uitdrukte. In een eerste ronde van grondmonsters werden vorig jaar bijvoorbeeld de herbiciden terbutylazine en florasulam aangetroffen. Hoe hoog en hoe schadelijk de concentraties zijn voor het bodemleven en de vogels, moet nog worden vastgesteld.

Ambassadeur

Met moderne datatechnieken en satellietmetingen kunnen allerlei gegevens worden gecombineerd, liet onderzoeker Ruth Howison zien. Zo is in beeld te brengen hoe de grutto zich manifesteert als ambassadeur voor duurzaam beheerd boerenland. De vogels weten feilloos de percelen te vinden die goed bestand zijn tegen droogte en hebben ook een sterke voorkeur voor extensief beheerd land.

Dat sluit aan bij de hoofdvraag van het onderzoek zoals Jos Hooijmeijer die schetste: ,,Hoe kunnen we landbouw en biodiversiteit weer met elkaar in balans brengen? We hopen de discussie over hoe het anders zou kunnen met de landbouw te sturen met cijfers, al is harde wetenschap alleen niet genoeg. Beslissingen worden niet alleen op basis van rationele argumenten genomen. Daar zijn ook goede verhalen voor nodig en inspiratie.’’

Lees ook: De grutto is de waakvogel van ons landschap

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland