Rode wormen sleuren de hele nacht dood plantenmateriaal in de bodem.

'Laat de rode worm het werk doen', zegt wetenschapper Onrust tegen boeren. 'Dan hoeven ze zelf minder te doen'

Rode wormen sleuren de hele nacht dood plantenmateriaal in de bodem.

Boeren die de rode worm aan het werk zetten, hoeven zelf minder te doen. Dat beloofde de Groninger RUG-wetenschapper Jeroen Onrust woensdagavond in Leeuwarden, waar hij sprak voor bezoekers van Panorama Nederland.

Met onderzoeken naar regenwormen en de effecten van bemesting heeft Onrust de afgelopen jaren het belang van de rode worm in beeld gebracht. Deze ,,harde werker’’ sleurt de hele nacht dood plantenmateriaal in de grond om dat te verteren en versterkt daarmee de bodemstructuur en -kwaliteit.

In strak raaigrasland dat wordt gevoed met drijf- en kunstmest staat de rode worm buitenspel in de ideale kringloop koe-mest-worm-gras. Alle toegevoegde stikstof doet zijn werk teniet, de schimmels waarmee hij samenwerkt vallen weg en de harde, droge bovenlaag belemmert het pendelen naar de oppervlakte.

Korte en lange snavels

Dat heeft zijn weerslag op het hele ecosysteem van het grasland. Weidevogels met korte snavels, zoals de kievit, verliezen hun basisvoedsel. Vogels met lange snavels, zoals de grutto, kunnen zich nog redden met de grijze worm. Die leeft bijna uitsluitend onder de grond en trekt zich veel minder aan van geïnjecteerde mest, kunstmest en droogte.

Om de rode worm weer in het zadel te krijgen, zouden boeren moeten stoppen met drijfmestinjectie en het regelmatig omploegen van grasland, betoogde Onrust: ,,En wil je altijd maar weer kunstmest geven of wil je een meer natuurlijk systeem? Wat ondergronds plaatsvindt heeft effect op wat er boven de grond gebeurt,’’ Met het uitrijden van vaste stalmest (mét stro, en zonder de urine) op kruidenrijker grasland, kan de rode worm weer opstaan.

Ruige stalmest als wormenvoer

Wanneer die ruige stalmest vóór de winter wordt uitgereden, kun je er de rode worm prima mee aan het werk zetten en voeren, suggereerde de Wageningse veehouderij-onderzoeker Theun Vellinga. Maar je moet wel iets bedenken voor de urinerijke gier. ,,Dat product moet je ook weer gebruiken. Die zou je kunnen bewaren voor het voorjaar, voor de percelen waarvan je een goede eerste snede gras wilt halen.’’

De worm is volgens Onrust ,,een soort rondkruipend stukje darm’’. Hij ontzenuwde de kindermythe dat je van één worm twee zou kunnen maken door deze alleen maar doormidden te knippen. Een rode worm overleeft dat niet. De grijze worm kan zichzelf wel weer regenereren als de punt van zijn staart verdwijnt, maar dat is het dan ook. Een vermenigvuldiging zit er niet in.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct