Bij de start van het kuikenseizoen roepen de BFVW en een trits andere natuurminnende organisaties kattenbezitters op hun dieren ’s nachts binnen te houden.

Vogelbeschermers, lichtbakjagers en wetenschappers zien het. Er spoken overdag en vooral ’s nachts volop huis- en boerderijkatten door weilanden. Wat die dieren daar precies uitvreten kan niemand met zekerheid zeggen, maar hun aangeboren jachtinstinct lijkt slecht samen te gaan met de aanwezigheid van weidevogelkuikens.

Om het zekere voor het onzekere te nemen, roepen de Bond Friese Vogelwachten, de provincie, de agrarische collectieven, natuurorganisaties en de Friese Milieu Federatie alle kattenbezitters op hun dieren tot eind juni ’s nachts thuis te houden.

Kuikens in het land, poes in de mand

Dat doen ze met een brede mediacampagne onder de noemer ‘Kuikens in het land, poes in de mand’. Boegbeelden zijn zanger Emiel Stoffers, bekend van De Hûnekop, en filmkater Abatutu, bekend van natuurdocumentaire De Wilde Stad. Samen acteren ze in een campagnefilm en verschijnen ze in advertenties en op de website Poesindemand.nl.

loading

Het is een gevoelig onderwerp, poezenliefhebbers aanspreken op het gedrag van hun huisdieren, merkte BFVW-man Age de Jong, die de campagne in gang zette. Sommige deelnemers aarzelden en Vogelbescherming Nederland stapte niet in. De Jong is zelf niet bang voor negatieve sentimenten. De toonzetting is positief. Alles is er op gericht baasjes bewust te maken van de omzwervingen van hun katten.

De Jong: ,,Yn Fryslân kin dit. Hjir doart men inoar op sokke dingen oan te sprekken. Boppedat is elts ek ôfgryslike wiis mei greidefûgels. Boeren en boargers sette har der foar yn om dy te behâlden. Sjochst net foar neat dat men oeral plasdrasgebietsjes makket no’t it sa droech is. Dêr past dit ferhaal folslein by.’’

Katten vooral ‘s nachts actief

Katten die vrij in en uit kunnen lopen, zijn vooral ’s nachts behoorlijk actief, stelden onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen vorig jaar vast. In twee vogelgebieden boven Groningen, Winsumermeeden en Koningslaagte, voorzagen ze 17 katten van gps-trackers, apparaatjes die iedere 10 seconden registreren waar een dier zich bevindt. Op de stippenkaarten die dat opleverde, is te zien dat de katten gebieden bestrijken tot 850 meter van hun woonstee. Ze bevonden zich gemiddeld 100 minuten per etmaal op meer dan 200 meter van huis.

loading

,,Sommige blijven vrijwel uitsluitend op het erf en gaan slechts af en toe een weiland in, terwijl andere echt van die struiners zijn die de hele tijd in het veld zijn’’, zegt onderzoeksleider Raymond Klaassen van het Groningen Institute for Evolutionary Life Sciences.

Hij schrok vooral van de hoge kattendichtheid in en langs weidevogelgebieden. Studenten deden op 132 adressen navraag naar het aantal katten en kwamen uit op een gemiddelde van 0,7 katten per huis en 15 stuks per vierkante kilometer. De combinatie van trackinggegevens en de tellingen leverde een kaart op van de kattendruk in de weidevogelgebieden. De conclusie: ,,Katten zijn echt heel dominant aanwezig. Er is geen plek te vinden waar je ze niet kunt verwachten.’’

Hoeveel schade de huisdieren aanrichten, daarover is maar heel weinig bekend, zegt Klaassen: ,,Eigenlijk hebben we een heel slecht beeld van hoe belangrijk dat probleem is. We weten dat ze heel weinig bij nesten worden waargenomen en dat ze dus geen belangrijke predatoren voor eieren zijn. We verwachten eigenlijk wel dat dit voor kuikens anders zou kunnen zijn, maar de weinige onderzoeken die daar naar gedaan zijn, laten dat niet altijd heel duidelijk zien.’’

Radiozendertjes op zowel kuikens als katten

Een vervolgonderzoek, waarbij zowel kuikens als katten van radiozendertjes zouden worden voorzien, had daarover dit voorjaar meer duidelijk kunnen maken. Dat moest echter een jaar worden doorgeschoven vanwege de coronacrisis. Er konden geen katten worden gezenderd bij mensen thuis.

Klaassen staat achter de Friese poezencampagne. ,,Als je kattenbezitters laat zien hoe ver hun dier van huis gaat, zijn ze vaak verrast. Als we nu hard bewijs hadden gehad dat katten heel veel kuikens eten, dan hadden we een veel zwaardere boodschap gehad. Maar je kunt ook het voorzorgsprincipe hanteren. Het is goed dat mensen weten dat hun kat een potentieel probleem is voor weidevogels.’’

Age de Jong hoopt dat het effect van ‘Kuikens in het land, poes in de mand’ wel snel zichtbaar kan worden gemaakt. Jagers die ’s nachts met lichtbakken op vossenjacht gaan, registreren de aantallen katten die ze tegenkomen. De Jong: „As we dêr oer in moanne al in ferskil yn sjogge, is dat wol in stimulâns om hjir mei troch te gean.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Weidevogels
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct