De Mariakerk van Mantgum, waar twaalf keramische werken van Giovanni Dalessi te zien zijn.

Kunst van Dalessi in acht kerken

De Mariakerk van Mantgum, waar twaalf keramische werken van Giovanni Dalessi te zien zijn. FOTO HOGE NOORDEN

De kunstenaar Giovanni Dalessi is de rode draad die acht kerken tijdens Tsjerkepaad verbindt. Zeven ervan tonen van hem een schilderij van de patroonheilige en naamgever. De Mariakerk van Mantgum laat twaalf keramische beelden zien.

De Stichting Nieuwe Kunst in Oude Kerken, onder voorzitterschap van predikant Adri Terlouw, kocht zeven werken van Giovanni Dalessi aan voor kerken. De schilder/beeldhouwer met Italiaanse roots was in 2013 kunstenaar van het jaar en behoort tot de landelijke top van figuratieve schilders. Enkele jaren geleden waren de werken al te zien in Friesland, waar ze nu permanent blijven in de godshuizen van Deinum, Boksum, Blessum, Winsum, Leons, Baard en Easterlittens.

Diepgang

,,Dalessi maakt de verbinding tussen de natuur en de geest zichtbaar. Zijn werk te categoriseren als figuratief gaat daarom volslagen voorbij aan de essentie ervan en leidt gemakkelijk tot misverstanden’’, zei Jeroen Lutters, lector kunst en educatie van de Hogeschool voor de Kunsten in Arnhem in Leons bij de opening van de expositie in de acht kerken.

loading  

Lutters: ,,Dalessi’s werk is veel rijker dan het gebruikelijke realisme, zoals we dat kennen bij sommige meer oppervlakkige magisch- en surrealisten. Dalessi gaat een specifieke weg naar het Ene. Hij heeft diepgang die de natuur en de geest raakt.’’

Op alle zeven schilderijen domineert een vrouwenfiguur. Johannes de Doper (Sint-Jan in Deinum) wordt afgebeeld als een jongetje in een rompertje, eveneens met een vrouw. Of ze nu Gertrudis (Baard), Margaretha van Antiochië (Boksum), Maria (Blessum, Winsum) of Catharina van Alexandrië (Leons, Easterlittens) heten, allemaal lijken de vrouwen op elkaar.

loading  

In alle kerken is voor 10 euro het fraai gedrukte boekje Nieuwe iconen voor oude kerken te koop. Met foto’s van en informatie over de kerken, de schilderijen en hun achtergrond en gedichten erbij van Sannemaj Betten, Eppie Dam, Sijtse Jansma, Elske Kampen, Margryt Poortstra en Albertina Soepboer.

Strikt gezien zijn het geen iconen in de oosters-orthodoxe traditie. Ze worden wel zo genoemd, omdat ze een religieuze lading hebben.

Verbinding met bootvluchtelingen

De organiserende stichting komt met een toegift op de schilderijen: twaalf keramische werken van Dalessi in de Mariakerk van Mantgum, tezamen De Reis. Allemaal bootjes met daarin een moeder met kind. Ze verbinden het verhaal van de patroonheilige van de kerk met de stroom bootvluchtelingen van nu.

loading

De eerste kerk op deze plaats in Mantgum dateert van 1203. Rond 1500 werd zij herbouwd. Het rijke houten interieur – spiegel van het welvarende dorp – is tussen 1779 en 1781 van houtsnijwerk voorzien door Hermannus Berkenbijl, die het werk achter elkaar compleet voltooide. Meestal gebeurde dat in etappes en vaak door verschillende ambachtslieden.

De preekstoel voorzag hij van golvende bloemblaadjes, trompetten en uiteraard Bijbelse taferelen. Maar ook de banken, het hekwerk en de trapleuning (uit één stuk) zijn kunstig verfraaid.

De iconografie op de preekstoel is bijzonder. Panelen van ontmoetingen met Jezus: het gesprek met Nicodemus, de genezing van de waterzuchtige, de overspelige vrouw, de twaalfjarige Jezus in de tempel en de Samaritaanse vrouw.

In het kader van Tjserkepaad zijn ruim 250 kerken in Friesland open. Iedere zaterdag 13.30-17 uur (soms afwijkende tijden) tot en met 8 september. In de kerken is de Tsjerkepaadgids te koop met schetsen van en activiteiten in die godshuizen.

www.tsjerkepaad.nl

www.zevenkerken.nl

home
net-binnen
menu