De gereformeerde kerk in Grou door de gemeente Leeuwarden dit jaar als gemeentelijk monument aangewezen.

Leeuwarden bekijkt oude dorpspanden die mogelijk gemeentelijk monument worden

De gereformeerde kerk in Grou door de gemeente Leeuwarden dit jaar als gemeentelijk monument aangewezen.

In Leeuwarderadeel, Nij Baarderadiel en Boarnsterhim-Noord maken zo’n 270 gebouwen kans om gemeentelijk monument te worden.

Dit blijkt uit een quick scan, die de gemeente Leeuwarden heeft laten uitvoeren. Het gaat bijvoorbeeld om 55 nog onbeschermde gebouwen uit de periode voor 1850. De rest van de interessante panden komt uit latere perioden. De gemeente Leeuwarden kijkt bij haar inventarisatie naar alle bijzondere bebouwing uit de tijd van voor 1970.

De gemeenteraad stelde vorig jaar 150.000 euro beschikbaar voor een inventarisatie van waardevolle historische gebouwen in de buitengebieden. Hierbij gaat het om panden in de drie gemeentedelen die sinds 2014 door herindelingen bij Leeuwarden zijn gekomen.

De gemeenten Boarnsterhim, Littenseradiel en Leeuwarderadeel investeerden weinig in bescherming van oude gebouwen. Alleen Leeuwarderadeel heeft twee gemeentelijke monumenten. Toen de gebieden bij Leeuwarden kwamen, gaf dit scheve verhoudingen. Veel historische panden in de dorpen kunnen zomaar gesloopt of vernield worden, terwijl Leeuwarden juist talrijke beschermde gebouwen kent.

Meerjarenproject

,,Wij zullen bij het bepalen van de ‘definitieve’ groslijst ons oor in de komende maanden te luisteren leggen bij historische werkgroepen, stichtingen en dorpsbelangen’’, staat in het gemeentelijke plan van aanpak, dat deze week uitkwam. Er zullen de komende jaren monumentendeskundigen worden ingehuurd om de eigenaren te informeren en de panden te bezoeken. Bij voorkeur worden de gebouwen zowel binnen als buiten geïnspecteerd.

Zoiets vergt veel tijd: ,,Het wordt daardoor een meerjarenproject. Naar verwachting lopen de aanwijzingsprocedures door tot eind 2023.’’

Er zijn in het verleden al wel wat inventarisaties geweest, die nu een handige basis vormen voor de monumenteninspectie.

Breed spectrum

Het spectrum van de beoogde monumentenselectie is breed. Het varieert van pastorie-achtige woningen, zoals ze bijvoorbeeld in Mantgum veel staan, tot oude schoolgebouwen en bijzondere buurtschapjes. ,,Je moet ook denken aan bijvoorbeeld vakantiewoningen of zuivelfabrieken’’, zegt monumen-tenambtenaar Leo van der Laan.

,,Naast gebouwen zal een klein aantal uitzonderlijke cultuurlandschappelijke elementen en archeologische vindplaatsen de status van gemeentelijk monument krijgen. Ook wordt bekeken of ,,een enkele begraafplaats of sommige grafmonumenten een status als gemeentelijk monument verdienen’’, zo staat in de nota. Hierbij wordt vooral aan het voormalige Boarnsterhim gedacht, omdat daar al veel onderzoek gedaan is.

Sowieso begint het onderzoek naar historische gebouwen in Boarnsterhim, mede omdat ze hier het slechtst beschermd zijn.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct