Maarten van der Weijden doodop maar nog steeds scherp op de brancard in Burdaard, met aan zijn zijde zijn echtgenote Daisy. FOTO ANP/REMKO DE WAAL

Maarten van der Weijden brengt het Elfstedengevoel boven water

Maarten van der Weijden doodop maar nog steeds scherp op de brancard in Burdaard, met aan zijn zijde zijn echtgenote Daisy. FOTO ANP/REMKO DE WAAL

Maarten van der Weijden vond zijn Waterloo in de ‘hel van het Noorden’. Hij haalde Dokkum niet. Toch hoeft hij dat niet als een nederlaag te ervaren.

Met bedrukte gezichten stonden honderden toeschouwers maandagmiddag op de oevers van de Dokkumer Ee boven Burdaard. Er klonk alleen zacht geklots van water. Dat lieflijke geluid werd een paar keer doorkliefd door een serie diepe, rauwe keelklanken: braakgeluiden van openwaterzwemmer Maarten van der Weijden die misselijk in zijn drijvende ‘waterbed’ in het riet lag. Na een imponerende zwemtocht langs tien van de elf steden (163 kilometer, 55 uur zwemmen) strandde zijn monsteronderneming daar, in een rietkraag. Hij was zo dichtbij de voltooiing van zijn 11stedenzwemtocht geweest.

Van der Weijden beloofde dit voorjaar dat hij ‘alles zou geven’. Als overlevende van kanker kampt hij met een schuldgevoel. Waarom overleefde hij de ziekte wel en zoveel anderen niet? Hij wilde iets terugdoen. Door de Elfstedentocht te zwemmen hoopte hij zoveel mogelijk geld in te zamelen voor wetenschappelijk onderzoek naar kanker.

Prima alternatief

De 11stedenzwemtocht was dus een ‘gewone’ sponsoractie die hand in hand ging met een sportief aspect. Nog nooit zwom iemand in zijn eentje de Elfstedentocht. De kans dat die ooit nog eens geschaatst zal worden, is klein. En dan is zwemmen wellicht een prima alternatief.

Maar de 11stedenzwemtocht bleek dit weekeinde nóg een lading te hebben, namelijk dat er in de Friese samenleving een gigantisch surplus zit aan positieve energie, aan een vrolijke goedheid, aan een opgewekte welwillendheid en feestvreugde die zich eindelijk, ein-de-lijk weer eens ongebreideld kon manifesteren. Het leek wel alsof mensen opgelucht waren dat ze weer eens goed ‘los’ konden.

Van der Weijden was bang geweest voor de beruchte ‘hel van het Noorden’, het lege gebied tussen Franeker en Dokkum. Vandaar zijn dringende verzoek om licht en support langs de route. De inwoners van Noordwest-Friesland toonden hun ware gezicht. Zij bleken niet stug, maar bourgondisch en royaal. Honderden trekkers reden door de nacht, duizenden mensen waren op de been. Muziek schalde over akkers en vaarten, er werd gezongen en gehost. De politie stond erbij en keek ernaar.

Wie ’s nachts op Google Maps keek, zag dat er overal files stonden: bij Wier en Berltsum, bij Oude Leije en Sint Annaparochie. Daar zwom een man door het donker. Een man die men een hart onder de riem wilde steken.

Het bleek goed toeven in ‘de hel van het Noorden’. ,,Ik vraag me af: moeten al deze mensen morgen niet werken of zo?’’, sprak zijn verbaasde echtgenote Daisy. ,,We hadden wel wat lampjes verwacht, maar niet dit!’’

IJdele hoop

Toen het ochtendlicht kwam, leek het erop dat Maarten door kon stomen richting Dokkum. Maar dat was ijdele hoop. Het tempo vertraagde. Coach Marcel van der Togt: ,,Maarten rotzooit soms met de zoutoplossingsdrankjes. Op een gegeven moment slaat hij ze af, gooit ze weg of slikt ze maar half door.’’ Daardoor loopt zijn zouthuishouding spaak, met vermoeidheid, misselijkheid en verwardheid tot gevolg.

Maarten dreigde in het water in slaap te vallen. Powernapjes van 20 minuten haalden niets uit. En na een schitterend onthaal in Burdaard ging het licht uit. Hij bleef maar overgeven. Voor arts Marco Blanker was dat het signaal om de tocht te staken. Maarten werd naar het MCL in Leeuwarden gebracht. Zijn begeleiders vielen elkaar in de armen. Omstanders zongen zachtjes Maarten bedankt, Maarten, Maarten, Maarten bedankt.

Dat bedankje aan Maarten is op zijn plaats. Behalve het mooie bedrag (2.511.302 euro) voor kankeronderzoek dat Van der Weijden wist binnen te halen, haalde hij ook het beste in de Friezen naar boven. Het Elfstedentochtgevoel bleek prima houdbaar in de zomer. IJs mag water zijn, schaatsen mogen een wetsuit zijn: het maakt niets uit. Een uitbundig, tomeloos royaal feest vieren blijkt een groot Fries talent.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct