LC zoekt woorden: hoe noem je een goudgele lente-ochtend?

We praten in armzalige bewoordingen over het Nederlandse landschap en de natuur. Hoe heet een strook met woeste bomen langs de snelweg? Hoe noem je een woest kruidenrijk graslandje in een egaal groen landschap? En hoe beschrijf je een grutto op een paaltje in overweldigend geel voorjaarslicht? Tijd voor actie.

We praten in armzalige bewoordingen over het Nederlandse landschap en de natuur, vindt ontdekkingsreiziger en schrijver Arita Baaijens. ,,Waarom denken we niet na over nieuwe woorden?’’

Taal laat zien wat we belangrijk vinden, zegt ze. Het nieuwe begrip landschapspijn scherpte de zintuigen en werd zelfs een verkiezingsthema maar er is zoveel meer. Daarom zoekt Baaijens deze lente, samen met de krant naar nieuwe en oude ondergestofte woorden die ,,ons naar buiten lokken om te ontdekken wat we lange tijd over het hoofd hebben gezien’’.

Vertel over een ervaring in natuur en landschap waarvoor onze taal geen woorden heeft en bedenk er een toepasselijk begrip voor, schrijft ze op haar website Paradijsindepolder.nl. Stuur vergeten woorden in, of ontwerp een icoontje voor landschapservaringen die ontbreken op de legenda van gebiedskaarten.

Maitiidstrilling

Boerin Ytsie Galama-Bonekamp uit It Heidenskip peinst als ze zoekt naar een nieuw, of misschien ook wel een oud woord. Lentetrilling, oftwel maitiidstrilling, mijmert ze. ,,Is dat wat?’’ Het is een woord voor de trilling in je lijf als de wind naar het zuiden draait en het licht ,,sa moai is’’ en je ineens de eerste paardenbloem ziet of de vroege zwaluwtjes.

Lees ook: Kunstenaar Arita Baaijens maakt een Woordenboek voor de toekomst

En wat vind je van weerziek, appt ze later. Het Friese ‘waarsiik’, oftewel ‘weerziek’, betekent dat je lusteloos of ontevreden bent door de weersomstandigheden. Op een regenachtige dag tijdens de hooi-oogst zijn boeren waarsiik omdat ze de oogst het liefst droog willen binnenhalen.

Telt het Fries meer woorden die iets vertellen over het landschap of het lichaam dan het Nederlands? ,,Ik tink it wol, zegt dichter Elmar Kuiper.

Spoekgȗle

Hij draagt ,,spoekgȗle’’, oftewel spookhuilen aan. De wind kan spoekgȗle om het huis. En een kievit kan ‘strûze’. Dan spat-ie ineens op uit het land om even in de lucht te blijven hangen en daarna in een zachte beweging weer neer te strijken. Het is niet fladderen, zegt Kuiper. Het is veel en veel zachter.

Arita Baaijens wil met nieuwe en oude woorden een ‘Woordenboek voor de toekomst’ maken. Zelf bedacht ze alvast ‘verdwijnplek’, een plek in de natuur waar je je ongezien en alleen waant.

Maar hoe heet een strook met woeste bomen langs de snelweg? Hoe noem je een woest kruidenrijk graslandje in een egaal groen landschap? En hoe beschrijf je een grutto op een paaltje in overweldigend geel voorjaarslicht?

Tijd voor actie

Veel culturen kennen begrippen om verwantschap met de natuur uit te drukken, maar wij zijn daar niet zo goed in, zegt Baaijens. Tijd voor actie. Nieuwe of oude woorden kunt u sturen naar tips@lc.nl en indienen op paradijsindepolder.nl.

[firstName], je hebt net een artikel gelezen! Nu je hier toch bent, vragen we graag je aandacht voor het volgende:

Je hebt op dit moment een gratis account. En dat is natuurlijk prima. Je hebt daarmee toegang tot een belangrijk deel van het nieuws dat onze 100+ journalisten elke dag brengen, maar je mist nu wel veel. Zo kan je niet onbeperkt onze verdiepende LC+-artikelen lezen en heb je ook geen toegang tot onze digitale krant. Zonde natuurlijk! Daarom bieden we je graag een proefabonnement aan, zodat je kennis kan maken met alle interessante extra’s die je nu mist.

Onze LC+-artikelen bieden verdieping van het nieuws. Ook de extra's van de Leeuwarder Courant vallen onder LC+, zoals bijzondere columns en commentaren. Met trots gemaakt voor de lezers die willen weten hoe het écht zit. In tekst, foto en video leggen wij uit wat het nieuws betekent voor jou en jouw omgeving.

Bekijk proefabonnementen
Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement

Aanmelden LC-nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het belangrijkste nieuws