Foto BAM Infra Nederland

Kabinet: boeren uitkopen, de bouw moet elektrisch

Foto BAM Infra Nederland /Koos Boertjens

Met 500 miljoen euro extra kabinetsgeld voor stikstofbeperkende maatregelen mag de bouwsector ondanks de stikstofcrisis onverminderd doordraaien.

,,Hjir binne wy hiel bliid mei’’, zegt Henner de Vries van Van der Wiel uit Drachten. Het bedrijf denkt spoedig een eerste hybride kraan aan te schaffen.

Landbouwminister Carola Schouten kwam dinsdag met haar langverwachte stikstofbrief. De bouw wordt ontzien omdat het bij woningbouw of wegaanleg om tijdelijke projecten gaat. Het kabinet vindt de sector ,,cruciaal’’ voor de bv Nederland en noemt de uitgestoten stikstofemissie van tijdelijke aard. De uitgestoten stikstof door de woningbouw en de grond-, weg- en waterbouw hoeft daarom niet mee te tellen in een vergunningaanvraag.

'In grutte opluchting'

In de jaren 2021 tot 2023 komt er 300 miljoen euro beschikbaar voor stikstofreducerende maatregelen en daarna nog eens 200 miljoen euro. De stikstofcrisis dreigde de bouw in het hele land op slot te zetten. De Vries: ,,Dit is in grutte opluchting. Oars hie it hiel ferfelend wurden’’.

De sector werkt al schoorvoetend aan minder vervuilend materieel. Zo introduceerde BAM Infra dit voorjaar voor het eerst een elektrische asfaltwals. Bij Van der Wiel rijdt het wagenpark grotendeels op fossielvrije diesel. Op termijn zal waterstof de norm worden. ,,Mar dêrfoar is it noch te betiid.’’ De Drachtsters huurden al eens een hybride kraan in. Het kabinetsgeld kan een zetje zijn om zelf iets soortgelijks aan te schaffen.

Voor de landbouw mikt het kabinet op de gerichte uitkoop van bedrijven die dicht op Natura2000-gebieden zitten. Provincies moeten er al dit jaar mee aan de slag. Zogenoemde piekbelasters worden gericht benaderd om te verkassen. Zij krijgen hun productierechten marktconform uitbetaald. Daarvoor legt Den Haag 350 miljoen euro op de plank.

De bal voor de uitkoop ligt bij de provincies, maar zij kunnen zich er niet met een jantje-van-leiden van af maken. Schouten wil wettelijk vastleggen dat alle provincies moeten voldoen aan het gezamenlijke doel: een emissiereductie van 26 procent.

,,Natuurherstel staat voorop’’, aldus de minister. Hiervoor was eerder al 5 miljard euro beschikbaar voor de komende tien jaar.

Boeren moeten hun stallen verduurzamen en dit najaar komt er een Omschakelfonds voor de kringlooplandbouw. Een Stikstofwerkgroep Veevoer buigt zich over het verminderen van ruw eiwit in het veevoer. Meetsystemen worden uitgebreid. Het herindelen of uitkleden van Natura2000-gebieden die zwaar lijden onder stikstof is volgens het kabinet een mission impossible .

Verdeelde reacties

De gepresenteerde plannen leiden tot verdeelde reacties. Trienke Elshof van de LTO Nederland benadrukt dat boeren die een vergunning aanvroegen volgens het oude PAS-systeem nog altijd in onzekerheid zitten. ,,Allemaal lopen ze het risico op handhavingsprocedures en financieringsproblemen.’’

Johan Remkes adviseerde de uitstoot de komende tien jaar te halveren. Schouten gaat minder ver; tot 26 procent. De Raad van State is daar in een eerste reactie bijzonder kritisch over. Het percentage is niet of slecht onderbouwd.

,,Absurd’’, stelt ook Johan Vollenbroek, voorzitter van Mobilisation for the Environment (MOB) namens alle milieuorganisaties. Natuurmonumenten noemt de plannen van Schouten ,,een papieren oplossing, ten koste van onze natuur”. ,,Daarmee sorteren we voor op een volgende stikstofcrisis”, aldus directeur Marc van den Tweel.

Farmers Defence Force: ‘gjin inkeld perspektyf’

De blokkeertrekkers komen nog net niet uit de stalling. Maar de stikstofplannen van minister Schouten zorgen bij actiegroep Farmers Defence Force voor toenemende ergernis.

,,Hjir wurde op ‘e nij earnstige fouten makke’’, zegt bestuurslid Sieta van Keimpema. Voor boeren die klem zitten vanwege een PAS-melding is er ,,gjin inkeld perspektyf’’. ,,De minsken sliepe dêr net fan.’’

Volgens FDF is er met innovatie op het erf meer stikstofreductie te bereiken dan met een ,,idioate’’ uitkoop van boerenbedrijven. Van Keimpema hekelt het ,,hurdnekkige trochgean’’ van de Landbouwminister die ,,oant no ta altyd de lânbou de swarte pyt taspilet’’. ,,It is krekt Monopoly. Wy binne no wer by start.’’ De komende dagen wordt meer bekend over de exacte ingrepen. FDF sluit acties niet uit.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct