Landschapspijn: de laatste reacties

De discussie over Landschapspijn op de Podium-pagina’s van de Leeuwarder Courant is beëindigd. De laatste reacties van lezers vindt u hier.

Foarút nei it libbene lân

Om 2016 hinne kaam de ommekear. De wize werop oerheid, ûndernimmers, boargers en boeren oer it boerelân praten en mei it boerelân omgongen feroare. It waard dúdlik dat de ûngerestheid oer de ûntjowingen op it boerelân mear wiene dan ‘sentiminten’, mear dan allinnich mar in langstme nei de ferlerne blommen, flinters en greidefûgels. Der ûntstie in besef dat ûntjowingen yn de lânbou, en yn de molkfeehâlderij, deagewoan net takomstbestendich wiene. Der kaam in besef dat, ast alle maatskippelike, klimaat- en biodiversiteitskosten meirekkenst, ‘goedkeape’ suvel eins hiel djoer wie.

Der kaam ek it besef dat bulkproduksje op ‘e wrâldmerke weismiten jild is foar in lân mei sokke goeie grûn en sokke bêste boeren. En der wie it besef dat dy bêste grûnkwaliteit al jierren hurd efterút draafde troch it hieltyd mar ynjektearjen fan jarre, it hyltiten omsetten fan lân, it gebrûk fan gemyske bestridingsmiddels en de eigenmakke droechte.

Fansels spilen der ek oare saken. By de burgers kaam lang om let it besef dat it griene lân ek in hyltiten deader lân wie, en dat dat lân har ek nochris slompen jild koste. De soargen oer de effekten op de sûnens fan de âlderein, en it libbensgelok en de sûnens fan ‘e bern waard stadichoan wittenskiplik ûnderboud. It waard dúdlik dat de prizen fan de huzen op it plattelân te lijen hiene; de doarpen rûnen fierder leech, en de huzen waarden net iens ferkocht. Der drige ek wer even in grutskalige feesykte. Enerzjy waard djoerder en dêrmei ek alle gesleep mei feefoer en suvel.

De oanrin nei it jier 2018, it jier dat Ljouwert de Kulturele Haadstêd fan Europa wurde soe, soarge foar in klimaat wêryn’t boeren, doarpsbewenners en ûndernimmers tegearre wurkje woene oan in bettere takomst foar Fryslân, en doe gie de polityk fansels wol mei.

Troch al dizze driging en urginsje kaam der sa, nei 2016, in tiid fan grutte ynnovaasje, in tiid fan bjusterbaarlike kreativiteit. Under lieding fan keningin Màxima begûnen de banken te sykjen nei nije finansieringsfoarmen foar de nije lânbou, sloegen de boeren de hannen ynien mei biologen, wetterkundigen en boaiemspesialisten, om te sykjen nei de beste wize om nije libbene grûnte meitsjen en om te buorkjen mei in sa lyts mooglike humane foetprint. De kreative yndustry sette har fokus op de boeren en kaam mei de iene nei de oare tûke ynnovaasje. De Ryksuniversiteit Grins fertsienfâldige yn 2022 har ynvestearrings yn Ljouwert. Yn Grinslân waard der prottele. Der wiene guon dy’t mienden dat de haadfestiging fan Grins nei Fryslân ferhúzje soe.

Sa feroare der fan alles yn it lân. It Wetterskip ferlei har koers fan ‘rinne litte’nei ‘sa folle mooglik winterwetter hâlde’. It gemaalbehear gie oer de kop en der kamen fleksibele wetterpeilen. Yn 2025 ûntstie it earste nije bûtlân, en de reidkragen lâns de marren begûnen út harsels wer te groeien. Der waarden nije sleatten groeven, en winterdeis stie in part fan it boerelân wer ünder wetter. Dit nije wiete lânskip smiet in protte toeristyske ynkomsten op foar de nije koöperaasjes wêr’t boeren yn meidielden en -diele.

It duorre even foar it safier wie, mar tsien jier lyn waard besletten om de nije lânynrjochting ôfhinklik te meitsjen fan de grûnsoarte. Op de klaai, de lytsje hoekjes oerbleaun fean, en op it sân kamen oare kombinaasjes fan gerzen en krûden, en ek wat de ko-types oanbelanget waard der socht nei in balâns mei de grûn. Dat joech in geweldige ympuls oan de feefokkerij, en gâns striid fansels. Om kij te krijen dy’t it bûtendoar goed ferneare kinne, woene sommigen werom nei âlde rassen, en oaren just foarút nei nije rassen. Yn elts gefal kaam der yn koarte tiid in protte ko-diversiteit by!

De lizboksestâllen dy’t de jarre produsearren waarden yn rap tempo omboud ta potstâllen. Mei strie fan de eigen grûn smiet dat in moaie bemesting op der’t de wjirms en de oare boaiembewenners it hiel goed op diene. De kwaliteit fan ‘e grûn gong mei sprongen omheech. Der kamen ferrydbere molkerobotsjes dy’t mei de nijste sinnepanelen de lytse keppels fee betsjinnen. Hiel apart, mar it is no moade wurden om op lytse iepen trekkers te riden (eartiids koe in trekker net grut genôch wêze).

En dan de fûgels! It fernuvere de biologen hoe gau’t de ljurken werom kamen; dy kinst no rûnom yn Fryslân hearre. Ek de ljippen en tsjirken en de boereswellen reagearren hiel fluch; fan dizze soarten binne der no wer trije kear safolle as yn 2016. De skriezen hiene wat mear tiid nedich, mar sûnt 2022 buorkje sy ek stadichoan foarút.

It begûn yn Fryslân, mar it nije buorkjen, en it ekonomyske súkses derfan, waard in oaljeflek dy’t har foaral nei 2018 oer hiel Nederlân ferspraad. Want de superspesiale suvel út Fryslân waard net allinnich goed ferkocht yn eigen lân, ek yn it bûtenlân is de ‘Idzegea’ merk-suvel has net oan te slepen. It is mar moai dat krapte sa goed foar de priis is.

Sa waard it Fryske duorsumenswûnder in eksportprodukt! It hat der optheden wol oan of’t de Ljouwerter hegeskoalle genôch ‘sustainable agronomists’ ôfleverje kin. Rûnom yn ‘e wrâld is der fraach nei dizze minsken. De toeristen witte Fryslân wer te finen, wolle it leafst yn it Frysk oansprutsen wurde, want der is no in oerset-‘appke’ en mei in earsprekkerke dy’t alles life oer set yn de wenstige taal.

Yn 2026 waarden der troch Hollywood net ien, mar twa films makken dy’t yn Fryslân spilen. De earste hjitte Farmer's Choice (op grûn fan it toanielstik Koning van het Weiland út 2017, skreaun troch Tjeerd Bischof en produsearre troch Pier21), mei yn de haadrol in bernsbern fan Merilyn Streep. De twadde ‘Hollywood movie’ hjitte Game of Godwits. Dizze aventoerenfilm giet oer Fryske famkes en jonkjes dy't freonskip slute mei skriezen om't se in manier fûn hawwe om mei dy skriezen te praten. De film waard rûnom yn ‘e wrâld in echte kaskraker.

THEUNIS PIERSMA

Mei-ynisjatyfnimmer en dielnimmer oan it boargerynisjatyf Kening fan ‘e Greide en heechlearaar Trekfûgelekology oan de Ryksuniversiteit Grins.

Dit is syn ferhaal dat hy freed 24 juny útsprutsen hat by it debat oer Landschapspijn.

Boeren en vogels in de verdrukking

Als niet boer zijnde vind ik het ergerlijk dat onze melkveehouders zo afschuwelijk in een kwaad daglicht worden gesteld.. Ze worden weggezet als ecologische criminelen die het weiland tot raaigraswoestijn degenereren en gruttokuikens doodmaaien, etcetera. Geen wonder dat heel veel jonge boeren mede hierdoor bedanken voor bedrijfsopvolging; en hoe minder opvolgers des te meer groeien de overblijvers. Het is onterecht dat de schuld uitsluitend bij de melkveehouders wordt gelegd. In de oorlog werden de boeren bijna afgelikt, nu worden ze als misdadigers betiteld.

Na de oorlog deed de overheid er alles aan om de boeren tot topprestaties aan te zetten. dit om de export op te voeren, nodig voor deviezen voor industriele grondstoffen. Voor concurrentie op de exportmarkt zijn lage lonen - en daarom een goedkoop voedselpakket nodig - bevordelijk. Daarom werd de boeren ‘gevraagd’ om in plaats van de marktprijs genoegen te nemen met een door het LEI berekende gemiddelde kostprijs per liter melk.

Het rijk investeerde daarom veel in landbouwonderwijs en voorlichting.Ook de kleine boeren werden aanvankelijk geknuffeld. Later vielen ze uit de gratie. Bij ruilverkavelingen kregen ze er geen meter grond van de wijkers bij. Met subsidies werden ze verleid om in de sanering te gaan - voor zover ze in arren moede al niet naar DE of Philips waren gegaan. Hun land kon beter bij dat van de grote buurman gevoegd worden. Boeren zijn dus helemaal opgevoed met, groter, groter en méér.

Toen er weinig rek meer zat in productieverhoging per oppervlakte-eenheid,werd productieverhoging per man gepropageerd als middel tot overleving. Duizenden handmelkers werden geloosd door de melkmachine; het paard uitgespannen door de tractor. Weg met kromme slootjes en kleine perceeltjes om de kostbare werktuigen van het loonbedrijf rendabel te gebruiken. Drainage vervangt hinderlijke greppels. Het gebruik van zware werktuigen en de zwaarder gefokte koeien, schreeuwt om een droge grasmat als je het grootste deel van de zomer koeien wilt weiden.

De gekozen diepontwatering blijkt echter een ramp voor de weidevogels wegens te weinig wormen in de bovenste grondlaag. Omdat loonbedrijven in de drukke tijd noodgedwongen ook 's nachts moeten werken, sneuvelen er nog méér vogels, tot hartzeer van de boeren die altijd voor hun vogels gezorgd hebben.

Willen we nog wat weidevogels overhouden dan zal het roer om moeten. Alles terugdraaien, lijkt me onmogelijk en allemaal op de biologische toer gaan, is mijns inziens levensgevaarlijk. Het risico bestaat dan dat de bioprijs in elkaar klapt of uit de pan rijst, want bij tegenzittende weersomstandigheden is de kans op misoogsten aanzienlijk groter.

Het is beter dat de overheid meer land van stoppende boeren opkoopt en dat in eigen beheer exploiteert. Het prijsverschil tussen producent en consument zal echter drastisch ingekort moeten worden ten gunste van de boeren, zodat die niet gedwongen worden tot uitbreiding om het hoofd boven water te houden.

JOHAN BOUMA

Joure

Keale, kâlde, kantige Klaaihoeke

LC-redakteur Jantien de Boer hie okkerdeis in goed en ynformatyf stik yn dizze krante oer it deameitsjen fan it Fryske greidelânskip. Theunis Piersma en syn kompanen fersette har al in jiermannich mei alle mooglike freedsume middels tsjin it ferlies oan biodiversiteit. Mar ek har striid, mei as úthingboerd it prachtige projekt Kening fan ‘e greide, giet oer de oantaasting fan it greidelânskip. Der is noch folle mear (en al folle langer) mis. Ek de Bouhoeke is it slachtoffer wurden fan de ‘foarútgong’. Ik ha dat yn 2001 yn de Skriuwerskalinder sa ûnder wurden brocht (fragmint):

‘Wat wie der yn ‘e earste jierren nei de oarloch noch in weelde oan krûden, planten en seldsume blommen, ek op ‘e ‘kâlde’ Klaai. Mar de gersstjer, de barchjeblom en dy hearlik-wylde ierdbei binne nei de barrebysjes. Kampkes lân, it iene “skealike” hoekje nei it oare, mei skilderachtige nammen as De Bile en De Bargekop, bochtsjende sleatsjes, fuorgen, slinken, dobben, ûnderstrûpte perselen, fergroeven stikken, mar ek noch in weareld oan terpen, se binne har geheim kwyt. Hieltiten mear hoeken op ‘e Klaai skine griene gemienens út: neat gjin weet, biten en ierappels mear en alhielendal gjin earte, woartels, rapen, flaaks, grutte beane, koalsied. Gers, gers, gers, mar gjin gerzen. De patriis, it [giele] boumantsje, wêr binne se ferdomme bedarre. Reed en paad, generaasjes âld faak, barte en heechhout, opromme bin’ se. Bân en ferbining binne nei de bliksem.’

Wy kinne net werom nei 1950, dat soe ek net goed wêze, mar de hjoeddeiske oanslach op libben en lânskip is wol it oare uterste. Wannear geane ús de eagen werklik iepen yn it ‘bêste’ lân fan d’ierde’?

PIETER BREUKER

Feanwâlden (earder Skingen)

Landschaps- of fantoompijn?

Al enige tijd woedt in de LC een polemiek over het Friese landschap. Hierbij wordt de stelling aangehangen dat het daar slecht mee zou gaan, dat het vroeger beter was, en dat de melkveehouder de boosdoener is. Zo lazen we op 23 juni een mening van Kier Visser met de kop ‘Consument wil land van vroeger terug’. Een stellige bewering, die uit twee delen bestaat die geen van beide feitelijk juist zijn.

Wat de consument wil, kunnen we immers eenvoudig uit de verkoopcijfers lezen. En de consument wil goedkoop voedsel, het succes van discounters als Lidl en Aldi spreekt boekdelen. De Friese consument is hier geen uitzondering op, als zij moet kiezen tussen het landschap en de portemonnee, dan is de keuze snel gemaakt.

Wonderlijker is echter het tweede deel: het ‘land van vroeger.’ Kennelijk leeft bij Kier Visser het idee dat er een nabij verleden is geweest waarin het beter zou zijn gegaan met het Friese landschap. Nu heb ik mijn hele jeugd op het Friese platteland gewoond, en is dat inmiddels zo lang geleden dat we dat gerust vroeger mogen noemen. En in mijn jeugd waren kikkers een bedreigde diersoort. Ooievaars, aalscholvers, vossen, buizerds waren de facto uitgestorven.

In de meeste sloten leefde helemaal niets; het water was dermate vervuild door gifstoffen die men de halve eeuw daarvoor gebruikt had, met DDT als bekendste, dat er decennia aan waterzuivering overheen gegaan zijn om soorten die we inmiddels weer als vanzelfsprekend zijn gaan zien, terug te brengen. Het ‘land van vroeger’ van Kier Visser doet erg denken aan het ‘land van ooit’, en hoort net als dat land, eigenlijk thuis in het sprookjesbos van de Efteling.

Maar wie de opinies nog eens goed leest, komt er al snel achter dat het Kier Visser en co niet gaat om het landschap, maar om slechts één element uit dat landschap, namelijk de weidevogels. Waarbij men de term ook nog eens letterlijk neemt; men schijnt werkelijk te denken dat weidevogels alleen in de wei leven, en dan is de schuldige voor de terugloop in de vogelstand al snel gevonden in de beheerder van die weilanden.

Dat weidevogels net zo lief op bouwland als op grasland leven, en dat men de oorzaken voor de terugloop dus nooit alleen in de veehouderij kan vinden, is zo’n voor de hand liggend feit dat je dat als plattelander meteen opvalt. Maar in het droombeeld van het ‘land van ooit’ is kennelijk geen ruimte voor akkerbouw.

En vermoedelijk ook niet voor plattelanders.

M. T. WYNIA

Joure

Ferbetterje it lânskip mar begjin thús

Op’t stuit wurd der fûleindich diskusjearre oer de teloargong fan it Fryske lânskip mei al syn natoer- en lânskipswearden. Somtiden beskôgjende stikken fan minsken dy’t fan betinken binne dat it fiif foar tolven is en dat it oars moat. Mar ek stikken wêrby’t dit probleem yn grutte stappen ‘oplost’’wurdt as fuortpoetst as,:it is net oars en it kin net oars. By dat soarte fan stikken is it gelyk fan de skriuwer meast wichtiger as in oplossing foar de lânskipspine dy’t eins eltsenien wol fielt.

Ek falt it my op dat mei nammen de feeboeren/molkfeehâlders ûnderút de sek krije. Oan de iene kant begryplik omdat in grut part fan it bûtengebiet by harren yn eigendom en behear is. Mar oan de oare kant , der is mear lân wêr’t it mei de natoer en it lânskip net goed giet. Ek de ikkerbou, de fleisfeesektoren, de ta nimmende blombolle- en leeljeteelt litte harren sporen fan de grutskalichheid nei.

En dochs bin ik fan betinken dat it te koart troch de bocht is om te sizzen: it is harren skuld. Lokkich binne der ek eltse kear mear boeren dy’t bewust de kar meitsje om lytskalich, duorsum, as biologysk te buorkjen. . Dizze boeren meitsje dus bewust de kar om mear ferantwurdlikheid te nimmen foar it lânskip. En omdat der konsuminten binne dy’t dat beleanje troch harren produkten te keapjen, kin dat. Dit binne de saneamde natoerynklusive boeren en natoerynklusive konsuminten. En sa binne der dus ek boeren en konsuminten dy’t foar de grutskalichheid kieze. En spitigernoch is dy groep noch altiten it grutste en sil de útklaaing fan it lânskip hieltyd grutter wurde.

On de oare kant barre der ek wol wer goeie saken dy’t in positive ympuls binnefoarit lânskip. Faak lytskalich, mar as de konsumint dit beleanet dan sil en kin dit groeie. En dat is goed foar natoer en lânskip. It is net sa dreech om te roppen wat in oar oars dwaan moat, wylts we sels gjin biologyske as duorsume produkten keapje, fierstentefolle fleis ite as de hiele tún fol tegels miterje. En yntusken nei de oerheid en de produsinten wize dat it oars moat. Subsydzje foar greidfûgelbehear, strangere rigels foar it bistewolwêzen en de dongproblematyk, subsydzje foar bijelinten troch de provinsje en megagemalen om droege fuotten te hâlden.

It moat seker oars , en dat kin allinich as eltsenien der oan meiwurket, elts op syn wize. Dus keapje de natoerynklusive prodkcten fan bygelyks de lokale inisjativen as de stedsboer, en de molkeprodukten fan Idzegea. Wat minder fleis en suvelprodukten is ek goed foar it lânskip, natoer en milieu. Meitsje fan jo eigen tún in grut blomme- en ynsekteparadys, fuort mei dy tegelbrot! En fuort mei it ‘grutte gelyk’. Sels oan de slach en dêrnei earst nei in oar wize.

It doel moat foarop stean, de renovaasje fan it Fryske lânskip. En dat kin allinne as de útfierders hjir ek de romte foar krije, dus it wurdt tiid dat sawol de konsumint as de lânbouorganisaasjes kleur bekenne en ôfskie nimme fan allinne mar Ingelsk raaigrien en skiereguozzegriis.

NICO MINNEMA

SuccessieNatuurzaken

Earnewâld

License to kill?

Persoonlijk heb ik altijd erg veel sympathie gehad voor en affiniteit met boeren en het boerenbedrijf, maar die houding kreeg een flinke deuk bij lezing van het artikel ‘Raaigrasland is ook mooi’ (LC 20 juni). De familie De Boer uit Garyp geeft daar aan, dat als er kruidenrijk land zou moeten komen, zoals veel burger graag willen, dat dan de melk duurder zou moeten worden.

Nou schijnt biologisch boeren tegenwoordig ook heel goed mogelijk te zijn en daarbij wordt ook grif meer betaald voor de melk. Die manier van boeren kon momenteel zelfs nog wel eens veel rendabeler zijn dan de ‘gangbare’ manier van de familie De Boer, om over de milieu-effecten maar te zwijgen.

Voor het gemak vergeet deze familie ook, dat ze volgens de site van RVO alleen al over 2015 het leuke sommetje van 51.050,07 euro aan directe Europese subsidies hebben gekregen. Dan hebben we het nog maar even niet over andere ondersteuningsmaatregelen, garantstellingen, fiscale maatregelen of de vele indirecte subsidies en compensaties ten gunste van boeren.

We hebben hier in mijn ogen bepaald niet meer te maken met ondernemers, wat de familie De Boer pretendeert te zijn, maar met duur betaalde ambtenaren. Als deze subsidietrekkers dan ook nog zeggen dat heimwee naar de graslanden van vroeger ‘nostalgie’ is en dat ‘uiteindelijk de herinnering aan de weidevogels van vroeger wel sterft’, dan breekt mij finaal de klomp. Willens en weten werkt men dus mee aan de vernietiging van natuur en milieu en de creatie van groene, doodse industrieterreinen, waarin alle leven naar de verdommenis wordt geholpen. De melk wordt al uiterst duur betaald!

Ze zeggen het niet erg te vinden dat jongeren de geluiden van weidevogels niet meer kennen, maar ze denken vooral aan hun eigen ze kinderen, die immers ook allemaal boer moeten worden en de ingezette vernietiging van natuur en milieu mogen afronden.

Hebben deze ‘ambtenaren’ niet het idee dat de maatschappij eisen gaat stellen aan al die zo royaal gegeven subsidies, of zijn ze helemaal van God los? Verwachten ze serieus een onbeperkte, levenslange ‘license to kill’ te hebben?

Denken ze oprecht, dat een boerenpartij als het CDA, toch de zelf benoemde rentmeesters van moeder aarde, hen met deze instelling voor altijd nog uit de wind kan blijven houden? Kennelijk begrijpen ze niet dat ze met een dergelijke houding en uitspraken uiterst slechte PR bedrijven voor het boeren en dat een andere attitude echt dringend nodig is.

KLAAS ELGERSMA

Stiens

Geen fatsoenlijke discussie

Pijlen op melkveehouderij, schrijft Gerrit Terpstra uit Mantgum: ‘Martien Abrahamse meent zijn pijlen volledig op de melkveehouderij te moeten richten ( LC 15 juni). En nu komt het: ‘Hij behoort tot een bepaald type Randstedelingen, vaak met een goed gevulde beurs, die in het Friese land neerstrijken en agrariërs het leven zuur maken’.

En met deze jijbak heeft Terpstra zich in aanvang al buiten elke vorm van fatsoenlijke discussie geplaatst. De ruimte die zijn relaas inneemt, was een inhoudelijker stuk waardig ik heb het dan ook niet meer verder gelezen. Wel lijkt me het onderschrift bij de foto van de zelfde kwaliteit te zijn die behoort bij mensen die alleen maar jijbakken in voorraad hebben: ‘De natuur wordt ook om zeep geholpen door stadsuitbreidingen, zoals deze nieuwbouwwijk Techlum bij Leeuwarden’.

Ik noem dat ’het-houdt-de dief-syndroom’: de hoofdschuldige wijst nadrukkelijk van zich af, in de hoop dat zijn laakbaar handelen dan niet opgemerkt wordt.

R. VAN BERGEN

Sneek

Raaigras contra kruidenrijk

Het grote probleem met een monocultuur, zoals het raaigrasland, is dat het alleen in stand is te houden met behulp van gebruik van chemicaliën zoals roundup en grondverstorende bewerkingen. Voeg hier aan toe de desastreuse mestinjectie en de verdichting van de grond door het vele rijden met zware machines en je krijgt het landschap dat we om ons heen zien.

We kunnen we het tij niet keren door de klok terug te draaien maar wel door het stimuleren van maatregelen die de bodemvruchtbaarheid, het bodemleven, bevorderen. Hier ligt helaas ook een taak voor de overheid die bepaalde maatregelen wettelijk moet opleggen, omdat zen financiële consequenties hebben, en om valse concurrentie te voorkomen.

De universiteiten en andere opleidingsinstituten hebben ook een taak. Op dit moment lopen zij te veel aan de leiband van de grote industrieën zoals Bayer, Monsanto, FrieslandCampina etc. De belangen van deze industrieën lopen niet parallel aan de belangen van de ecologie en staan een onafhankelijke research in de weg.

S. H. J.VELLINGA

Tjalleberd

Boeren en weidevogels

De fanatieke idealisten van de Partij voor de Dieren en aanverwante organisaties schilderen de boeren af als criminelen. Ze krijgen overal de schuld van: de ganzenplaag, muizenplagen, de achteruitgang van weidevogels, koeien opgesloten in megastallen (die worden zelfs gemolken, terwijl melk toch voor de kalfjes is), plofkippen, vestgemeste varkens in te kleine stallen etc.

En al die boeren zorgen ook nog eens voor een groot mestprobleem. Vroeger was het ammoniak en zure regen, nu is het fosfaat, stikstof en methaan. U heeft het allemaal kunnen lezen in de ingezonden stukken vol halve waarheden en soms hele leugens. Misschien komt het u bekend voor: bepaalde bevolkingsgroepen overal de schuld van geven, dit keer met als doel dat al het boerenland wordt omgetoverd tot kruidenrijk grasland en natuurterreinen.

