Zeker honderden met name jongeren hebben zich verzekerd tegen een avondklokboete. Voor een tientje konden ze zorgeloos de avondklok negeren.

De mensen maakten deel uit van WhatsAppgroepen. Wie het tientje betaalde aan de beheerder voordat hij of zij de boete kreeg, werd gedekt door ‘het fonds’, zo staat in de beschrijving van de groepen. De beheerder maakte 95 euro over indien je bij de eerste 55 boetes zat. In totaal hebben zestien mensen hun boete op die manier betaald gekregen.

Er bestonden in ieder geval drie WhatsAppgroepen. De eerste twee groepen zaten met 256 deelnemers per groep vol. Afgaande op de profielfoto’s van de deelnemers in een van de groepen waren vooral jongeren lid. Maar een derde van de leden was volgens de beheerder wat ouder. Uit foto’s en berichten waarin leden elkaar waarschuwden voor politiecontroles, blijkt dat ze in elk geval uit Amsterdam kwamen.

‘De popo heeft me gegrepen’

‘Hallo allemaal, slecht nieuws. De popo heeft me gegrepen’, schrijft iemand op 3 april iets over tweeën nadat hij een boete heeft gekregen. ‘Omg waar was je?’, antwoordt een ander. ‘Ceintuurbaan in Amsterdam.’ ‘Heb gewoon bijna zin in een boete zo’, zegt iemand anderhalf uur eerder. ‘Laat de overheid je niet tegenhouden in je prime time’, reageert een ander. ‘Be responsible irresponsible.’

Volgens de beheerder van de groepen, een studente die anoniem wil blijven, startte ze het fonds ‘toen ik van veel kanten uit mijn omgeving hoorde dat het verbod om na negenen niet naar buiten te mogen mensen zwaar viel’, zo schrijft ze in een verklaring. ‘Blijkbaar is mijn vrienden- en familiekring in dat opzicht niet uniek want het fonds groeide snel.’

‘Fonds was verbindend bedoeld’

‘Mijn indruk is dat veel mensen de maatregel niet proportioneel vinden en niet effectief. Zowel mijn huisgenoten die de regels serieus nemen, als een vriendin die tegen de lockdown protesteert, vinden het te ver gaan dat het strafbaar is om buiten te zijn na negen uur. Het fonds was verbindend bedoeld en niet polariserend.’

Ze zegt dat dat ze hoopt dat het uitkomen van de groepen mensen ‘niet kwetst’ en wijst erop dat het niet alleen crisis is in de ziekenhuizen. ‘Ook in de geestelijke gezondheidszorg voltrekken zich drama’s als gevolg van oplopende tekorten, met name onder jongeren.’

Nadat journalisten er lucht van kregen, zijn de groepen maandag en dinsdag uiteengevallen. Er is wel een nieuw initiatief ontstaan, maar het is nog niet duidelijk of die groep daadwerkelijk boetes op dezelfde manier gaat betalen.

Is het strafbaar?

Volgens strafrechtadvocaat Tjalling van der Goot maakt de beheerder van de groep zich mogelijk schuldig aan opruiing of uitlokking. ,,Maar er zijn wel wat bewijshobbels te nemen.’’ In het geval van uitlokking bijvoorbeeld moet het duidelijk zijn dat de overtreder van de avondklok ,,moet zijn bewogen door het uitlokkingsmiddel’’.

,,In alle gevallen is het geen 1-2-3’tje. Noch voor een verdachte, noch voor een officier van justitie. Maar ik zie het in elk geval niet als een kansloze missie.’’

Een woordvoerster van het Parket-Generaal van het Openbaar Ministerie laat weten dat zowel de groepsbeheerder als de leden niet strafbaar zijn. ,,Het staat iemand vrij als hij of zij zich wil verzekeren tegen iets, in dit geval avondklokboetes.’’

Hoewel Van der Goot dat mooi vindt voor de groepsleden is hij wel ,,verrast’’ door het snelle besluit van het OM. Volgens hem gaat het weliswaar niet om ,,een zware maar toch wel complexe’’ zaak, die ,,principieel nog wel gevoelig ligt’’.

Noodrechtspecialist Adriaan Wierenga van de Rijksuniversiteit Groningen zegt dat het hem doet denken aan wat er eerder gebeurde met het rookverbod in cafés. Toen dat werd ingevoerd, hadden verschillende kroegen een pot om een eventuele boete te dekken.

De groepsappbeheerder laat weten dat geld dat overblijft, naar een goed doel gaat.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Avondklok
Coronavirus
Instagram
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct