Meer Leeuwarders staan onder financieel toezicht

Het aantal mensen dat in Leeuwarden onder financieel toezicht staat, neemt toe. In 2014 waren het er 1000. Vorig jaar liep het aantal op tot 1750.

Deze zogeheten bewindvoering kostte de gemeente vorig jaar 2,7 miljoen euro. Dit bedrag is bijna een verdubbeling ten opzichte van 2014 (1,4 miljoen euro). Door de toename van de kosten stevent Leeuwarden af op een tekort van 400.000 euro op het budget voor minimaregelingen.

Bewindvoering is professionele hulp bij de administratie als iemand dit zelf niet kan. De rechter kent bewindvoering toe en de gemeente betaalt de steun uit de bijzondere bijstand. Per persoon kost het gemiddeld 1400 euro.

De stijging heeft verschillende oorzaken. Sinds 1 januari 2014 is het voor mensen met financiële problemen makkelijker om in aanmerking te komen voor een bewindvoerder. Gemeenten kunnen de instroom amper beïnvloeden. Ze zijn wel verplicht een deel van de kosten te betalen. De belangrijkste oorzaak is misschien wel dat de samenleving zo complex is geworden dat een steeds grotere groep niet meer zelfstandig zijn financiën kan regelen.

,,We vragen van de kwetsbaarste groep met de minste draagkracht de ingewikkeldste bureaucratische vaardigheden om rond te komen’’, zegt Tjeerd Ypma, businesscontroller bij de gemeente Leeuwarden. Deze mensen bouwen steeds grotere schulden op en komen hier zonder hulp van anderen niet meer uit.

De gemeente probeert met nieuwe maatregelen het beroep op bewindvoering te beperken. Niet alleen om financiële redenen, maar vooral om mensen te helpen. Bewindvoerders besteden volgens de gemeente te weinig aandacht aan het vergroten van de financiële zelfredzaamheid van hun klanten. Het gevolg is dat die niet uit het bewind komen.

Verder is er een groep mensen die, met enige hulp, best zelf de administratie kan doen. Ypma: ,,Vanuit de markt werpen zich soms malafide bewindvoerders op die er een slaatje uit proberen te slaan. Als jouw administratie een chaos is en iemand zegt: ‘ik kan dat wel even voor je regelen’, dan zeg je geen nee.’’ Met als gevolg dat het aantal ‘onderbewindgestelden’ explosief stijgt. Ypma: ,,In een aantal gevallen is het echt nodig, maar er is ook een hele categorie mensen voor wie een andere, goedkopere oplossing mogelijk is.’’

Om de kosten te beperken, wil de gemeente dat de sociale wijkteams in Leeuwarden een rol gaan spelen bij de beoordeling of iemand wel of niet in aanmerking komt voor bewindvoering. Dit jaar begint een experiment: de rechtbank wint eerst een zwaarwegend advies in bij de sociale wijkteams. Als een minder vergaande oplossing mogelijk is, dan wordt daarvoor gekozen. Verder gaat de gemeente bekijken welke aanvullende hulp nodig is om de financiële zelfredzaamheid van mensen te vergroten.

Leeuwarden gooide de schuldhulpverlening vorig jaar helemaal om. Eerder signaleren en schulden voorkomen in plaats van saneren, is nu het credo. Volgens Nynke Andringa van coöperatie Amaryllis werpt de nieuwe aanpak vruchten af.

Lees ook het LC+ artikel Gebukt onder schulden .