.

Zes vragen over psychologische effecten Lelylijn: 'Eigenheid blijft wel, gevaar die te verliezen is niet zo heel groot'

. FOTO NIELS DE VRIES

De Lelylijn is een oppepper voor Heerenveen en Drachten. Niet alleen wat betreft economie en woningbouw, ook mentaal. ,,Het Noorden hoort erbij.’’

Aanleg van de spoorlijn van Amsterdam naar Groningen kan de ongelijkheid en ontevredenheid in Noord-Nederland deels wegpoetsen, staat nadrukkelijk in een woensdag gepresenteerde rapport. De Lelylijn kan inderdaad psychologische effecten hebben, zegt Bettina Bock (59). Zij is hoogleraar inclusieve plattelandsontwikkeling in Wageningen en bijzonder hoogleraar bevolkingsdaling en leefbaarheid aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hier is Bock net voor vijf jaar herbenoemd. ,,Een snelle treinverbinding biedt inderdaad kansen. Maar het is nooit de trein alleen.’’

Heerenveen wordt de nieuwe ‘Poort van het Noorden’ genoemd. Hoe ziet u dat?

,,Zwolle is nu de poort. Tot deze stad groeit de bevolking. En vanuit Zwolle kun je nog werken in de Randstad. Die lijn schuift op. Dat heeft alles te maken met verbindingen, met name snelweg en spoor. Als Heerenveen een extra verbinding krijgt, kan het ook zo’n punt worden. Een snijvlak van regio’s.’’

Een overloopgebied dus. Welke rol spelen reistijd en huizenprijzen?

,,In Zwolle en zeker in Heerenveen kun je goedkoper wonen. Belangrijk is of de afstand tot je werk nog behapbaar is. Het liefst comfortabel en zonder een overstap. Mensen willen rustig doorwerken in een snelle trein.’’

Wat doet zo’n extra verbinding met de psyche van mensen?

,,Goed punt. Word je belangrijk gevonden? Niet alleen voor toekomstige bewoners, ook voor de huidige inwoners is dit belangrijk. Een gevoel van erkenning. Je hoort erbij. Het is kennelijk interessant om snel in dit gebied te kunnen komen. Dit kan trouwens ook een politieke overweging zijn in Den Haag: de regio tevreden houden.’’

Welke gevolgen hebben de Lelylijn en bevolkingsgroei voor de eigenheid van een streek?

Hoogleraar Bettina Bock blijft lang stil. Dan: ,,Dat hangt heel erg af van wáár de groei plaatsvindt. Heerenveen kan groeien van 40.000 naar 90.000 inwoners, lees ik. Dat is veel. Maar je kunt natuurlijk niet helemaal voorkomen dat er dingen veranderen. Deels is het doel nieuwe bewoners aantrekken. Het gevaar van verlies van eigenheid lijkt me niet zo heel groot, zolang de woningbouw vooral plaatsvindt rond de bestaande kernen. Dus extra wijken in Drachten en Heerenveen.’’

Friesland vergrijst. Wonen hier straks oude autochtonen en jonge ‘import’?

,,Het is een beetje kiezen of delen. Er zijn twee risico’s: een plaats loopt leeg of een plaats wordt aangevuld met jongeren van elders. In Friesland krijg je vooral vergrijzing doordat jonge mensen wegtrekken. Oftewel: het aantal vruchtbare vrouwen daalt. Ja, er zullen straks meer jonge gezinnen uit de Randstad naar Friesland komen, maar óók meer jonge Friese gezinnen die juist in de provincie blijven.’’

Wordt het Zuiden van Friesland een soort Veluwe of Het Gooi?

,,Hmm. Hoe dat gaat, is afwachten. Goede scholen en kinderopvang in de buurt zijn erg belangrijk voor jonge gezinnen met werkende ouders die naar Zuid-Friesland komen. En ook sport en cultuur. Een trein alleen is dus niet voldoende. Voordelen zijn de ruimte en de gezondere lucht. Kortom, de nadruk moet liggen op de brede welvaart.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct