Jessica Hummel toont samen met thuiszorger Petra de Vries het boekje dat uitnodigt tot praten over de dood. Op de achtergrond geestelijk verzorger Jan-Willem Uringa.

Luchtig praten over de laatste levensfase: 'Als je gezond bent is het geen gezellig gesprek aan de keukentafel'

Jessica Hummel toont samen met thuiszorger Petra de Vries het boekje dat uitnodigt tot praten over de dood. Op de achtergrond geestelijk verzorger Jan-Willem Uringa. FOTO NIELS WESTRA

Niemand praat graag over de dood. Een afgelopen weekeinde verspreid boekje maakt de laatste levensfase op een luchtige manier bespreekbaar.

‘Favoriete gerecht’, ‘dit doe ik graag’ en ‘favoriete liedje, omdat...’ Je kunt het allemaal invullen in het wensenboekje ‘Als ik nadenk over mijn laatste levensfase, dan wil ik graag...’ Het verrassendste antwoord dat de kinderen van Jessica Hummel zullen vinden, is het antwoord op ‘het ondeugendste dat ik deed...’, denkt de 45-jarige vrouw uit Roden. ,,Ik heb een keer iemand op school opgesloten op de wc”, giert ze van de lach.

Hummel kreeg in november de diagnose borstkanker, met uitzaaiing in de oksel. Toen ging er meteen door haar heen: ga ik dan nu dood? Dat bleek mee te vallen. ,,Ik had de meest gunstige vorm van borstkanker, goed behandelbaar.” Na een borstamputatie afgelopen zomer kreeg ze goed nieuws. De kanker is weg. ,,Maar ik ben wel na gaan denken over mijn laatste levensfase. En toen mijn thuiszorger met dit boekje kwam, werd ik daar helemaal blij van.”

De boekjes met ‘handige en zinvolle tips’ zijn ooit ontwikkeld door de netwerken palliatieve zorg in Twente en afgelopen weekeinde verspreid door de twaalf netwerken in het Noorden. Vijfduizend rode voor Friesland, vierduizend oranje voor Drenthe en drieduizend blauwe voor Groningen. Ze worden uitgedeeld in ziekenhuizen, door huisartsen, wijkverpleegkundigen en in hospices.

Ineens voor de keuze staan

,,Eigenlijk zou iedereen zo’n boekje moeten invullen”, vinden netwerkcoördinator Elzaline Schraa en Jan-Willem Uringa, geestelijk verzorger in ziekenhuis Medisch Centrum Leeuwarden. ,,Als je gezond bent is de dood geen gezellig gesprek aan de keukentafel. Maar iederéén kan een ongeluk krijgen.”

Behandelwensen staan ook in het boekje. Wil je nog wel gereanimeerd worden als je een hartstilstand krijgt, mogen je organen worden afgestaan, dat soort wezenlijke zaken.

Door corona wordt eigenlijk iedereen geconfronteerd met een plotseling moment van levensvragen, vervolgt Uringa. ,,Ik heb het in het ziekenhuis meegemaakt. Mensen komen ineens voor de keus te staan: wil je naar de IC of niet? Zo’n IC-opname is zwaar, daar kom je niet florissant uit terug. Dat kan zo snel gaan, dat je soms niet eens meer met je familie kan overleggen. Ik zou graag willen dat mensen dit met elkaar bespreken.”

Op een luchtige manier mee omgaan

De dood was geen onderwerp bij de ouders van Hummel, haakt zij in. ,,De een wilde begraven worden, de ander gecremeerd, daar ging je al. Mijn broer zei: ‘het is wel handig als we wat meer weten, anders moeten we keuzes maken die niet jullie keuze zijn’.” Ze hoopt dat het bewaarschrift ook door haar moeder wordt ingevuld.

Zelf heeft Hummel er veel baat bij, ondanks dat ze heel open is en makkelijk praat over zware onderwerpen. ,,Ik had wel wat op papier staan, maar dat zijn praktische dingen: de kleur van je kist, welke muziek moet er draaien. In dit boekje schrijf je dingen over jezelf, van jongs af aan. Op een luchtige, grappige manier. Het zijn trage vragen, alle last van doodgaan gaat van je af, je laat iets na, herinneringen. Dat maakt het beter toegankelijk het gesprek aan te gaan. Ik kom ruimte tekort”, vertelt ze.

Het zou kunnen dat ze het boekje er een keer bij pakken en het erover hebben met haar dochter (22) of zoon (20). ,,En als het er niet van komt, dan kunnen ze na mijn dood dit boekje erbij pakken”, besluit Hummel. ,,Dan lezen ze dat ik hartstikke trots op hen ben geweest.”

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct