Gezondheidswinst voor patiënten zit soms in kleine dingen

Onderzoek doen; het klinkt voor veel mensen als een ‘ver-van-je-bed-show’. Maar niets is minder waar. In deze rubriek geven onderzoekers van kennisinstellingen in Friesland een kijkje achter de schermen en nemen je mee in hun wereld.

,,Recent zijn nieuwe geneesmiddelen voor multipel myeloom beschikbaar gekomen, dit maakt onderzoek naar dit ziektebeeld nu extra interessant.’’ Berdien Oortgiesen specialiseert zich tot ziekenhuisapotheker en doet hiernaast promotieonderzoek bij patiënten met multipel myeloom in het Medisch Centrum Leeuwarden. Multipel myeloom is een kwaadaardige aandoening van de plasmacellen in het beenmerg.

Veelvoorkomende symptomen bij deze ziekte zijn een verhoogd calcium in het bloed, vermindering van de nierfunctie en het optreden van botbreuken. Ze doet haar onderzoek in samenwerking met een heel team, waaronder ziekenhuisapotheker – klinisch farmacoloog Eric van Roon, internist – hematoloog Mels Hoogendoorn en patholoog Robby Kibbelaar.

Meerdere onderzoeken

Oortgiesen heeft de afgelopen jaren niet stil gezeten. ,,We hebben verschillende onderzoeken uitgevoerd naar de uitkomsten van behandeling en symptomen bij patiënten met multipel myeloom”, vertelt ze. Zo deed zij in Friesland onderzoek naar de invloed van het wel of niet behandelen van multipel myeloom, en van het hebben van een verminderde nierfunctie op de overleving van het ziektebeeld. Ook keek zij naar de invloed van nieuwe therapieën bij myeloompatiënten in heel Nederland, en het optreden van botbreuken in Denemarken. Daarnaast deed ze onderzoek naar de relatie tussen de vitamine D-spiegel en de mate van zenuwschade, een veelvoorkomend en ernstig probleem bij multipel myeloom.

Onderzoeksresultaten vertalen naar de praktijk

Registratie van nieuwe geneesmiddelen vindt plaats op basis van gegevens uit onderzoek met strenge eisen om als patiënt mee te mogen doen. Hierdoor is de vertaling van de resultaten van nieuwe medicijnonderzoeken voor multipel myeloom naar de dagelijkse praktijk vaak lastig. ,,Met onze onderzoeken hebben we geprobeerd de meerwaarde van de nieuwe behandelopties inzichtelijk te maken.”

Oortgiesen hoopt met haar onderzoek de huidige behandelingen voor multipel myeloom te optimaliseren: wat kan er beter en waar kunnen we gezondheidswinst behalen voor onze patiënten? ,,Deze vraagstellingen komen rechtstreeks uit de klinische praktijk, waar artsen de behandeling voor multipel myeloom toepassen.”

Goed nieuws

,,Door ons onderzoek hebben we onder andere al gezien dat sinds de komst van bortezomib (een van de nieuwe geneesmiddelen) veel meer patiënten onafhankelijk zijn geworden van dialyse.” Oortgiesen richt momenteel haar pijlen op vitamine D. ,,In ons onderzoek naar zenuwschade en vitamine D hebben we gezien dat er een associatie is tussen een laag vitamine D-gehalte en de ernst van de zenuwschade. De resultaten van ons laatste onderzoek, waarbij we patiënten vitamine D als behandeling hiertegen hebben gegeven, zijn we nog aan het analyseren.”

Indien de relatie tussen vitamine D en zenuwschade wordt bevestigd, kan op een goedkope en eenvoudige manier een zeer belastende bijwerking voor de patiënt worden voorkómen of verminderd. ,,Een simpele oplossing, met een groot effect op kwaliteit van leven dus.”