Maatschappelijke gevolgen coronacrisis raken jongvolwassenen onevenredig hard

FOTO ANP /KOEN VAN WEEL

De maatschappelijke gevolgen van het coronavirus zijn in Friesland ongelijk verdeeld. Vooral jongvolwassenen krijgen onevenredig veel voor de kiezen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het Fries Sociaal Planbureau (FSP).

Het FSP ondervroeg tussen 22 september en 13 oktober (vlak voordat de gedeeltelijke lockdown werd afgekondigd) 2723 Friezen over de impact van de coronacrisis op hun leven. Tijdens de eerste lockdown deed het FSP een soortgelijk onderzoek.

Onzekerheid over werk

Uit de resultaten blijkt onder meer dat zelfstandigen en werkenden met een flexibel contract zich grote zorgen maken over de toekomst. Zo verwacht bijna 30 procent van de zelfstandigen in de financiële problemen te komen terwijl dat onder mensen met een vast contract maar 10 procent is. Mensen met een tijdelijk contract maken zich veel meer zorgen over het verlies van hun baan dan zij die in vaste dienst zijn of werken als zzp’er.

Die onzekerheid over werk en inkomen drukt zwaar op het gemoed. Van de mensen die zich zorgen maken over hun werk zegt meer dan de helft meer stress te ervaren dan voor de corona-uitbraak. Onder mensen die zich geen zorgen maken over hun baan is dat 28 procent.

Jongeren hebben meer stress

Van de mensen in onzekere banen is een groot deel jongvolwassen (de leeftijdsgroep tussen 18 en 34 jaar). Zij werken vaker in sectoren die door de coronamaatregelen hard getroffen worden zoals de horeca en evenementenbranche. De coronacrisis drukt bovenmatig zwaar op de jongeren, zo blijkt uit het onderzoek van het FSP. Zij ervaren meer stress en vinden het lastiger om te ontspannen dan andere generaties. Ook heeft bijna een kwart van het financiële zorgen, tegen 17 procent van de volwassen tussen de 35 en 64 jaar. Vooral lageropgeleide jongeren zijn kwetsbaar.

De onderzoekers waarschuwen er dan ook voor dat de sociale en economische gevolgen van de coronacrisis ongelijk verdeeld zijn. Bestaande kloven in de maatschappij (zoals tussen vast en tijdelijk werk) worden nog dieper. De onderzoekers schrijven daarover: ,,Een opstapeling van problemen en zorgen bij bepaalde groepen kan op den duur funest zijn voor het vertrouwen in de overheid en in elkaar doen afnemen en zo de sociale samenhang in de provincie onder druk zetten.’’

Met de sociale samenhang lijkt het in Friesland voorlopig wel goed te zitten. Door de coronacrisis zijn buren in veel buurten nader tot elkaar gekomen. Zo doen ze bijvoorbeeld vaker boodschappen voor elkaar of helpen bij huishoudelijke klusjes.

Minder vertrouwen in corona-aanpak

Het vertrouwen in de overheid daalt wel. In het onderzoek voor de zomer kreeg de overheid nog gemiddeld een rapportcijfer van een 7.3 voor de aanpak van de coronacrisis, dat cijfer is in het tweede onderzoek gedaald naar een 6.3. Vooral jongvolwassenen zijn kritisch op het overheidsbeleid en waarderen het met een 5.5.

Overigens vinden de geënquêteerden die de overheid een onvoldoende geven niet dat de overheid te streng is als het gaat om corona. Integendeel juist, zij verwachten veel daadkrachtiger optreden. Ook hebben ze kritiek op het (toenmalige) gebrek aan testcapaciteit.