En de journalisten van de LC doen er driftig aan mee. Landschapspijn, je moet het maar bedenken. Biodiversiteit is hot, maar horen daar ook dan geen weilanden met raaigras bij? In deze weilanden kunnen tenminste nog vogels broeden, in tegenstelling tot de prachtige weidevogelgebieden die in het verleden en thans bebouwd worden met woningen. Zie ten zuiden van Leeuwarden/Goutum. Daar hoor je niemand over.

Wat een geluk dat wij op ons eiland boerenland hebben en boeren die bijna allemaal meedoen aan weidevogelbeheer en vooraf vastgestelde maaidata. Deze kunnen worden uitgesteld als er veel (jonge) vogels in het land zitten. Dit op advies van de vogelwachters die van half maart tot juli bezig zijn met nesten zoeken, tellen en markeren. Het resultaat: een eldorado van weidevogels. In twee rayons van zo’n. 200 hectare, waar wij als vogelwachters actief zijn, zitten meer dan 300 nesten van de scholekster, 120 van de kievit, 80 van de grutto en 70 van de tureluur. Daarnaast nog veel nesten van de wilde eend, meerkoet, krakeend, kuifeend en slobeend. Ook zijn er veldleeuweriken, graspiepers, witte en gele kwikstaarten waargenomen.

Opvallend is dat veel grutto's, maar ook tureluurs en scholeksters, broeden in weilanden met het zo verfoeide raaigras. En ze blijven daar ook met hun jongen, dus is er voldoende voedsel. Toegegeven; kruidenrijke weilanden zijn mooier om te zien, maar dat intersseert geen vogel. Die wil voedsel. En dan hebben we de zo bejubelde natuurterreinen. Hoe het elders in Friesland is weet ik niet, maar hier is het een ramp. In twintig jaar is een prachtig weidevogelgebied veranderd in een kruidenrijk gebied vol pitruspollen waar geen vogel meer wil broeden.

Elk jaar verminderde het aantal broedende vogels en dit jaar zat er zegge en schrijve één scholekster. Toen het natuurgebied werd is er een plas-dras aangelegd, maar dat is nu een waterplas met een groot rietveld. Een ideale plek voor de grauwe ganzen, maar niet voor de weidevogels. Dit in tegenstelling tot het land van onze boeren, waaronder enkele grote boeren met meer dan honderd koeien. Gezamenlijk zorgen wij voor dit vogelparadijs. Hulde voor deze mensen en dank voor de samenwerking.

COR DOKTER

nazorger/vogelwachter

Hollum (Ameland)

Zand in de ogen

De Te Gast van de LTO, ‘Landschapspijn en boerenwelzijn’ (LC 18 juni) is het zoveelste bewijs dat boerenorganisaties voortdurend bezig zijn burgers, maar waarschijnlijk ook hun eigen leden zand in de ogen te strooien. Zo wordt gesuggereerd dat het aan de huidige grootschalige landbouwmethoden te danken is dat wij onze levensmiddelen goedkoper dan waar dan ook kunnen krijgen. De werkelijkheid is anders. Het feit dat er een enorme concurrentiestrijd is tussen supermarktketens is voor de prijsvorming van veel groter belang.

De briefschrijvers vergeten ook te vermelden dat we jaarlijks met elkaar nog eens honderden miljoenen aan subsidie opbrengen om de sector in de lucht te houden. Als klap op de vuurpijl vergeten ze te vermelden dat er een enorme overproductie is, met als gevolg dat melk verwerkt moeten worden tot goedkope en soms waardeloze producten. De economische schade die voor de lange termijn wordt aangericht aan natuur en milieu, laten de bestuurders eveneens onvermeld.

Wat is het jammer dat det LTO haar licht niet eens opsteekt in de biologische landbouw. In de Volkskrant van vorige week stonden daarover belangrijke artikelen geschreven door boeren die een goede boterham konden verdienen in hun melksector. Deze boeren vermelden in de artikelen geen last te hebben van te lage prijzen voor hun producten. Integendeel zelfs.

JAN NAUTA

Oudeschoot

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement