Jan Terlouw geeft een college tijdens de opening van het academisch jaar in de Martinikerk in Franeker.

Jan Terlouw: 'Corona is vlaagje, opwarming aarde is storm'

Jan Terlouw geeft een college tijdens de opening van het academisch jaar in de Martinikerk in Franeker. FOTO NIELS WESTRA

De coronapandemie is een vlaagje, een zuchtje, in vergelijking met de storm die onze kinderen te wachten staat door de opwarming van de aarde.

Dit zei schrijver, geleerde en voormalig vicepremier Jan Terlouw gisteravond bij de opening van het academisch jaar van de Academie van Franeker.

Terlouw (88) gaf het eerste college in een serie van vier over ‘overheid en corona’, maar hij hield zijn gehoor in de Franeker Martinikerk voor dat er een veel, veel groter probleem speelt dan corona. Namelijk de klimaatverandering, die veroorzaakt wordt door het massale, wereldwijde gebruik van fossiele brandstoffen.

Corona is op z’n laatst over twee jaar voorbij en dan zal er een economische dip zijn. De overheid moet die gevolgen onder ogen zien, maar er is een belangrijker taak: het laten overstappen van de hele wereld op niet-fossiele energie. Wat Terlouw betreft zou het kernenergie kunnen zijn, maar dat is een heel dure oplossing. De beste keuze is volgens hem zonne-energie.

Zonne-energie uit Afrika halen

De zon straalt in een uur meer energie uit dan de mensheid in een heel jaar gebruikt, aldus Terlouw. Bovendien is zonlicht overal op aarde en is de mens in staat het om te zetten in bruikbare energie.

Dat hoeft niet per se in eigen land te gebeuren, stelt Terlouw. Hier zitten veel mensen niet te wachten op zonneparken naast de deur. Waarom zou zonne-energie niet uit Afrikaanse landen gehaald worden? Olie komt immers ook van ver. In plaats van een wereldwijde infrastructuur voor olie, moet er een soortgelijk systeem komen voor duurzame energie, vindt hij.

Bovendien zou dit leiden tot werkgelegenheid in landen waar mensen nu wegtrekken omdat ze geen toekomst zien. ,,En wij gaan niet tientallen miljoenen vluchtelingen opnemen.’’

Antropoceen

Als de opwarming van de aarde niet wordt gestopt, dreigt het uitsterven van vele soorten, net als 300 miljoen jaar geleden in het Perm-tijdperk, zei Terlouw. Het CO2-gehalte in de atmosfeer is momenteel net zo hoog als toen.

Toen kwam het door vulkaanuitbarstingen, gedurende duizenden jaren. Nu is het menselijk handelen van de afgelopen honderd jaar de oorzaak. Deze tijd wordt daarom ook wel het ‘Antropoceen’ genoemd, vertelde Terlouw, het tijdperk waarin de mens de grootste invloed heeft op het klimaat.

De politiek moet zijn verantwoordelijkheid hierin nemen en internationaal samenwerken, om te zorgen dat de wereld overgaat op zonne-energie, stelt Terlouw. Maar waarom gebeurt dat nog niet? ,,Ik denk dat het is omdat ze de mensen niet meekrijgen.’’ Als het volk het niet wil, krijgt de politiek het niet voor elkaar, weet hij.

‘Vertel de mensen wat er aan de hand is en vertel het indringend’

Maar waarom willen de mensen het dan niet? Terlouw denkt dat het voortkomt uit onwetendheid. ,,Want als je ziet hoe blij jonge ouders zijn met een baby – daar zouden ze alles voor doen – dan zouden ze toch ook wel een klein beetje welvaart inleveren voor zijn of haar toekomst?’’

Daarom heeft iedereen die het weet een taak, aldus Terlouw: de mensheid ervan doordringen dat er een nieuwe tijd voor de deur staat. Hij sprak, bij de opening van het academisch jaar, in het bijzonder wetenschappers aan. In een tijd waarin er een tendens is om de wetenschap niet te geloven, moeten die zich juist uitspreken, vindt Terlouw.

De kennis die zij tot zich hebben mogen nemen is gemeenschapseigendom. ,,Je hebt de plicht daar iets mee te doen. Vertel de mensen wat er aan de hand is en vertel het indringend. Twijfel is de kracht van de wetenschapper, maar vertel wat je wél – bijna – zeker weet.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct