Klokken van Friezenkerk in Rome gaan na tientallen jaren zwijgen weer luiden

FOTO ARCHIEF LC

Na tientallen jaren gezwegen te hebben, kunnen de twee klokken van de Friezenkerk in Rome, nabij het Sint Pietersplein, in november weer gaan luiden. De klokken worden gerestaureerd.

Dankzij een schenking van de Abe Bonnema stichting uit Leeuwarden kunnen de klokken hun oude geluid binnenkort weer laten horen. Het houtwerk van de ophanging is vergaan en het luidmechanisme is in slechte staat, waardoor de klokken al tientallen jaren niet meer luiden.

‘Die klokken hebben daar jarenlang doelloos gehangen’

De rest van de kerk, gebouwd in 1141, is met steun van de ‘Vrienden van de Friezenkerk in Rome’ gerestaureerd, maar de wens om de klokken weer luidbaar te maken bleef bestaan. Hierin is de Abe Bonnema stichting bijgesprongen. De stichting beheert het nalatenschap van de Friese architect Abe Bonnema, die onder andere bekend was als architect van de Achmeatoren in Leeuwarden en de Delftse Poort in Rotterdam. ,,Als Abe vanuit de hemel naar beneden zou kijken, zou hij willen dat die klokken weer zouden luiden”, zegt Ed Nijpels van de Stichting Vrienden van de Friezenkerk. ,,Die klokken hebben daar jarenlang doelloos gehangen.”

,,Een jaar of 20 of 30 geleden is die klokkentoren wel gerestaureerd, maar in zo’n kerk is het een soort permanent proces. Als de ene restauratie klaar is, valt ergens anders weer een steen uit de muur”, legt Nijpels uit. ,,Dus toen de klokkentoren klaar was, was het ophangsysteem van die klokken niet meer veilig.”

Bovenin de romaanse campanile aan de zuidkant van de kerk hangen twee kleine bronzen klokken. Ze zijn gegoten in 1757 en 1768 door de broers Angelo en Felice Casini, in die tijd klok- en geschutgieters van het pauselijk paleis. De kleine klok heet Michael en Magnus, de grote Maria. Ze dragen opschriften en versieringen.

Onderzoek en restauratie

In opdracht van de Stichting Vrienden van de Friezenkerk heeft de klokkenexpert Sjoerd van Geuns, verbonden aan de Domtoren van Utrecht, een onderzoek naar de staat van de klokken uitgevoerd. Op basis hiervan is een restauratieplan gemaakt dat door de eigenaar van de kerk, het kapittel van de Sint Pieter, is goedgekeurd, nadat de stabiliteit van de toren was onderzocht en goed bevonden.

De firma Trebino uit Genua heeft inmiddels opdracht gekregen de restauratie uit te voeren. Trebino is een oud familiebedrijf van klokgieters en makers van toreninstallaties, dat belast is met het onderhoud van de klokken van de pauselijke basilieken in Rome. De klokken zullen worden schoongemaakt en van nieuwe smeedijzeren klepels voorzien, terwijl de ophanging wordt vernieuwd. Oud materiaal wordt behouden of zorgvuldig vervangen, zodat de klokken weer op historische wijze kunnen luiden. Daarnaast komt er een eigentijdse elektronische installatie om de klokken automatisch aan te slaan.

Nederlands trefpunt in hartje Rome

Sinds 1987 is de oude kerk van de Friezen vlakbij de Sint Pieter in Rome in gebruik bij de Nederlandse gemeenschap. De kerk van Santi Michele e Magno (de heilige aartsengel Michael en de vroegchristelijk martelaar Magnus) is net als in de vroege middeleeuwen een geliefd trefpunt van gelovigen, pelgrims, toeristen en nieuwsgierige passanten uit Nederland. Duizenden bezoekers weten elk jaar de Nederlandse kerk in Rome weer te vinden.

Het is de bedoeling om de gerestaureerde klokken op zondag 24 november feestelijk in gebruik te laten nemen door de weduwe van Abe Bonnema.